برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

جمع آوری، شناسایی و بررسی گونه های جنس Chrozophora از تیره فرفیون با قابلیت کاربرد در صنعت رنگرزی پشم و خامه



گروه تخصصی:  علوم پایه

سازمان مجری:  پژوهشکده علوم پایه کاربردی 

گروه پژوهشی: پژوهشی اکولوژی و سیستماتیک گیاهی

پژوهشگران: 
زینالی امینه (مسئول طرح)
راستکاری نوشین (همکار طرح)
یوسف زادی مرتضی (همکار طرح)
النجار نباء (همکار طرح)
سمیعی علی (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  1387

کارفرما: معاونت پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی

خروجی طرح: 

ـ ارائه گزارش نهایی طرح به کارفرما
ـ ارائه دو مقاله در اولین همایش ملی زیست شناسی گیاهی
ـ ارائه دو مقاله در پانزدهمین کنفرانس سراسری و سومین کنفرانس بین المللی زیست شناسی
ـ ارائه دو مقاله در سومین کنگره بین المللی رنگ
ـ تنظیم دو مقاله علمی-پژوهشی برای چاپ در مجلات معتبر


نوع: کاربردی

 
تلفن: 021-29903037-8

نشانی سازمان مجری: تهران، اوین، دانشگاه شهید بهشتی، صندوق پستی: 169- 19835
 

چکیده:

رنگهای گیاهی تا اواخر قرن نوزدهم بیشتر برای رنگرزی بخصوص در صنایع نساجی استفاده می شدند. با توسعه رنگهای سنتتیک ارزان که جایگزین رنگهای طبیعی شدند، کشت گیاهان رنگده تقریبا منسوخ شد. هم اکنون علاقه به رنگهای گیاهی دوباره رونق گرفته است. این مساله ناشی از افزایش موارد آلرژیک و سرطانزایی حاصل از رنگهای سنتتیک و همچنین تغییرات زیست محیطی و آلودگیهای ناشی از آن می باشد.
رنگرزی در ایران سابقه دیرینه ای دارد. در پرتو دستاوردهای جدید باستانشناسی و نیز با بررسی آثار مکتوب معلوم شده است که پیش از اسلام جامعه ایران دارای صنعت پیشرفته بافت قالی و نساجی بوده است.
در این تحقیق سه گونه گیاهی از جنس
Chrozophora (Euphorbiaceae) جهت بررسی قابلیت رنگرزی پشم و خامه مورد استفاده در صنایع فرش با رنگهای طبیعی گیاهی حاصل از این گیاهان بکار گرفته شدند.
گونه
Ch. Sabulosa, Ch. obliqua, Ch. tinctoria از مناطق مختلف ایران جمع آوری و خشک شدند. عصاره رنگی استخراج شده گیاهان جهت آزمایشات رنگرزی مورد استفاده قرارگرفت. طراحی آزمایشات به روش تاگوچی انجام شد. نتایج آزمایشات با نرم افزار RWFULL تحلیل شدند. آزمایشات ثبات نوری و ثبات شستشویی مطابق استاندارد ملی ایران به شماره های 4084 و 1-189 انجام شدند.
نتایج نشان دادند که دندانه مس در مقایسه با آلومینیم رنگهای تیره تری بوجود می آورد. در مقایسه با دندانه های آلومینیم، مس و آهن ویژگیهای ثبات نور نمونه های رنگ شده در حضور دندانه قلع کمتر بود. افزایش
pH در کلیه نمونه های رنگ شده با دندانه های آلومینیم، مس، آهن و قلع در شرایط یکسان باعث کاهش درصد جذب، افزایش طیف انعکاسی (R) و لذا افزایش مقدار K/S شد. pH موثرترین عامل در تغییرات ویژگیهای ثبات نور و شستشو الیاف رنگ شده بود.
همانطور که می توان دید با ملاحظه تاثیر کلیه فاکتورهای موثر در رنگرزی الیاف پشم با گیاه
Ch.tinctoria و تاثیر دندانه نتیجه گیری می شود که رنگرزی با این گیاه و دندانه های مختلف به ترتیب با مس، آهن، آلومینیم و قلع بهتر می باشد. و برای بدست آوردن طیف رنگهای مختلف از بژ، زرد و خاکی می توان از آنها استفاده کرد.



کلیدواژگان:

 
 
Title:



Abstract:

Up to the end of 19th century natural dyes were the main colourants for textile industry. The introduction of synthetic dyes led to an almost complete replacement of natural dyes, cultivation of dye plants were disused. Recently there is a growing interest in the revival of natural dyes in textile dyeing, due to increasing carcinogenic & Alergic effects from synthetic dyes and as well as environmental changes and polloutant from them. Dyeing has old ness in Iran. Under the new discoveries of archeology and review of old manusecripts has been appeared that Iranian society has been had modern weaving rug and carpet industry before Islam.
In this research, 3 plant species of chrozophra (Euphorbiaceae) genus were used to study of appliciablity dyeing wool yarn that using in carpet industry with natural dyes yield of these plant.
Chrozophora tinctoria, Ch. Obliqua and Ch. Sabulosa species were collected from different region of Iran and dried. Colourant exract from plants, were extracted and used to dyeing. Experiments were designed with taguchi method. Results of experiments were analyzed with RWFULL software. Properties of light fastness and wash fastness were did according to Iranian national standard No. 4084 and No. 189-1 respectively. Results showed that Cu mordant obtained deeper shades as comparison with Al. Also the fastness properties was found to be maximum when mordanted with Al, Cu & Fe as compared to Sn. The increasing of pH in all of dyed samples that mordanted with Al Cu, Fe, Sn can caused decreasing absorption, increasing of reflectance and then increasing colour streghnt (K/S) in same condition. pH is the most effectiveness factor in changing of light and wash fastness properties.
As can be seen to Consideration, effect of all effective factors in dyeing wool yarns with Ch. tinctoria and effect of mordants, resulted the shades of Cu, Fe, Al and Sn mordants accordingly is better, and can used to obtaining different color shades from beige, yellow and khaki.



Keyword(s):