برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان: 

بررسی تجلی مساله ذات الهی و تنزیه و تشبیه از دیدگاه عرفان نظری در اشعار میرزا عبدالقادر بیدل

نوع ارائه: مقاله
نویسنده: صدقي مسعود*
 
 *دانشگاه آزاد اسلامي واحد آبادان، ايران
 
عنوان همایش: همايش بين المللي شرق شناسي و مطالعات ايراني عليگر هند
نوع همایش:  سازمان ها و مراکز غير دولتي
حامی:  عليگر هند، موسسه سفيران فرهنگي مبين
زمان:  1395دوره 2
 
 
چکیده: 

تصوف اسلامي در شاخه عرفان نظري درسده هفتم هجري توسط محي الدين ابن عربي به انتطام نهايي دست يافت و آموزه هاي مکتب تصوف به ذروه ترقي رسيد، به قسمي که بيشتر عرفاي بعدي در حقيقت مفسر و شارح انديشه هاي محوري ابن عربي بودند. ميرزا بيدل عظيم آبادي که در ايران به دهلوي مشهور است از آراي عرفاني ابن عربي تاثير فراوان پذيرفته است، به گونه يي که مي توان او را بقيه السيف شارحين ابن عربي دانست. بيدل علي رغم شهرت و محبوبيت فراواني که بين فارسي زبانان شبه قاره و آسياي ميانه دارد، درايران به خوبي شناخته نيست. ابن عربي با تقسيم بندي ابتکاري از مراتب هستي، زمينه را براي اثبات نظريه وحدت وجود مهيانمود. او با جداسازي مقام ذات به عنوان تنها وجود حقيقي، ديگر مراتب موجودات حتي ديگر وجوه الوهيت را مظهري از وجود مطلق دانست. مطابق اين نظريه، مقام ذات در مجهوليت مطلق است که بکلي از دسترس شناسايي فيلسوف و حتي کشف و شهود عارف خارج است. ابن عربي با ابتکار جداسازي مقام ذات از ديگر مراتب الوهيت هم نظريه وحدت وجود را تثبيت نمود و هم براي مساله معرکه آراي تنزيه وتشبيه راه حلي ابتکاري ارايه نمود. به نظر او ذات الهي در مجهوليت و عزلت محض است بنابراين قابل اوصاف تشبيهي نيست و به همين دليل نيز از اوصاف تنزيهي معرا است، اما ديگر وجوه الوهيت قابل تنزيه و يا تشبيه اند. بيدل نيز که به مدعاي ما از مفسرين آراي عرفاني ابن عربي است، پيرو همين معنا در اثبات و تبيين انديشه هاي ابن عربي کوشيده است. ما دراين مقاله ابتدا آراي مکتب تصوف اسلامي را از ديدگاه عرفان نظري به بيان ابن عربي و شارحانش باز مي گوييم و سپس شواهدي از دفتر شعر بيدل در تبيين اين مسايل مي آوريم. اين مقاله با ديدگاهي تطبيقي تاثيرپذيري بيدل را از ابن عربي در مساله تبيين مساله مجهولت ذات الهي و همچنين مساله تنزيه وتشبيه که ناظر به مساله مجهوليت ذات را بررسي مي نمايد.

 
کلید واژه: تقسيم بندي وجود، مقام ذات، تنزيه و تشبيه، ابن عربي، بيدل
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 
 
بازدید یکساله 180   pdf-file
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی