برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان: 

جنگ های ایران و عثمانی، راهی برای استعمار پرتغال در هند و خلیج فارس

نوع ارائه: مقاله
نویسنده: ذاكر موناسادات*
 
 *دانشکده حقوق و علوم سياسي، دانشگاه تهران
 
عنوان همایش: همايش ملي خليج فارس
نوع همایش:  جهاد دانشگاهي
حامی:  مركز گردشگري علمي-فرهنگي دانشجويان ايران
زمان:  1393دوره 10
 
چکیده: 

زمينه و هدف: در روند تاريخ، پرتغال نخستين دولت استعماري جهان بوده که توانسته است منطقه خليج فارس در جنوب ايران را استعمار نمايد. در اين ميان، خوانش روابط ناآرام ايران با همسايه شرقي اش (امپراطوري عثماني)، نقشي بنيادين را ايفا مي نمايد زيرا که در اين دوران استعماري، ايران همواره درگير جنگ ها و تهديدات بسيار از جانب امپراطوري عثماني بوده و ناگزير قدرتي در برابر استعمار پرتغال نداشته است. به ويژه آنکه، پرتغال نيز به اين وضعيت دامن زده و ايران را به درگيري هرچه بيشتر با عثماني تشويق کرده است. پژوهش پيش رو با هدفي بنيادي و براي گسترش دانش موجود درباره نقش حکومت عثماني در استعمار خليج فارس توسط پرتغال، به مطالعه نظري پرداخته است.
روش کار: اين پژوهش کيفي، از دو روش کتابخانه اي و اسنادي در گردآوري اطلاعات، بهره برده و با روشي تحليلي و تبييني به تحليل رخدادها و رابطه هاي علت و معلولي پيرامون استعمار پرتغال در خليج فارس و تاثير مناقشات، بين دو قلمرو همسايه ايران و عثماني بر اين استعمار، پرداخته است.
يافته ها: کشور پرتغال از همان ابتداي استعمار خليج فارس، از نگاه بدبينانه نخستين پادشاه سلسله صفوي در ايران نسبت به امپراطوري سني مذهب عثماني بهره برد و با وعده هاي دروغين کمک به ايران در صورت هرگونه مقابله اي با عثماني، به فعاليت هاي استعماري خود، شدت بيشتري بخشيد. اين فعاليت ها در دو حوزه سياسي، ثمربخش بود. يکي آنکه به اين وسيله جلوي پيشروي امپراطوري عثماني، رقيب مسلمان و ديرينه اش به مستعمرات خليج فارس و هند را مي گرفت و ديگر آنکه ايران را درگير منازعه با امپراطوري قدرتمند عثماني قرار مي داد و به آساني به بهره برداري از خليج فارس مي پرداخت.
نتيجه گيري: اعتماد پادشاهان سلسله صفوي در ايران به وعده هاي پوشالي پرتغال درباره کمک به ايران در هر مقابله اي با عثماني، روابط ايران با امپراطوري قدرتمند و مسلمان همسايه را ناآرام ساخت و راه را براي ورود کشور استعمارگر پرتغال به ايران هموار نمود. در اين ميان، تنها شاه عباس صفوي بود که فريب اسپانيا (جانشين پرتغال) را نخورد و توانست خليج فارس را براي هميشه از سلطه پرتغال آزاد سازد.
با توجه به دشمني ديرينه پرتغال با مسلمانان و به ويژه امپراطوري عثماني و با توجه به اينکه در ابتداي ورود پرتغال به ايران، پادشاه عثماني تسليم قدرت بسيار ايران شده بود، به نظر مي رسد که ايران مي توانست از قدرت اين امپراطوري براي ريشه کن ساختن تهاجمات پرتغال بهره جسته و با کمي هوشياري، خليج فارس را از غارت غربي ها آزاد سازد.
در اين پژوهش به مطالعه انگيزه هاي پرتغال وعثماني براي مقابله با يکديگر، بررسي موردي استعمار پرتغال در خليج فارس و نيز حملات عثماني به مستعمرات پرتغال در جنوب ايران و اقيانوس هند پرداخته شده است.

 
کلید واژه: استعمار پرتغال، جنگ هاي ايران و عثماني، خليج فارس، اقيانوس هند، انگيزه هاي پرتغال و عثماني
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 
ارتباط خیلی زیاد ارتباط زیاد مرتبط ارتباط کمتر
 
 
بازدید یکساله 1107   pdf-file
 
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی