برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

بررسی ابعاد مختلف شخصیت در قرآن



گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  پژوهشگاه علوم انسانی و اجتماعی 

گروه پژوهشی: پژوهشی الهیات و معارف اسلامی

پژوهشگران: 
مبلغ سیدمرتضی (مسئول طرح)

تاریخ خاتمه:  مرداد 1387

کارفرما: معاونت پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی

خروجی طرح: 

ـ تدوین گزارش نهایی و ارائه به کارفرما


نوع: بنیادی

 
تلفن: 2-664975615? 5-66951593-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان دانشگاه، خیابان شهید وحید نظری، پلاک 89
 

چکیده:

قرآن به یک معنی، کتاب انسان است و در آن ابعاد مربوط به ماهیت و حقیقت انسان، راه های سعادت و شقاوت، فرایندهای ادراکی، عاطفی و رفتاری، عوامل موثر بر این فرایندها و... مطرح شده است.
هدف قرآن، هدایت انسان است تا به مقام جانشینی خداوند، یعنی کسب اسماء و صفات او نائل شود. این مقام از نظر قرآن عالی ترین مرحله رشد و کمال انسان و مصداق عالی شخصیت رشد یافته است. ابعاد متنوع و گسترده قرآن در مباحث مربوط به انسان به گونه ایست که می توان از آن به یک نظریه جامع شخصیت دست یافت
.
در این پژوهش که فاز مقدماتی پروژه «بررسی ابعاد شخصیت در قرآن» است، نظریات دانشمندان اسلامی ـ اعم از قدیم و جدید ـ و دانشمندان روانشناس جدید شخصیت مورد بررسی قرار گرفته و طی آن «مبانی شخصیت» که شامل «چارچوب مفهومی تحقیق» و «پرسش های اساسی در مطالعه شخصیت در قرآن» است، مشخص شده است
.
این مبانی را سه دسته از مفاهیم تشکیل می دهد
:
الف: «مفاهیم ساختاری» که حاکی از عوامل و عناصر تشکیل دهنده شخصیت انسان، به عنوان یک موجود روانشناختی است
.
ب: «مفاهیم فرآیندی» که نشان دهنده کنش ها و واکنش های عوامل و عناصر ساختاری، عوامل موثر بر این کنش ها و واکنش ها، و تاثیر متقابل عوامل و عناصر ساختاری بر یکدیگر است
.
ج: «برخی مسایل مهم مربوط به شخصیت» که هر نظریه شخصیت باید به تبیین آنها بپردازد. مسایلی همچون: «نگرش فلسفی به انسان»، «سطوح هشیار و ناهشیار»، «مفهوم خود یا خویشتن»، «نقش عوامل درونی و بیرونی در شخصیت»
در فاز اصلی این پژوهش، مفاهیم اساسی شخصیت در قرآن با استفاده از روش موردی و از طریق بررسی کیفی و تفسیر و تحلیل آیات قرآن و از منظر روانشناختی، تبیین خواهد شد و تلاش به عمل خواهد آمد تا این مفاهیم در چارچوب معیارها و قواعد نظریه شخصیت و به مثابه «نظریه جامع شخصیت در قرآن» بررسی و سازماندهی شود
.



کلیدواژگان:

 
 
Title:



Abstract:

In one sense Quran is the book of Human. The dimensions of human nature and essence, ways of salvation and villain, perceptive, emotional and behavioral processes, and also the efficient factors for these issues have been proposed in Quran.
The goal of Quran is human conducting so that he could achieve khalifato' Allah position, it means, the achievement to the Names and Qualities of God. This position is the most excellent stage of growth and transcendence of human and the excellent symbol of the transcendental personality. The various and widespread dimensions of Quran in human issues provide the possibility to gain a comprehensive theory upon personality.
This research is preliminary phase of the main project of:"An investigation on the aspects of personality in the Quran". It studies the theories of Muslim thinkers – the early and the modern ones – and modern psychologists view point about personality. Through that, "the basis of personality" are explained and elaborated which include: the conceptual framework of the research and the fundamental question in the study of personality in Quran.
This basis is composed of three classes of concepts as follows:
A) Structural concepts, which declare the factors and components of human personality as a psychological existent.
B) Process concepts which show the actions and reaction of structural factors and elements, the factors that affect actions and reactions, and their effects on each other.
C) Some important issues related to personality which any personality theory has to explain them. The issues such as "philosophical attitude to human", "levels of conscious and Unconscious", "the concept of self or oneself" and "the role of inner and out factors in personality”.
D) In the main part of research, the essential concepts of personality in Quran, will be explained by the case method and through qualitative investigation, interpretation, and analysing of Quran verses and form the psychological perspective. A great effort will be done to investigate and organize these concepts in according to the criterias and rules of personality theory as "the comprehensive theory of personality in Quran".



Keyword(s):