برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان: 

ارزیابی پخش سیلاب بر وضعیت اجتماعی و اقتصادی حوزه آبخیز جهان آباد تربت جام (ابعاد اقتصادی اجتماعی)

نوع ارائه: مقاله
نویسنده: درخشي مسعود,اسكندري تربقان مهرنوش*,نژادمحمدنامقي عليرضا
 
 *مرکز تحقيقات و آموزش کشاورزي و منابع طبيعي خراسان رضوي (پرديس آموزش)
 
عنوان همایش: همايش ملي سامانه هاي سطوح آبگير باران
نوع همایش:  سازمان ها و مراکز دولتي و عمومي
حامی:  مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي استان خراسان رضوي، انجمن علمي سيستم هاي سطوح آبگير باران
زمان:  1394دوره 4
 
چکیده: 

امروز بحث ارزيابي يک از ارکان اساسي طرح ها و پروژه ها بوده که در جوامع پيشرفته به عنوان ابزاري در جهت سنجش و ميزان اثر گذاري طرح ها و برنامه ها با توجه به اهداف منظور شده قبلي در طرح آن عمليات به شمار مي رود. طرح هاي آبخيزداري هم بالطبع از اين قاعده مثتثني نبوده، علي الخصوص با توجه به اهداف چند منظور گسترده جغرافيايي و اثرات محيطي اين طرح چه در حوزه عمل (حوزه آبخيزها) و چه در خارج از حوزه و پايين دست. تاکنون متاسفانه اثرات طرح ها و پروژه هاي آبخيزداري به شکل هدفمند و کمي با توجه به پارامترهاي مهم و اساسي در برگيرنده اهداف مشخص مورد ارزيابي دقيق واقع نگرديده است. هدف از اين تحقيق وضعيت اجتماعي واقتصادي ارزيابي عمليات اجرايي آبخيزداري و کنترل سيلاب در محدوده مطالعاتي حوزه آبخيز جهان آباد تربت جام بود. نتايج نشان داد آب چاهها در نتيجه اجراي فعاليتهاي پخش سيلاب افزايش يافته و به طور ميانگين افت ساليانه از 2/1 متر به 1 متر كاهش پيدا كرده است. با توجه به تغيير منفي گرايش مراتع اين محدوده هيچگونه افزايش درآمدي براي دامداران منطقه حاصل نشده است. ميزان افزايش محدوده هاي زراعي حفاظت شده از سيلاب كه در بالادست آنها عمليات كنترل فرسايش و رسوب و سيلاب انجام شده است ناچيز بود. همچنين اجراي پروژه بر کاهش خسارت ناشي از سيلاب به جهت در مسير نبودن آن براي روستاهاي بالادست و پايين دست موثر نبود. اجراي پروژه پخش سيلاب به طور مستقيم تاثيري در ايجاد درآمد براي مردم منطقه نداشته است. اما با افزايش ذخيره نزولات موجبات افزايش منابع آبي زيرزميني شده و در طي سالهاي آبگيري تاثيراتي قابل توجه در افزايش منابع آبي منطقه داشته است. مطالعات و تحقيقات صحرايي انجام شده در حوزه و مصاحبه با معتمدين محلي منطقه، نشان داد که در طي سالهاي اجراي پروژه جمعيت روستاهاي جنگاه و رحيم آباد از مهاجرت فصلي برخوردار بوده و نتايج سرشماري دهه اخير نشان دهنده افزايش جمعيت هر دو ورستا مي باشد. نتايج حاصل از محاسبات در بخش توجيه اقتصادي اجراي پروژه نيز نشان داد که ميزان درآمد قابل استحصال در پايان عمر مفيد عمليات مکانيکي حدود 0.84 برآورد شده است که رقم مذکور، نتيجه قابل قبولي در توجيه اقتصادي پروژه پخش سيلاب نمي باشد. در مجموع مهمترين اثرات ناشي از اجراي پروژه پخش سيلاب در پايين دست، عبارت بودند از: افزايش ذخيره نزولات و نفوذ رواناب در اثر اجراي پروژه هاي مختلف مکانيکي و در نتيجه افزايش دبي آب چاهها جهت انجام عمليات کشاورزي و باغداري، کاهش ميزان رسوب در پايين دست حوزه و جلوگيري از عريض شدن بستر رودخانه، کاهش تقريبي خطرات ناشي از سيلاب در اثر نفوذ رواناب در پايين دست حوزه و خروجي آن و نهايتا بهبود شرايط اکولوژيکي و اکوسيستم منطقه در پايين دست در اثر افزايش نفوذ رواناب و نيز بالا آمدن سطح سفره هاي آب زيرزميني ناشي از اجراي عمليات مکانيکي.

 
کلید واژه: پخش سيلاب، جهان آباد تربت جام، مهاجرت روستائيان، مطالعه اجتماعي – اقتصادي
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 
ارتباط خیلی زیاد ارتباط زیاد مرتبط ارتباط کمتر
 
 
بازدید یکساله 94   pdf-file
 
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی