برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان: 

تحلیل هندسه پنهان در نقاشی ایرانی، مطالعه موردی نگاره ای از کمال الدین بهزاد

نوع ارائه: مقاله
نویسنده: فدايي فرزانه*
 
 *دانشکده هنر اديان و تمدن ها، دانشگاه هنر، اصفهان، ايران
 
عنوان همایش: همايش بين المللي شرق شناسي، فردوسي و فرهنگ و ادب پارسي
نوع همایش:  سازمان ها و مراکز دولتي و عمومي
حامی:  دانشگاه دولتي ايروان ارمنستان با موسسه سفيران فرهنگي مبين
زمان:  1395دوره 1
 
 
چکیده: 

هندسه پنهان، مختصاتي هندسي است که هنرمند بر اساس آن به ترکيب بندي اثر خود مي پردازد و هدف از آن ايجاد يک کل منسجم است به گونه اي که حاوي بيان هنري باشد. اين هندسه و تناسبات منطقي آن، از آنجا که به طور محسوس در اثر مشاهده نمي شود، «هندسه پنهان» و از آنجا که بنيان اثر بر اساس آن پي ريزي شده است، «هندسه بنيادين» نيز ناميده مي شود. در حقيقت در بررسي هندسه پنهان، پژوهشگر به دنبال شناخت اصول هندسي اي است که هنرمند صاحب اثر بر مبناي آن به سامان دهي عناصر موجود در اثر خود پرداخته است. پژوهش حاضر، ضمن بررسي هندسه پنهان موجود در اثر استاد کمال الدين بهزاد، نگاره مجلس سرور به مناسبت مراجعت تيمور به سمرقند از کتاب ظفرنامه تيموري محفوظ در موزه کاخ گلستان تهران، مي کوشد با پرداختن به اصول دقيق تناسبات و هماهنگي موجود در اجزاي اثر، مسائل و پرسش هاي زير را مورد بحث و تحليل قرار دهد: روشن ساختن چگونگي روابط هندسي پنهان در چيدمان عناصر موجود در ساختار ترکيب بندي نگاره کمال الدين بهزاد و اينکه چگونه مي توان به مدد روش تجزيه و تحليل هندسي، تناسب و هماهنگي ميان موضوع اثر و انتخاب نوع زيرساخت هندسي موجود در نگاره را تبيين نمود؟ از اين رو آشکار ساختن زيرساخت هندسي پنهان و نيز هماهنگي ساختار صوري و محتوا در اثر کمال الدين بهزاد موضوع مهمي است که اين پژوهش سعي دارد تا در حد توان به شناسايي آن بپردازد. از سوي ديگر شناخت هندسه پنهان و وجوه ناپيدا از عمق و ژرفاي ساختار نگاره هاي بزرگان تاريخ هنر ايران همچون بهزاد در خلق آثار نگارگري در ايران امروز ياري رسان خواهد بود. روند تحليل فرمي آثار، عمل يا آموزه اي است که بر ساختار صوري و ويژگي هاي آن تاکيد مي ورزد. در اينجا مقصود از بررسي و تجزيه و تحليل هندسي در صورت يا فرم، بررسي کاربرد قراردادهايي است که صرفا جلوه صوري يک اثر و تناسبات پنهان آن را بارز مي کند؛ که در اين راه از نظريه هاي بنيادي در دانش هندسه و اصول تناسبات طلايي در شناسايي روابط مطلوب و هندسه پنهان و سنجيده در طرح ريزي هاي کمال الدين بهزاد بهره گرفته مي شود. در نتيجه، با کمک مختصات هندسي و تناسبات منطقي روشن مي گردد براي خلق آثاري شگرف، در اين نگاره افزون بر اسپيرال هندسي، از تناسباتي بر پايه اعداد اصم و عدد في نيز استفاده شده که خبر از سير تکاملي ترکيب بندي در نقاشي ايراني و رسيدن به اوج تناسبات در زيرساخت نگاره ها دارد.

 
کلید واژه: نقاشي ايراني، کمال الدين بهزاد، ترکيب بندي، هندسه پنهان
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 
 
بازدید یکساله 993   pdf-file
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی