برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

بررسی تاثیر زه آب های مزارع نیشکر بر کیفیت آب و بیوماس پوشش گیاهی تالاب شادگان



گروه تخصصی:  کشاورزی و منابع طبیعی

سازمان مجری:  واحد استان خوزستان 

گروه پژوهشی: کشاورزی و منابع طبیعی

پژوهشگران: 
کوچک زاده احمد (مسئول طرح)
هویزه حمید (همکار طرح)
یزدی پور عبدالرحمن (همکار طرح)
نزاهی علیرضا (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  تیر 1387

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 3330023-3360022-0611

نشانی سازمان مجری: اهواز، سازمان مرکزی دانشگاه شهید چمران، طبقه همکف، صندوق پستی: 136- 61355
 

چکیده:

از سال 1380 زهکش اصلی واحدهای کشت و صنعت نیشکر و صنایع جانبی که در شرق رودخانه کارون قرار دارند به طرف تالاب شادگان منحرف گردید. با توجه به متوسط دبی و شوری زه آب این شرکتها که به ترتیب برابر با 15.84 متر مکعب در ثانیه و 16.97 دسی زیمنس بر متر برآورد گردید، تغییرات قابل ملاحظه ای در کیفیت آب تالاب و همچنین پوشش گیاهی آن نسبت به سال 1375 رخ داده است. نتایج نشان داد که متوسط شوری از 8.8 به 14.7 دسی زیمنس بر متر، کلر از 62.6 به 129 میلی اکی والان در لیتر، سولفات از 31.8 به 42 میلی اکی والان در لیتر، فسفات از 0.69 به 7.5 میلی گرم در لیتر و نیترات از 3.4 به 7.3 میلی گرم در لیتر افزایش داشت. همچنین میانگینEC  در بهار از 3.7 به 12.1، پاییز از 12 به 17.5 و در زمستان از 4.2 به 13.6 دسی زیمنس بر متر رسید در حالی که در تابستان از 17.6 به 15.7 دسی زیمنس بر متر تنزل داشت. مقدار متوسط فسفات در فصول مختلف نیز به ترتیب در بهار از 0.42 به 4.7، تابستان از 0.54 به 18.9، پاییز از 2.6 به 2.9 و در زمستان از 0.58 به 4.9 میلی گرم در لیتر افزایش داشت. مقدار متوسط نیترات در فصول مختلف نیز در بهار از 2.1 به 7.7، تابستان از 3.5 به 7.5، زمستان از 3.4 به 7.1 میلی گرم در لیتر افزایش ولی در پاییز از 7.7 به 7 میلی گرم در لیتر کاهش داشت. در محدوده مورد مطالعه با استفاده از روش آنالیز فاکتوریل کورسپوندانس 7 جامعه گیاهی تشخیص داده شد که به دلیل ورود زه آب و افزایش میزان املاح آب تالاب، تعداد 2 جامعه گیاهی کمتر از تعداد آن ها نسبت به سال 1375 بود. همچنین نتایج ارزیابی تولید بیوماس جوامع گیاهی در مطالعه حاضر نسبت به مطالعه مبنا بطور متوسط %30 تولید بیوماس گیاهی کاهش یافت که ناشی از تغییر کیفیت آب تالاب و تاثیر منفی آن بر جوامع گیاهی موجود می باشد. از تغییرات کیفی در مقایسه با مطالعات پایه می توان به حذف جامعه گیاهی با ارزش علوفه ای و دارویی و جایگزینی آن با جامعه گیاهی شور روی (با ارزش کیفی کمتر) و همچنین کاهش تراکم گیاهان غالب در جوامع گیاهی عمده و یا حذف بعضی از گونه های گیاهی مانند آلاله آبی (Ranunculus trichophyllus) در قسمت هایی از تالاب (شمال و غرب) نام برد.



کلیدواژگان: تالاب شادگان، زیست محیطی، زه آب، کود شیمیایی، جوامع گیاهی

 
 
Title:

The effects of sugarcane farms drainage on water quality and biomass production of Shadegan wetland



Abstract:

The main draine of sugarcane lands in east of Karoon river, was deviated to Shadegan wetland from 2001. The average discharge and salinity of this drainage water were 15.84 m3 sec-1 and 16.97 dS m-1 respectively, therefore the quality of Talab water and vegetation type were changed as compared with 1996. The results showed that the average of EC, chloride, sulfate, phosphate and nitrate were increased from 8.8 to 14.7 dS m-1, 62.6 to 129 meq l-1, 31.8 to 42 meq l-1, 0.69 to 7.5 mg l-1 and 3.4 to 7.3 mg l-1 respectively. The average of EC were increased from 3.7 to 12.1, 12 to 17.5 and 4.2 to 13.6 dS m-1 in spring, fall and winter respectively but was decreased from 17.6 to 15.7 dS m-1 in summer. Phosphate were increased from 0.42 to 4.7, 0.54 to 18.9, 2.6 to 2.9 and 0.58 to 4.9 mg l-1 in spring, summer, fall and winter respectively, nitrate were increased from 2.1 to 7.7, 3.5 to 7.5 and 3.4 to 7.1 mg l-1 in spring, summer and winter respectively but was decreased from 7.7 to 7 mg l-1 in fall. In study area, with use of factorial correspondance analysis method, 7 plant communities were diagnosis. Two plant communities due to drainage water of sugarcane lands and increased of EC of Talab water, are lower than study in 1996. By reason of changed in Talab water quality and its negative effect on plant communities, the results of evaluation of biomass production in this study, 30% was decreased as compared with 1996. The quality changes of plant communities in Talab, eliminate the forage and medicine plants and replacing with saline plants (with lower quality) as compared with 1996. Lower density of dominent plants in major eliminate and/or deleted some of plant species similar buttercup (Ranunculus trichophyllus) in north and west of Talab were seen.



Keyword(s): Shadegan wetland, bioenvironmental effects, drainage water, chemical fertilizers, plant communities