برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان: 

سناریونگاری، ابزار تصمیم گیری برای آینده های مبهم

نوع ارائه: مقاله
نویسنده: ياورزاده محمدرضا,نيك قدم حجتي ساناز,آذري يكتا فرزانه*
 
 *کرج، موسسه آموزش عالي فارابي
 
عنوان همایش: همايش ملي آينده پژوهي
نوع همایش:  سازمان ها و مراکز غير دولتي
حامی:  یادگار درخشان آریا
زمان:  1393دوره 3
 
چکیده: 

تصميم گيري بدون پيش بيني موثر در شرايط عدم قطعيت براي سازمان هاي امروزي به مثابه حرکت با چشم بسته و در تاريکي است، ولي به يقين ابزاري براي درک بهتر شرايط مبهم وجود دارد. سناريو نگاري به عنوان يکي از روش هاي مهم آينده پژوهي مي تواند با درک نيروهاي پيشران و عدم قطعيت ها و در قالب روايت ها و داستان هاي چندگانه از آينده، کمک زيادي براي رفع ابهام تصميم گيران سازمان ها باشد. رويکرد سناريونگاري مي تواند مجموعه اي از آينده هاي ممکن و گوناگون را بدون هيچ ادعايي بر درستي آنها ارائه نمايد و بدين گونه ارتباط خوبي بين افراد با نگرش هاي متفاوت ايجاد کند. سناريونگاري بر روي عوامل کليدي در تصميم گيري تمرکز مي نمايد، و با به چالش کشيدن مفروضات مساله، مدل هاي ذهني را سازمان دهي مجدد مي نمايد و به اين ترتيب به حل چالش هاي تصميم گيري کمک مي نمايد. سناريونگاري يکي از نخستين روش هاي آينده پژوهي است، و مدت زمان زيادي است که به وسيله برنامه ريزان دولتي و شرکت ها، و تحليلگران نظامي، به عنوان يک ابزار قدرتمند براي کمک به تصميم گيري به جهت رويارويي با شرايط عدم قطعيت استفاده مي شود. ايده اصلي در سناريونگاري تفکر درباره آينده هاي ممکن است تا بتواند روبرو شدن با شگفتي ها را حداقل نمايد و ديد مديران در مورد احتمالات مختلف باز نمايد. در مواجهه با شرايط عدم قطعيت، تصميم گيران سازمان ها و شرکت ها، بايد بدانند که چه چيزي نامعلوم است. به همين دليل، بايد عدم قطعيت هاي حساس را در عناصر نسبتا مشخص بيشتر نمايان نمايند. سناريونگاري، ارائه شرح کاملي از آينده نيست، ولي عناصر اصلي در آينده هاي ممکن را مشخص و توجهات را به عوامل کليدي که تحولات آينده را هدايت مي کنند، جلب مي نمايد. هدف اين مقاله شناخت بهتر ابزار سناريو و معرفي آن به عنوان يک ابزار قوي براي کمک به تصميم گيري در شرايط عدم قطعيت است.
در مقاله حاضر و با روش مروري و کتابخانه اي سعي شده است ضمن جلب نظر خوانندگان به رويکرد سناريو و روش شناسي آن به اهميت برنامه ريزي بر پايه سناريونگاري اشاره شود و با معرفي نقاط قوت و ضعف اين روش، شش سناريوي اقتصاد فدرال آمريکا را به عنوان نمونه براي محققين رشته آينده پژوهي ارايه دهد. اين مقاله نشان مي دهد، سناريو به عنوان يک روش کيفي مي تواند از جمله سه روش برتر از روش هاي موجود آينده پژوهي باشد که مي تواند با در نظر گرفتن عناصر پيشران و عدم قطعيت ها و با ايجاد آينده هاي بديل، ذهن مديران و برنامه ريزان ارشد شرکت ها و سازمان ها را متوجه حوزه هايي که در آن عدم قطعيت وجود دارد کند و اجازه دهد تا در فضاي غير شفاف ناشي از عدم قطعيت ها، برنامه ريزي دقيق تري براي آينده سازمان متبوع خود پايه ريزي کنند. تکنيک سناريو، با تغييري که در دهه 1970 در پارادام آينده پژوهي رخ داد، از يک روش کمي تر و مدل سازي به سوي کيفي تر شدن و فرآيندگرايي تغيير کرد.
با توجه به مستندات اين مقاله، رويکرد سناريوها جزء سه روش برتر و قوي تر پيش بيني و آينده نگاري است. سناريوها آينده هاي بديل و قابل جايگزين را ايجاد مي کنند و با درنظر گرفتن عوامل محيطي، نيروهاي پيشران و عدم قطعيت ها که عامل اصلي بوجود آمدن تکنيک سناريونويسي است، رواياتي از آينده ايجاد مي نمايند. اين روايات براي مديران و برنامه ريزان سازماني قطعا کمک بسيار خوبي براي رويارويي، و هماهنگي با تغييرات عمده محيط کسب و کار آنها مي باشد. سناريوها داراي نقاط قوت و ضعفي هستند. از جمله نقاط قوت بسيار مهم درنظر گرفتن چندين آينده به جاي يک آينده است و از جمله نقاط ضعف مهم، نياز به توجه بيشتر به متخصصين فن مي باشد، زيرا يکي از عوامل اساسي ايجاد سناريوها، منطق سناريونويس است. پيشنهاد مي شود در پروژه هاي آينده پژوهي و در شرايط عدم قطعيت همراه با روش مفيد سناريو نگاري و به صورت مکمل از دو روش مروراسناد و پنل خبرگان نيز استفاده شود تا به اين ترتيب نقاط ضعف روش سناريو نگاري نيز جبران شود. با توجه به دانش کسب شده از مقاله حاضر، به مديران سازمان ها پيشنهاد مي شود رويکرد سناريو را به عنوان يک ابزار مهم در برنامه ريزي سازماني درنظر بگيرند تا بتوانند از پس تندبادهاي شديد تغييرات محيط کسب و کار خود برآيند.

 
کلید واژه: پيش بيني، آينده پژوهي، تصميم گيري، سناريوها، عدم قطعيت
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 
ارتباط خیلی زیاد ارتباط زیاد مرتبط ارتباط کمتر
 
 
بازدید یکساله 457  
 
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی