برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

اسلام هراسی؛ تحلیل نظرات موافق و مخالف (پژوهشی در اخلاق مدرن)



گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  پژوهشکده فرهنگ و هنر 

گروه پژوهشی: جامعه شناسی فرهنگی

پژوهشگران: 
تاریخ خاتمه:  آبان 1394

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 3-66970901-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، بین خیابان فلسطین و چهارراه ولیعصر، نبش شهید برادران مظفر (جنوبی)، شماره 1176
 

چکیده:

پژوهش پیش رو با عنوان «اسلام هراسی در جهان: تحلیل محتوای نظرات موافق و مخالف (پژوهشی در اخلاق مدرن)» به دنبال واکاوی مناسبات اخلاقی مدرن از طریق تحلیل برساخت معنای اسلام هراسانه است. به نظر می رسد مناسبات اخلاقی مدرن با مناسبات سنتی تفاوت هایی دارد. مناسبات اخلاقی سنتی بر پایه پیوندهای درون گروهی ای استوار است که بیش از هر چیز مبنای خویشاوندی، قبیله ای، جنسیتی و مذهبی دارد. دربرابر، مناسبات اخلاقی مدرن، عاری از مبانی خونی، خانوادگی، قبیله ای، مذهبی، جنسیتی و محلی دانسته می شود. گویی عام بودگی مناسبات مدرن در برابر خاص بودگی مناسبات سنتی قرار می گیرد و به اولی بار ارزشی مثبتی داده می شود. غایت مناسبات اخلاقی مدرن حذف هر گونه خاص گرایی و گروه گرایی نژادی، جنسیتی، مذهبی، سیاسی و سرزمینی از روابط انسانی در جهان است. پرسش محوری این پژوهش آن است که آیا مناسبات جاری در جهان مدرن، چنان که ادعا می شود بی طرفانه و عام گرایانه و برابرانه اند؟ مدعای پژوهش حاضر آن است که جهان مدرن نیز جهان تعین آرمان های بی طرفی و عام گرایی نیست و از گروه گرایی ها و خاص گرایی های مشخصی رنج می برد.
به منظور پاسخ به این پرسش کلی می توان پدیده «اسلام هراسی» به مثابه یکی از مصداق های مناسبات اخلاقی مدرن را بررسی کرد. از این رو، پرسش های جزیی تر این پژوهش به این می پردازند که رسانه های قدرت مند جهانی (در این جا به طور خاص، رسانه های آمریکایی) چه تصویری از چهره امروزین جهان ترسیم می کنند؟ شکاف سیاسی موجود را چه گونه روایت می کنند؟ در خلال این روایت، چه کسانی را قهرمان و چه کسانی را ضدقهرمان معرفی می کنند؟ چه ویژگی هایی برای قهرمانان و چه ویژگی هایی برای ضدقهرمانان برمی شمارند؟ روایت آن ها از نزاع جهانی، چه گونه با شبکه منافع و اقتدار آمریکایی ارتباط برقرار می کند؟

پژوهش حاضر دو بخش مستقل نظری و تجربی دارد. در بخش اول، ادبیات نظری مرتبط با «اسلام هراسی» مطالعه شده است. در این بخش ابتدا نظریه برنارد لوییس به عنوان مهم ترین نظریه پرداز اسلام خطرناک معرفی شده و به دنبال آن به نظریات ادوارد سعید، کریس آلن، استوارت هال و بابی سید به عنوان کسانی که هراس از اسلام را ناموجه می دانند مرور شده است
.
بخش تجربی پژوهش به تحلیل مقالات روزنامه های آمریکایی با روش تحلیل روایت می پردازد. در رویکرد روایتی، هدف از تحلیل، تجزیه اجزاء روایت ها و کشف مکانیزم های ساخت معنا از دل آن ها است. شش عنوان از پرفروش ترین روزنامه های آمریکایی، سه عنوان از جناح دموکرات شامل نیویورک تایمز، یو.اس.ای تودی و واشنگتن پست و سه عنوان از جناح جمهوری خواه شامل وال استریت ژورنال، شیکاگو تریبیون، واشینگتن تایمز برای تحلیل انتخاب شدند. از هر روزنامه یک یادداشت تحلیلی که در فاصله زمانی 6 ژوئن تا 24 ژوالای 2014 نوشته شده اند انتخاب شد. این مقالات همگی در ارتباط با موضوع داغ روز که پیوند نزدیکی با اسلام هراسی دارد یعنی پدیده «داعش» هستند
.
یادداشت های انتخاب شده بسته به موضع نویسنده و شیوه روایت او از نحوهی برآمدن داعش، قابل تفکیک به دو دسته کلی هستند. دیدگاه اول تلاش می کند نگاهی تجربی و تحلیلی به موضوع داشته باشد و دیدگاه دوم نگاهی اسطوره سازانه و تقلیل گرایانه به داعش و به کلیت اسلام دارد. این دیدگاه دوم، نگاهی است که اسلام هراسی در چهارچوب آن تولید می شود و در این پژوهش نیز مورد تحلیل قرار گرفته است
.
در یک نگاه تاریخ مند و زمینه مند، داعش و اسلام هر دو پدیده هایی تلقی می شوند برآمده از شرایط تاریخی و اجتماعی مشخص و بنابراین پدیده هایی که در طول تاریخ و با تغییر شرایط تاریخی دچار دگرگونی و استحاله می شوند. در این تلقی، پدیده های اجتماعی، از جمله داعش و اسلام، ذات و گوهر ثابت و ازلی و ابدی ندارند تا برای شناخت آن ها آگاهی از آن ذات و ماهیت لایتغیر کفایت کند. شناخت اسلام و داعش نیز مانند شناخت هر پدیده اجتماعی دیگر نیازمند آگاهی از شرایط تاریخی و زمینه های اجتماعی بروز آن ها، و چه گونگی تحول آن ها در طول تاریخ است. بنابراین داعش امروزین با خلافت اسلامی 1000 سال پیش از بن متفاوت است. داعش پدیده ای است محصول مناسبات اجتماعی خاص خاورمیانه در شرایط تاریخی خاص نیمه دهه دوم قرن بیست و یکم
.
اما در نگاه غیرتاریخی و اسطوره ساز، پدیده ها از جمله اسلام، داعش، غرب و مردم چونان اموری بدیهی و طبیعی به تصویر کشیده می شوند که ویژگی های شان نه برآمده از زمینه های تاریخی و اجتماعی رشد آن ها، که ناشی از ماهیت درونی شان است که گریزی از آن نیست. در این نگاه، داعش و اسلام به هم پیوند می خورند و چونان اجزائی از یک کلیت ازلی و ابدی به تصویر کشیده می شوند. همان کلیتی که زمانی مرده بود و امروز دوباره سربرآورده است. بنابراین شناخت وضعیت نیازمند هیچ تحلیل اجتماعی و تاریخی نیست بلکه آگاهی از جهان بینی و ایدئولوژی اسلامی برای شناختن اش کفایت می کند. در چنین نگرش ناگزیرانه ای، تنها راه حل مشکل، از میان برداشتن فیزیکی مشکل است نه تغییر وضعیت از راه کنترل شرایط اجتماعی و تاریخی؛ چرا که مساله، ناشی از ماهیت درونی پدیده مشکل زا است نه برآمده از تاثیر شرایط و عوامل بیرونی
.



کلیدواژگان: اسلام هراسی، اخلاق مدرن، اخلاق سنتی، داعش، مطبوعات آمریکا، تحلیل روایت

 
 
Title:

Islamophobia, Analyzing Pros and Cons (A Research on Modern Ethics)



Abstract:

Present study entitled “Islamophobia in the world: content analysis of pros and cons, Researching Modern Ethics” tries to analyze modern ethical relations through analyzing islamophobic meaning construction. It seems that modern ethical relations are different from traditional ethical relations. Traditional ethical relations are based on inter group relations which are shaped around kinship, ethnicity, gender and religion. In contradiction to traditional ethics, modern ethical relations are free of kinship, family, ethnic, religious gender and local radixes. It seems that generality of modern relations are against particularity of traditional relations and the former is given positive value. The purpose of modern ethical relations is to eliminate racial, sexual, religious, political and territorial particularity and group-orientation from human relations of the world. These principles, values and moderns ethics are somehow a continuum to ideas and ideals of enlightenment which were critical and problematic in their own way. The main question of this research is that are current modern relations as neutral, universal and equal as they claim to be?
To answer this broad question it’s possible to consider islamophobia as an example of modern ethical relations and more detailed questions would be as such: What picture powerful world media (American press in this case) draw of todays’ world? How do they narrate the current political gaps? Who are defined as hero and villain in such narratives? What are the characteristics of these characters? How does their narrative of the conflict relate to American network of interests and power?
Answering these questions splits into two theoretical and research sections. In first part the theoretical literature related to “Islamophobia” was studied. This included Edward Saeed, Chris Allen, Stewart Hall and Boby Sayyed. Luis Bernard was studied as an opposing thinker. Research part consists of analyzing American articles through narrative analysis. Based on Narrative analysis world contains diffused components that narrative links them together as a meaningful whole. The aim of narrative analysis is to explore mechanisms of meaning construction. Decomposition of a narrative is to separate events in order to reveal the nature of links, analysis of plot, indicating the beginning and the end to explain conflicts and mechanisms of meaning construction. Since most narrative analysis frameworks are developed to fit story analysis, in order to analyze newspaper articles a specific framework was developed throughout this study.
6 popular American newspapers, 3 from democratic and 3 from republican newspaper were selected and 6 articles from these newspapers were analyzed. All these articles were regarding the subject of “ISIS”.
Based on findings group orientations still continue to shadow modern relations and therefore claims of equality, neutrality and universality are heavily challenged. Post colonialism relations based on USA centrism and preference of American interests over other countries is an example of inequality in modern ethical relations. Selected articles can be divided into two general categories based on writer’s stance and his/her narrative of rise of ISIS. One group has a mythicizing, reductionist view toward ISIS and Islam in general and the other tries to have a more analytical and empirical approach toward the subject. The important point is that the second group’s efforts is used to warn and alert the first group to retreat from unrealistic whole building. This point shows that mythicized approaches are more dominant among readers.
In other words, according to findings of this research it can be claimed that one of the trends in American analytical articles about relation between ISIS and Islam is the above categorization. One category is contextual and historical relation and the other is decontextual and dehistorized –or mythicized- relation. In historic and contextual relation both Islam and ISIS are considered to be phenomena that are derived from specific historical and social conditions and therefore throughout history and along with changes in historic and social conditions these phenomena are subject to change. In such conception social phenomena including Islam and ISIS do not poses a fixed eternal nature and knowing that nature would be enough to know that phenomenon. Similar to any other social phenomenon, understanding Islam and ISIS requires understanding historical conditions and social context and shifts and changes throughout history. So ISIS today is entirely different from Islamic Caliphate in 1000 years ago. ISIS is a product of specific social relations in middle-east in a specific time in second half of 21st century.
Based on second category, Islam and ISIS are mythicized. Meaning that they are displayed as obvious (Axiomatic, self-evident) natural phenomena that their characteristics are not driven out of their social and historical context, rather, it is due to their nature (essence). In this view Islam and ISIS are linked together and are pictured as an everlasting, perpetual and eternal whole. A whole that had been dead for some time and is now resurrected. So understanding does not demand social and historic analysis, knowing Islamic ideology suffices. In such an inevitable approach the only solution is to surmount the problem physically rather than changing it through controlling social circumstances, as the problem is a product of its inner nature and not outer social conditions.



Keyword(s): Islamophobia, Modern Ethics, Traditional Ethics, ISIS, American Press, Narrative Analysis