مشخصات

عنوان: بررسی امکان تولید گندم سخت ماکارونی در منطقه اردبیل برای حل معضل ماکارونی

گروه تخصصی:  کشاورزی و منابع طبیعی

سازمان مجری:  واحد استان اردبیل 

گروه پژوهشی: حسین شهبازی

پژوهشگران: 
شهبازی حسین (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  تابستان 1383

کارفرما: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان اردبیل

خروجی طرح: 

نتایج این طرح به کارفرما واگذار شده است.


نوع: توسعه ای

 
تلفن: 5510600-5510500-0451

نشانی سازمان مجری: اردبیل، خیابان دانشگاه، دانشگاه محقق اردبیلی، جنب دانشکده فنی، صندوق پستی: 696-56135
 

چکیده:

افزایش مصرف سرانه ماکارونی در سال های اخیر در کشور سبب گسترش تاسیس کارخانجات ماکارونی سازی شده است به طوری که بر اساس آمار وزارت صنایع، حدود 166 کارخانه ماکارونی سازی در سطح کشور وجود دارد که تولید سالانه آنها به رقمی در حدود 200 هزار تن می رسد. ماده اولیه این محصول آرد اصل از گندم دوروم (Triticum turgidum ssp durum) است که سمولینا یا آرد زبره یا دانه شکری نامیده می شود. این گونه از گندم جزء گندم های تتراپلوئید (2n=4x=28) با ژنوم AABBاست که کیفیت مطلوبی را به ماکارونی می بخشد. ولی در کشور ما اکثر کارخانجات ماکارونی سازی به جای استفاده از سمولینا، از آرد نول گندم معمولی به عنوان ماده اولیه استفاده می نمایند. ماکارونی حاصل از آرد نول از لحاظ کیفی به هیچ وجه قابل رقابت با ماکارونی حاصل از سمولینا نبوده و کیفیت مناسبی ندارد و به همین دلیل صنایع ماکارونی کشور و به خصوص استان وضعیت چندان مطلوبی ندارد. به نظر می رسد یکی از راه های نجات این صنعت تامین ماده اولیه مناسب یعنی گندم دوروم و سمولینا باشد. اگر دستگاه های متولی با مشارکت و هماهنگی بتوانند راهکارهایی را برای برداشت، انتقال و ذخیره جداگانه این نوع گندم و در نهایت تبدیل آن به سمولینا ارائه نمایند، گامی بزرگ در جهت استفاده بهینه از منابع و استعدادهای بالقوه استان و در نتیجه شکوفایی صنعت ماکارونی استان برداشته اند. تامین ماده اولیه مناسب جهت ارتقا کیفیت این محصول کافی نیست و ضروری است گام هایی نیز در جهت ارتقا دانش فنی صاحبان این صنعت و همچنین ارتقا سطح فناوری کارخانجات ماکارونی سازی برداشته شود .در همین باره به منظور ارزیابی عملکرد این ارقام در دشت اردبیل، آزمایشی در دو منطقه از دشت اردبیل در سال زراعی 1382 با استفاده از 23 رقم دوروم زمستانه دیم به همراه دو رقم گندم نان به عنوان شاهد درقالب طرح بلوک های ناقص انجام پذیرفت. نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که به جز درموردطول دوره پرشدن دانه در بقیه صفات بین ژنوتیپ های مورد آزمایش اختلافات معنی داری وجود دارد. مقایسات میانگین داده ها نشان دادکه در هر دو منطقه از دشت اردبیل ارقام گندم دوروم شماره 8 و شماره 22 به ترتیب با عملکرد به میزان 3.76 و 3.4 تن در هکتار نسبت به ارقام شاهد سرداری و سبلان به ترتیب با عملکرد 2.4 و 3.2 تن در هکتار برتری داشتند . از لحاظ معیارهای کیفی مانند ارتفاع رسوب SDS که یکی از معمول ترین معیارهای ارزیابی کیفیت است ژنوتیپ های 21، 18 و 8 به ترتیب با ارتفاع رسوب 38، 33 و 32 میلی متر جزو با کیفیت ترین ژنوتیپ ها بودند. ژنوتیپ های 16، 1، 2 و 18 نیز بترتیب دارای بیشترین درصد پروتئین در بین ژنوتیپ های مورد آزمایش بودند. ژنوتیپ های دوروم 8، 22، 19 و 9 ضمن داشتن عملکرد بالا از پایداری عملکرد خوبی نیز برخوردار بودند. همچنین از لحاظ کیفیت ژنوتیپ های 21، 18، 8، 19 و 16 به ترتیب جزء پایدارترین ارقام بودند. با در نظر گرفتن معیارهای کمی و کیفی و پایداری آنها به ترتیب ژنوتیپ های 8، 22، 9 و 19 جزء برترین ژنوتیپ ها قرار گرفتند.



کلیدواژگان:

 
 
Title:

Abstract:

Keyword(s):