برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

تکثیر ارقام مرغوب خرما از طریق خزانه پاجوش



گروه تخصصی:  کشاورزی و منابع طبیعی

سازمان مجری:  واحد استان خوزستان 

گروه پژوهشی: کشاورزی

پژوهشگران: 
تاریخ خاتمه:  تابستان 1377

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 3330023-3360022-0611

نشانی سازمان مجری: اهواز، سازمان مرکزی دانشگاه شهید چمران، طبقه همکف، صندوق پستی: 136- 61355
 

چکیده:

طبق گزارش منابع علمی (5، 6، 9، 10، 12) تاکید برگشت پاجوش نخل خرما با وزن بالای 10 کیلوگرم و حداقل سن 5 سال شده است. تکثیر پاجوش خرما، با استفاده از وزنهای بالای 10 کیلوگرم نه تنها از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست، بلکه باعث کاهش عملکرد محصول پایه مادری نخل خرما نیز می گردد.
این تحقیق در دو مرحله، مرحله اول، به منظور بررسی گیرایی پاجوش های کوچک ( 1 تا 10 کیلوگرم) روی ارقام سعمران، خضراوی، دیری در خزانه انجام گرفته است. در مرحله دوم، بررسی ریشه زایی و تولید و تکثیر پاجوشهای کوچکتر ( 1 تا 3 کیلوگرم) بر روی رقم سعمران صورت خواهد گرفت.
در مرحله اول، پاجوشهای کوچک بین 1 تا 10 کیلوگرم از نخلهای مادری جدا و در شرایط خزانه کشت گردید. با استفاده از روش خزانه پاجوش خرما، پاجوشهای کوچک زودتر از حد معمول (5 سال سن و بالای وزن 10 کیلوگرم) از پایه مادری جداشده و در خزانه کشت گردیدند که با این عمل، از اثر بازدارندگی پاجوشها بر رشد و محصول دهی نخل مادری جلوگیری می شود. بنابراین با استفاده از خزانه پاجوش خرما، نیازی به حفظ و نگهداری آن ها بر روی نخلهای پایه مادری نبوده و پاجوش مورد نیاز، تنها از خزانه هایی که به این منظور ایجاد می شود، تامین خواهند شد.
نظر به اهمیت تحقیق و با توجه به اینکه این طرح برای اولین باراست که اجرا می گردد، در مراحل اجرایی آن، جهت نتیجه بهتر و کیفیت علمی و کاربردی تر طرح، با مشورت اساتید صاحب نظر و محققین، تغییراتی در فاکتورهای اولیه آن داده شد. در مرحله اول تحقیق که تکثیر ارقام مرغوب خرما از طریق خزانه پاجوش بود، بجای فواصل 1، 2 و 3 متر، از روش کشت خطی و سیستم مثلثی استفاده گردید. در این روش فاصله بین خطوط کشت، 3 متر و روی خطوط کشت 2 متر در نظر گرفته شد و خزانه پاجوش به صورت جوی و پشته انجام گرفت.
برای مرحله دوم، بدلیل کوچک بودن پاجوشها، مقرر شد از هورمون
IBA و محیط کشت مناسب بجای سه رقم، سه وزن 1، 2 و 3 کیلوگرمی اضافه شود و فقط روی یک رقم سعمران بررسی انجام گیرد که مورد موافقت قرار گرفت.
برای بررسی نتایج در مرحله اول، از آزمون همبستگی بین صفت وزن پاجوش و گیرایی آنها و تولید پاجوشهای ثانویه از طریق آزمون کای سکویر
(CHi Square test) استفاده شد که نشان می دهد هیچ رابطه ای بین وزن و گیرایی آن وجود ندارد. بنابراین می توان از پاجوشهای کوچک در تکثیر ارقام مرغوب نخل خرما استفاده کرد.
1- کلیه ارقام کشت شده در وزنهای کوچک (1 تا 10 کیلوگرم) قادر هستند تولید ریشه نمایند. این نتیجه بر خلاف نظارات و آزمایشهای قبلی بود که فقط وزنهای بالای 12 کیلوگرم را توصیه می نمود.
2-با توجه به آزمونهای آماری انجام شده (کای اسکوئر) گیرایی پاچوش در ارقام کشت شده، رابطه ای با وزن آنها ندارد. یعنی در بسیاری موارد می توان از وزنهای کم (3 تا 5 کیلوگرم) برای تکثیر ارقام استفاده نمود.
3-تولید پاجوش ثانویه در هر سه رقم (سمعران، خضراوی، دیری) رابطه معنی داری با وزن پاجوش نداشت.
با استفاده از گزارش نهایی مرحله اول طرح، می توان از بکارگیری شیوه های اجرایی آن در تهیه خزانه پاجوش از پایه مادری، تعیین وزن مناسب، مواظبتهای اولیه و پاجوش بعد از جداشازی، تهیه بستر مناسب بهره مند شد. همچنین با آگاهی از عملیات نگهداری پس از کاشت د رخزانه از جمله آبیاری، پوشاندن پاجوش، می توان به احداث خزانه تکثیر ارقام مرغوب پاجوش خرما در کلیه مناطق خرماخیز کشور اقدام نمود. با تامین پاجوش مورد نیاز و مرغوب، می توان علاوه اصلاح و توسعه، نخلستانهای کشور، در جهت افزایش عملکرد محصول و صدور خرما در آینده گام برداشت و سهم بزرگی در صادرات غیر نفتی کشور را بدست آورد.



کلیدواژگان:

 
 
Title:



Abstract:

According to literature, weight of offshoots has been known as a important an effective factor
influencing their establishment, indicating that the heavier offshoot the better establishment.
Research works had shown that offshoots heavier than 10 kilogram with five years old have better establishment. However, for date palm propagation, using very large offshoots is not suggested economically be couse keeping that on mother plant can reduce the yield of mother plant.
To solve this problem, this research has been conduted to evaluate the effect of offshoots weight on their establishment in three Iranian famous date palm cultivars i.e. saamaran, khazravi and Dayri.
Different analysis methods including chi-squar test. Analysis of variance and correlation coefficient have been employed and they all showed that weight of offshoots had to significant on their effect on their establishment or mean number of secondary offshoots produced on primary offshoots. However, percont of productive primary offshoots was significantly influenced by weight of offshoots.
The results of this research showed that small offshoots with weight ranging from two to 10 kilogram can get established successfully. So, we do not require to keep them on mother plant for long time.
In addition, during 18 months after planting small primary offshoots could produce new young secondary offshoots on them, creating this idea that we can had nursery for data palm to produce as many as offshoots which is required without keeping them on mother plant.



Keyword(s):