برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان: 

تعیین میزان آسیب پذیری و حساسیت منابع آب حوضه های آبریز درجه 2 به عنوان ابزاری راهبردی جهت برنامه ریزی و حفاظت و بهره برداری بهینه از منابع آب

نوع ارائه: مقاله
نویسنده: ثابت رفتار عاليه*,حسن نژاد جواد
 
 *دفتر محيط زيست و کيفيت منابع آب، شرکت سهامي مديريت منابع آب ايران
 
عنوان همایش: كنفرانس مديريت منابع آب ايران
نوع همایش:  انجمن هاي علمي
حامی:  انجمن علوم و مهندسی منابع آب ایران
زمان:  1385دوره 2
 
چکیده: 

بطور کلي از اولويت ها و ابزارهاي اصلي در برنامه ريزي و مديريت حفاظت و بهره برداري بهينه از منابع آب حوضه هاي آبريز، تعيين آسيب پذيري و حساسيت کمي و کيفي منابع آب مي باشد. در واقع انجام اين مهم خطوط قرمز و بحراني را در سطوح کلان مديريتي جهت سياستگذاران و متوليان امور آب کشور نمايان ميسازد. در اين تحقيق جهت بررسي تعيين ميزان آسيب پذيري و حساسيت منابع آب حوضه هاي آبريز، شاخص هاي مختلف آسيب پذيري منابع آب و بويژه زنجيره بررسي ميزان آسيب پذيري حوضه هاي آبريز نسبت به کمبود آب (Braver, 1997) از قبيل تامين و تخصيص آب به مصارف، حفاظت منابع آب و خطر آلودگي آن، منابع آب در دسترس، اطلاعات و داده هاي کمي و کيفي منابع آب، ميزان آگاهي مصرف کنندگان، ميزان نوسان تامين آب و... مورد بررسي قرار گرفت. نکته مهم و حائز اهميت در زمينه شاخص هاي مورد اشاره اين است که اولا اطلاعات و داده هاي مناسبي در خصوص معيارها و شاخص ها در سطح حوضه هاي آبريز موجود باشد و ثانيا اينکه معيارها قابل اندازه گيري و ارزش گذاري نيز باشند. با عنايت به مراتب فوق الذکر و با توجه به بررسي هاي بعمل آمده، در گام نخست، پنج شاخص شامل «سرانه آب در دسترس»، «ميزان مصارف»، «پتانسيل تهديد آلودگي منابع آب»، «پتانسيل کمي و کيفي منابع آب» و «ارزش حياتي منابع آب» حوضه هاي آبريز جهت تعيين حساسيت و آسيب پذيري منابع آب حوضه هاي آبريز درجه 2 کشور انتخاب و در مراحل بعدي وضعيت منابع آب حوضه هاي آبريز درجه 2 کشور بر اساس اطلاعات طرح جامع آب کشور تفسير و ارزيابي و ارزش هر شاخص و طبقه بندي آن به روش کارشناسي (Adhoc) و بر اساس نتايج پرسشنامه اي و اخذ نقطه نظرات متخصصين آب و محيط زيست تعيين گرديد. همچنين با توجه به نقش و ارتباط مستقيم و غير مستقيم شاخص هاي ياد شده با يکديگر، ارزش وزني حساسيت منابع آب حوضه هاي آبريز کشور مشخص و سپس از طريق روشهاي آماري، حساسيت و آسيب پذيري منابع آب حوضه هاي آبريز در چهار طبقه بسيار حساس، حساسيت بالا، حساسيت متوسط و حساسيت کم تقسيم بندي شد.
نتايج اين تحقيق نشان مي دهد که منابع آب حوضه آبريز درياچه نمک بلحاظ حساسيت در وضعيت بحراني قرار داشته و تدوين برنامه جامع مديريت، حفاظت و بهره برداري از منابع آب اين حوضه آبريز بايستي در اولويت هاي اصلي برنامه هاي مديريت منابع آب کشور قرار گيرد. همچنين حوضه هاي آبريز قره قوم، درياچه اروميه، گاو خوني، سياه کوه، لاهيجان وحله در مرحله ورود به بحران قرار دارند و لذا انجام اقدامات پيشگيرانه با توجه به روند توسعه فعاليت هاي انساني در حوضه هاي آبريز فوق الذکر امري اجتناب ناپذير است.

 
کلید واژه: حساسيت و آسيب پذيري منابع آب، حوضه هاي آبريز درجه 2، راهبردي، حفاظت و بهره برداري منابع آب
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 
ارتباط خیلی زیاد ارتباط زیاد مرتبط ارتباط کمتر
 
 
بازدید یکساله 96   pdf-file
 











آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی