برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

بررسی ساختار فرهنگی «دوره قاجار» با تاکید بر آسیب پذیری فرهنگی



گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  واحد استان خراسان رضوی 

گروه پژوهشی: علوم اجتماعی

پژوهشگران: 
اطلاعاتی وجود ندارد

تاریخ خاتمه:  شهریور 1378

کارفرما: معاونت پژوهشی جهاددانشگاهی

خروجی طرح: 

گزارش مطالعاتی تدوین و نتایج آن قابل واگذاری است.


نوع: کاربردی

 
تلفن: 8762000-8795530-0511

نشانی سازمان مجری: مشهد، میدان آزادی، صندوق پستی: 1376-91775
 

چکیده:

امروزه نیاز به تحقیقات فرهنگی بیش از پیش احساس می شود. این نیاز از آن روست که تدوین یک استراتژی بلندمدت فرهنگی، بدون تحقیق در ابعاد و مسائل مختلف فرهنگی میسر نمی شود. منظور از مفهوم آسیب پذیری فرهنگی در تحقیق حاضر آن است که به جای تاکید بر نقش و نفوذ باورها و ارزش های فرهنگی غرب در حکم علت واحد همه نابسامانی های فرهنگی، به نقش مهم ضعف ها و آسیب هایی که برخاسته از فرهنگ خودمان است، نیز اشاره شود. به بیان دیگر، همه چیز را ناشی از غرب دانستن نه تنها چاره کار نیست بلکه به چشم پوشی از ضعف های فرهنگی جامعه ایران که طی تاریخی طولانی شکل گرفته است خواهد انجامید. در تحقیق حاضر، آسیب پذیری فرهنگی «دوره قاجار» در دو قسمت مرتبط با هم بحث و بررسی شده است: آسیب های ناشی از نفوذ فرهنگی غرب و آسیب های ناشی از نظام فرهنگی جامعه قاجار. این تفکیک صرفا برای تحلیل بهتر است وگرنه به تعبیری می توان گفت که هر نوع آسیبی، آسیب فرهنگی جامعه ایران در عصر قاجار است.
این آسیب ها در چند بخش بررسی شده اند: تعارض در نظام حقوقی، تعارض ناشی از گروه بندی های قومی مذهبی، ضعف در نظام اجتماعی، ضعف و فساد در اخلاق عمومی جامعه، تعارض عناصر فرهنگی خودی با عناصر اشاعه یافته از غرب و رابطه نظام سیاسی یا نظام فرهنگی. در نظام حقوقی مهم ترین تعارض ها از یک سو تعارض محاکم شرعی و محاکم عرفی است و از سوی دیگر تعارض قوانین ملهم از غرب و قوانین عرفی- شرعی جامعه ایران. از لحاظ انسجام و همبستگی اجتماعی، تعداد گروه های قومی- مذهبی همواره مانع دست یابی به وحدت ملی بوده است. در نظام اخلاقی، پاره ای آسیب های اخلاقی چون دورویی، تملق گویی، زیاده روی در تعارفات، اشراف گرایی و اخلاق نوکرمابی بررسی شده اند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که جامعه ایران عناصر مادی فرهنگ غرب را با سرعتی به مراتب بالا پذیرفته است و در واقع تعارض اساسی بین عناصر معنوی (خصوصا عناصر دینی و سیاسی) بوده است. جامعه ایران در عصر قاجار دچار نوعی بحران ایدئولوژیک بوده و گرفتار سرگشتگی ها و تعارض بین دیدگاه های سیاسی- ایدئولوژیک متعارض بوده است. در پایان، باید گفت که سلطه نظام سیاسی چنان نیرومند بوده که نظام فرهنگی کاملا در این عصر دچار سیاست زدگی شد. در پایان، باید گفت که سلطه نظام سیاسی چنان نیرومند بوده که نظام فرهنگی کاملا در این عصر دچار سیاست زدگی شد. برای روشن ساختن این موضوع، تعارض بین نظام سیاسی و ارباب جراید (روزنامه ها) به منزله یکی از شاخص های مهم بررسی شده است.



کلیدواژگان:

 
 
Title:



Abstract:

Keyword(s):