برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

تحلیل محتوای کتاب های درسی دوره ابتدایی از نظر فرهنگ تفکر و ابعاد و جنبه های گرایش به تفکر



گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  واحد تهران 

گروه پژوهشی: علوم تربیتی

پژوهشگران: 
ظهره وند راضیه (مسئول طرح)
صداقت مریم (همکار طرح)
حجازی الهه (مشاور طرح)
حسینی محمدحسین (همکار طرح)
نظری بهروز (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  دی 1392

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 66495417-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان 16آذر، سازمان مرکزی دانشگاه تهران، طبقه پنجم، صندوق پستی: 186-13145
 

چکیده:

هدف از انجام این پژوهش، شناسایی ابعاد و جنبه های گرایش به تفکر و عوامل فرهنگ ساز تفکر در کتاب های درسی دوره ابتدایی؛ مقایسه عوامل فرهنگ ساز تفکر (فرصت های تفکر، زبان تفکر، تعامل های تفکر محور) و مولفه های گرایش به تفکر در دو بعد تمایل و حساسیت در عناوین مختلف کتاب های درسی و پایه های تحصیلی دوره ابتدایی بوده است.
برای دستیابی به پاسخ سوال های پژوهش از تکنیک تحلیل محتوا هم به منظور توصیف و هم برای تحلیل محتوا و ساختار (عکس ها، نقشه ها و ...) کتاب های درسی دوره ابتدایی استفاده شد. واحدهای تحلیل در این پژوهش عبارت بودند از: متن دروس، تصاویر، پرسش ها و فعالیت های انتهایی هر درس. در اجرای نهایی پژوهش کلیه کتاب های درسی دوره ابتدایی در قالب چک لیست های تهیه شده تحلیل شدند. پر کردن چک لیست ها توسط متخصصان انجام شد. همچنین به منظور بررسی پایایی پژوهش تعدادی از کتاب ها به صورت تصادفی انتخاب شده و هم زمان توسط دو پژوهشگر تحلیل گردید
.
تحلیل محتوای کتاب های درسی دوره ابتدایی نشان داد به طورکلی میزان توجه به گرایش های تفکر در کتاب های پایه چهارم (بیش از همه کتاب علوم) به طور متوسط بیشتر و در دروس پایه دوم کمتر از سایر پایه ها بوده است. همچنین میزان توجه به گرایش های تفکر در پایه پنجم (
9.2 درصد) کمتر از پایه های اول (9.4 درصد)، سوم (11.7 درصد) و چهارم (13.3 درصد) بوده است.
از بین عناوین 8 گانه کتاب های درسی دوره ابتدایی بیشترین توجه به گرایش های تفکر به طور متوسط به ترتیب در کتاب های علوم (21.1 درصد) و فارسی بنویسیم (16.3 درصد) و کمترین توجه به این گرایش ها به ترتیب در کتاب های آموزش قرآن (2.2 درصد) و ریاضی (3 درصد) مشاهده شده است.



کلیدواژگان: گرایش به تفکر، کتاب های درسی، تحلیل محتوا

 
 
Title:

Content Analysis of Primary School Books upon Culture of Thinking and Dimensions of Disposition to Thinking



Abstract:

The aim of this study was to identify dimensions and aspects of thinking disposition and culture of thinking factors in primary school textbooks; more over, comparison of culture of thinking factors (thinking opportunities, thinking language, thinking-based interactions) and thinking disposition components in two dimensions of tendency and sensitivity in various titles of textbooks and grades of primary school, was another aim of the study.
To response the research questions, content analysis techniques were used in order to describe and to analyze of content and structure (images, maps, etc.) of primary school textbooks. Units of analysis in this study were text of Lessons, images, questions and activities at the end of each lesson. In the final implementation of study, all primary school textbooks were analyzed in the form of checklists. Checklists were filled by specialists. To evaluate the reliability, some books randomly selected and analyzed simultaneously by two researchers.
Content analysis of primary school textbooks showed that in general attention to thinking dispositions in fourth grade books (the most science book) on average was more than other grades and in lessons of second grade was less than other grades. Furthermore, rate of attention to the thinking dispositions in fifth grade (%2.9) was lower than the first (%4.9), third (%7.11) and forth grade (%3.13).
Among 8 titles of textbooks in primary school, the most attention to thinking disposition on average were respectively in textbooks of science (%21.1), writing (%16.3), and the least attention to these dispositions were respectively in textbooks of Quran (%2.2) and mathematics (%3).



Keyword(s): thinking to disposition, textbooks, content analysis