برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

«رهیافت عرفانی به دین» (رابطه انسان و خدا از دیدگاه عارفان مسلمان)



گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  پژوهشگاه علوم انسانی و اجتماعی 

گروه پژوهشی: پژوهشی الهیات

پژوهشگران: 
قنبری بخش علی (مسئول طرح)

تاریخ خاتمه:  آبان 1386

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 2-664975615? 5-66951593-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان دانشگاه، خیابان شهید وحید نظری، پلاک 89
 

چکیده:

انسان تنها موجودی است که از روی اراده و قدرت می تواند با خود، خدا و سایر انسان ها رابطه برقرار کند. این رابطه به اشکال مختلف تقسیم می شود: گفتاری، کرداری و ... به علاوه انسان تنها موجودی است که می تواند در پروسه رابطه با خود به نقد خود بپردازد.
به هر حال این روابط در رشته های مختلف علوم انسانی و الهیات و عرفان مورد توجه قرار گرفته است. عارفان از میان همه روابط یاد شده بیشتر به بررسی رابطه انسان با خود و خدا پرداخته اند. آنان رابطه نخست را به عنوان مقدمه و دومی را به عنوان هدف و نتیجه در نظر گرفته اند. تمام کوشش های اهل عرفان صرف دستیابی به چنین رابطه ای شده است.
ار طرق مختلف می توان نظرات و دستاوردهای عارفان درباره رابطه انسان با خود و خدا را به دست آورد: گاه از طریق سخنانی که به طور مستقیم از خود ایشان نقل شده؛ گاهی از طریق بررسی سیره عملی و نحوه سیر و سلوکشان؛ و گاهی نیز از طریق بررسی آثاری که راجع به ایشان نوشته شده اند.
تردیدی نیست که عارفان در زندگی شان عموما به امور عملی توجه بیشتری داشته اند تا مسایل نظری. اما اگر بپذیریم که پیشه ها تابع اندیشه هاست به این نتیجه خواهیم رسید که در پس سخنان ناظر به عمل عارفان نظراتی وجود داشته است که به روش های مختلف قابل بازیافت و بازخوانی اند. از این نظر می توان پذیرفت که عارفان از خدا، انسان و رابطه تعاریفی داشته اند و بر اساس آنها مبانی خاصی برای تحقق رابطه با خدا مطرح کرده اند. این مبانی به چند دسته تقسیم می شود: 1) معرف شناختی؛ 2) وجود شناختی؛ 3) خداشناختی؛ 4) رابطه شناختی.
هم زندگی و هم سخن عارفان مبین و موید آن است که تحقق رابطه انسان با خدا در زندگی فردی و اجتماعی ایشان موثر بوده و آثار زیادی به جا گذاشته است. این آثار هم در این دنیا و هم در آن دنیا در نظر گرفته شده است. زیست آرام، نوع دوستی، امید به آینده، رهایی از آلام روحی و... از جمله آثار دنیوی و نجات از جهنم، رسیدن به لقای پروردگار، دستیابی به وصال / وحدت خدا از آثار اخروی این رابطه اند.
ماحصل سخن این که: اولا عارفان تحقق رابطه با خدا را مفروض و دست یافتنی دانسته اند؛ ثانیا تحقق چنین رابطه ای در سایه کوشش انسان و لطف پروردگار امکان پذیر بوده است؛ و ثالثا عارفان عمر خویش را مصروف آن کرده اند.
بی شک منبع اصلی عارفان در تعاریف و مبانی و آثار رابطه با خدا قرآن و روایات اسلامی بوده است. بنابراین اگر آموزه های ایشان در این باب در جامعه کنونی ایران / جهان مطرح شود قطعا آثار ارزنده ای به بار خواهد آورد و علاوه بر تحکیم باورهای دینی در رفع بحران های دامنگیر انسان جدید به ویژه جوانان مفید و موثر خواهد بود.



کلیدواژگان:

 
 
Title:



Abstract:

Human is the only being that through his will end power can make a relation with God as well as other humans. This relation may divide different forms (such as): oral, behavioral &… again, human is the only creature that through the process of relation with himself could criticize himself.
Any way, these relationships has been considered in different human sciences disciplines as well as theology. Among the different explained relationships, mystic mostly deal with relation of human with himself as well as with the God. They considered first relation as on introduction and second relation as the objective and result. All of their efforts was only to reach and obtain of such “relationships”.
The ideas and finding of the mystic about the relation of human could be obtained through different way and methods. Sometimes by the speech they explain their ideas. Some times through their behaviors. Occasionally, by the evey of the variety of work written about them.
There is no doubt that the mystic has more attention to practical affairs in their life in compare is theoretical issues. But, if we accept that the practices are the reflection of thoughts, we will reach to this conclusion that after their speech with practical experiences there are ideas which can be extracleet by different methods. There fore we can accept that the mystic had their definitions for “Human”, “God” & “relation” which on there base they introduce fundamentals for reach relation to God. These fundamentals mybe divided in to 4 group: 1) Epistemologi; 2) Xistenciological; 3) Theological; 4) Relation logical.
Both life & speeches of mystics indicate that existence of human & God relationships has effected their personal and social life. These effects were consider in this world & in the other world. Peaceful living, humanism (altruist), hope to future, release from spiritual pains &… are some of the this world effects; & release from hell, reach to God, achievement to unity/attach of God are among other worlds effects of these relationships.
The abstracting of this writhing is: first, mystics presumed the relationship with God is reachable; second, reaching to such a relationship though human effects & God will is accedssible; & third, they devoted their life to the subjects.
Undoubtedly, the main source of mystics in devinitions & fundamentals of relationship with God are in Quran & Islamic traditions therefore, if there lessons about the subject introduce to present iran’s world’s society; undoubtedly will cause a valuable effects & also result of strainght of religious beliefs that is a instrument to eliminate of today’s crises and pains which today’s man & specially youths are faced with.



Keyword(s):