برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

پهنه بندی محیطی- معیشتی روستاهای استان تهران و انتخاب روستاهای هدف



گروه تخصصی:  هنر و معماری

سازمان مجری:  واحد تهران 

گروه پژوهشی: معماری و طراحی محیط

پژوهشگران: 
خدادای محمدرضا (مسئول طرح)
حق شناس سعید (همکار طرح)
امینیان سعید (همکار طرح)
یوسفی افراشته مجید (همکار طرح)
رضوانی محمدرضا (همکار طرح)
مولایی محمد (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  شهریور 1392

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 66495417-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان 16آذر، سازمان مرکزی دانشگاه تهران، طبقه پنجم، صندوق پستی: 186-13145
 

چکیده:

هدف این تحقیق شناسایی نواحی روستایی همگن از نظر عوامل تاثیرگذار بر کالبد روستایی بوده است زیرا هرگونه تصمیم گیری، برنامه ریزی و تمهید برای مداخله در کالبد روستایی، نیازمند شناخت و آگاهی کامل از محیط و شرایط شکل گیری کالبد منحصر به فرد هر روستا است. برای انجام تحقیق از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شده و محدوده مطالعه با توجه به تنوع محیطی، فرهنگی، اقتصادی و معیشتی روستاهای واقع در محدوده کنونی استان های تهران و البرز در نظر گرفته شده است. واحد فضایی تحلیل، آبادی و داده های مورد استفاده همه از نوع داده های ثانویه بوده اند. دسته بندی و وزن دهی عوامل مهم موثر بر کالبد روستا با استفاده از تحلیل عاملی صورت گرفته و نتایج به دست آمده از آن به عنوان ورودی های تحلیل خوشه ای به کار گرفته شده اند و نواحی روستایی به چهار پهنه همگن که دارای بیش ترین شباهت درونی و بیش ترین تفاوت بیرونی از نظر عوامل اثرگذار بر کالبد روستایی بوده اند تقسیم شده اند.
پس از این مرحله، برای انتخاب روستاهای هدف برای مطالعه در مورد کالبد روستایی، در مرحله اول 69 روستا برمبنای خوشه بندی روستاها در دسته های همگن (متناسب با تعداد روستاهای واقع در هر پهنه) انتخاب و سپس از پنج شاخص دارای تاثیر بیش تر بر کالبد روستاها برای غربال نهایی استفاده شده و 50 روستای موردنظر انتخاب شده اند.
نتایج تحقیق نشان داده اند که عامل محیطی مهم ترین عامل اثرگذار بر تفاوت های کالبدی نواحی روستایی محدوده مطالعه بوده است و تمایز عمده ای را میان نواحی شمالی (کوهستانی) و جنوبی (دشتی) ایجاد کرده است. همچنین بر اساس نتایج تحقیق هرچند روش های تحلیل عاملی و خوشه ای روش های جدیدی محسوب نمی شوند، لیکن این روش ها در مواردی که تعداد زیادی از متغیرها مورد تحلیل قرار می گیرند و روابط درونی آن ها برای ما ناشناخته هستند و نیز در مواردی که به دنبال یافتن نواحی دارای خصوصیات مشابه هستیم، در مقایسه با روش هایی چون تحلیل سلسله مراتبی، نتایج روشن تری به دست می دهند. همچنین روش های مذکور در مواردی مشابه تحقیق انجام شده که هدف رتبه بندی نواحی (از نظر میزان توسعه یافتگی) نیست و تنها شناسایی تفاوت ها و تشابهات و همگنی نواحی بر پایهیکیا چند عامل مورد نظر است، به روش هایی نظیر تاکسونومی عددی و مدل های جدیدتر نظیر تاپسیس، ویکور و ... برتری دارد. تفاوت عمده تحقیق حاضر با مطالعات مشابه، استفاده از متغیرهای کیفی نظیر وضع طبیعی و نوع راه آبادی و نیز طبقه بندی روستاها بر مبنای همگن بودن نواحی به جای طبقه بندی بر مبنای میزان توسعه یافتگی بوده است که امکان استفاده از متغیرهای فاقد سمت و سوی ارزشی مثبت و منفی نظیر ارتفاع از سطح دریا، جهت شیب و نوع اقلیم روستا را فراهم ساخته است.



کلیدواژگان: عوامل تاثیرگذار بر کالبد روستایی، ناحیه همگن، تحلیل خوشه ای، تحلیل عاملی

 
 
Title:

Environmental and Livelihood Regionalization of Tehran Province and Selection of Proper Villages



Abstract:

The purpose of this study was "Identification of homogeneous rural areas based on factors affecting rural fabric" because Recognition of the diversity of rural areas is an important element of rural development policy. Therefore, this research is a descriptive- analytical research and the study area attending to the diversity of environmental, cultural, economic and livelihood condition was current boundaries of Tehran and Alborz provinces. Spatial unit of analysis was village and all applied data were secondary data. Classification and weighting factors affecting rural fabric has been done applying factor analysis technique. The results of the factor analysis have been entered to cluster analysis and rural areas within the study area has been classified into four homogeneous rural areas according to inner similarities and outer differences the factors affecting rural fabric.
After this, to selection of proper villages for next studies, in first step 69 villages were selected according to clustering results and then using 5 more affecting variables on rural fabric, the final selection of 50 villages has been done.
The results have shown that the most important factor affecting rural fabric in study area is environmental factor which caused a major distinction between the northern and south region of the study area. findings of the research shows that although factor analysis and cluster analysis are not new methods, but in cases which the number of variables are numerous and their internal relationships are not recognized for us, gives clearer results comparing analytical hierarchical process and in cases which we are seeking homogeneous regions without ranking them (such as more developed and developing regions), and we only like to find region’s similarities and differences, are proper methods comparing another methods such as taxonomy and more recent models such as TOPSIS, VIKOR and SAW. In addition, another notable point in this study was simultaneously use of nominal variables in factor analysis which increases the range of usable variables and this isn’t applicable in another methods.



Keyword(s): Rural Regionalization, Factor Analysis, Cluster analysis, Homogeneous Areas