مشخصات

عنوان:

بررسی و توسعه مفاهیم برنامه راهبردی و عملیاتی در نظام سلامت



گروه تخصصی:  پزشکی

سازمان مجری:  پژوهشکده علوم بهداشتی (گزارش طرح های دفتر مرکزی) 

گروه پژوهشی: مدیریت خدمات بهداشتی درمانی

پژوهشگران: 
فرزدی فرانک (مسئول طرح)
مفتون فرزانه (همکار طرح)
آیین پرست افسون (همکار طرح)
ریاضی فاطمه (همکار طرح)
دلاوری سجاد (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  پاییز 1394

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 66480804- 9-66951877-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان فلسطین جنوبی، خیابان شهید وحید نظری، پلاک 51، کدپستی: 1315795795، صندوق
 

چکیده:

برنامه بیانی روشن، مستند و مشروح از مقاصد و تصمیمات است. در دنیای امروز، وجود برنامه بخاطر در دست داشتن یک سند کتبی در مورد فعالیتهایی که می باید انجام پذیرد و آگاهی افراد ذیربط از وجود چنین سندی و همچنین پی ریزی اهداف و مقاصدی که بتوان پیشرفت کارها را در مقایسه با آنها مورد سنجش و ارزشیابی قرار داد ضروری به نظر می رسد.
درک مشترک اعضاء سازمان از مفاهیم برنامه برای اجرای برنامه در سازمان ضروری است چنین شناختی باعث نوآوری و خلاقیت می شود، همچنین تفاهم ایجاد شده مدیران و کارکنان در سطح ستاد و سطح صف باعث تعهد آنان به برنامه/ احساس مالکیت آنان نسبت به سازمان و برنامه ها و کاهش مقاومت در مقابل تغییرات می شود و حاصل آن بینش و شناخت مناسب از عملکرد سازمان و کارکنان، پتانسیل تفویض اختیار را در سیستم بالا می برد. لذا یکسان سازی مفاهیم و به دست آوردن دانش اولیه لازم جهت توانایی در تعامل و بهره مندی از رویکردها، ابزارها و روشهای برنامه ریزی در سطح سازمان ضروری است.
این طرح سعی دارد با فراهم نمودن دسترسی آسان و سریع کارگزاران نظام سلامت و دانشجویان علوم سلامت به مفاهیم برنامه در بخش سلامت موجب بهبود درک و همسوسازی مفاهیم برنامه شده و از این طریق بستر ارتقاء برنامه ریزی و کاربرد بهینه برنامه را در سازمان ها فراهم سازد.
در این مطالعه از روش های مطالعه کتابخانه ای و مطالعه کیفی در طی مراحل متوالی استفاده شد. در طی مطالعه کتابخانه ای بررسی، استخراج و دسته بندی مطالب در راستای دستیابی به اهداف مطالعه انجام شد. در طی مطالعه کیفی از نوع نشست تخصصی با حضور برخی از متخصصان و فعالان در حوزه مدیریت و برنامه ریزی سلامت تحلیل مطالب و استخراج و استنتاج مفاهیم به صورت کاربردی انجام شد. هم چنین سیاستهای تدوین و ارائه مطالب تعیین شد.
بر اساس اهداف اختصاصی طرح مطالب مربوط به "برنامه" از متون تخصصی مورد بررسی، استخراج شد. در نشست کارشناسی مطالب مورد بررسی قرار گرفت و سیاستهای تدوین و نحوه ارائه مطالب به شرح ذیل تبیین شد.
سیاست های تدوین مطالب:
تمرکز بر مطالب پایه
تمرکز بر خلاء های اطلاعاتی در کتب تخصصی
سیاست های نحوه ارائه مطالب
:
بیان مطالب در کمترین حجم ممکن
بیان مطالب در ساده ترین نحوه بیان با قابلیت استفاده برای تمامی کارگزاران نظام سلامت
به کارگیری از شکل و تصویر برای بیان مطالب
تدوین مطالب در قالب جزوه آموزشی
بر اساس این سیاستها به منظور دستیابی به اهداف طرح موضوعات انتخاب شدند. عناوین موضوعات انتخابی در ذیل ارائه شده اند
:
ضرورت و محدودیت های برنامه و راهکارهای کنترل آن
جایگاه برنامه و برنامه ریزی در مدیریت سلامت
مفاهیم کلیدی برنامه راهبردی و عملیاتی مورد نیاز سطوح مختلف مدیریت نظام سلامت
انواع فرآیندهای سازمانی و نحوه ارتباط آن ها در برنامه راهبردی و عملیاتی در سطوح مختلف مدیریت نظام سلامت
ارزیابی عوامل محیطی و درون سازمانی
فعالان بخش بهداشت و درمان در سطوح مختلف سازمانی از فارغ التحصیلان رشته های گروههای پزشکی، پیراپزشکی و علوم بهداشتی می باشند که دانش و توانمندی موضوعات مدیریتی مستقیما در برنامه آموزشی آنان جای ندارد. از طرف دیگر بررسی متون تخصصی در این مطالعه نشان داد با وجود گستردگی اطلاعات و دانش موجود در خصوص برنامه ریزی بخش کوچکی از اطلاعات به موضوع برنامه و مفاهیم پایه و کاربردی آن می پردازد و به طور معمول این اطلاعات در کنار سایر مطالب ارائه شده است لذا لازمه دسترسی به این اطلاعات مطالعه حجم بالایی از کتب و منابع در زمینه برنامه ریزی می باشد. نتایج بحث گروهی مطالعه نیز بیانگر عدم همپوشانی مطالب متون تخصصی با نیازهای کاربردی و پایه کارگزارن نظام سلامت است
.
در سازمانهای گسترده ای چون بخش بهداشت و درمان درک مناسب از مفاهیم برنامه و ارتباط برنامه های سطوح مختلف در حفظ انسجام و پیوستگی فعالیتهای ستادی و صف موثر بوده و دستیابی به اهداف را به خوبی میسر می سازد
.
تدوین جزوه آموزشی بر اساس مطالب آماده شده در این مطالعه می تواند دانش اولیه لازم در خصوص برنامه را در اختیار کارگزاران نظام سلامت قرار داده و از این طریق نقش موثری در افزایش آگاهی و توانمندسازی آنان داشته باشد. هم چنین طراحی و اجرا مطالعات گسترده تر به منظور تدوین مطالب کاربردی و پایه مدیریتی به تفکیک موضوعات مختلف و نشر مطالب تدوین شده در مجموعه ای از جزوات آموزشی پیشنهاد می شود
.



کلیدواژگان: نظام سلامت، برنامه راهبردی، برنامه عملیاتی، مدیریت سلامت

 
 
Title:

Developing conception of strategic and operational Plan in health system



Abstract:

Plan is a clear explanatory, detailed and documented device regarding goals, purposes and decisions of organization. In today’s world, having program is an indication of activities that must be accomplished to achieve organizational goals. Scheduling can inform personal to every steps of needs that needs to be taken. Plan and program are also necessary to compare progress of the project as well as rate and value of it.
Common understanding among every member of organization to view contexts of the plan, program and schedule is necessary. This understanding will bring about new ideas and creative power, mutual agreement among staff and management, feeling of belonging and obligation, reduction of opposition against changes, proper recognition of operation and capacity building of conferment of authority.
Consequently it is essential to create common concepts of planning and an environment obtaining necessary basic knowledge so organization get the best possible outcome from scheduling.
This study is trying to make contexts of schedule available to every member of health organization and student of health sciences so that they can have a better understanding of contexts, as a result we will have better scheduling and more efficient plan in our organization.
In this study we used methods of library research and qualitative study in different and consecutive stages. In library research was done reviewing, drawing out and sorting information according to subjects of the study from literatures. In the qualitative study was used expert panel of specialists in health services management and planning. Based on plans excusive goals subjects relating to scheduling was drawing out from library texts and discussed with experts and came out with following conclusions.
Policies of content edit:
1) Concentration on foundation of subjects
2) Concentration on information vacancy regarding specialized texts.
Policies of presentation the subjects:
1) Expression of subject matter under lowest possible volume.
2) Expression of subject matter in simplest form so everyone health care personal will understand.
3) Use of drawing and images to explain the subject.
4) Collection of subject matter in form of instruction handout.
Based on these policies and goals of study the following chapters developed:
1) Emergency and limitation of schedule along with ways to control them.
2) Schedule and planning in health management.
3) Key items of meaningful schedule under different level for health management.
4) Organization process and ways of connecting between them in strategic and operational plan under different level of health management.
5) Assessment of environment factors and interior organization.
In any large organization like health system reasonable understanding of scheduling and related planning can protect versatility and continuity of all activities and able us to achieve our goals.
Collection of instruction handout based on available subjects in this study can present the necessary firsthand knowledge of scheduling to all of health system personal. From this avenue of success we can have a huge influence on know how and capability.
This study showed that conceptually and practically management knowledge is necessary for health system. Collect and publish these contents in handouts can provide necessary management knowledge to everyone of health system personal. This action not only will advance basic knowledge of them perhaps it can increase awareness and their capability. So it is a good idea to execute other studies in the area of collection and workable foundation to help health management in different subjects.



Keyword(s): Health system, Health management, Strategic plan, operational plan