مشخصات

عنوان:

بررسی تغییرات کمی و کیفی اسانس گیاهان آویشن (.Thymus vulgaris L)، ترخون (.Artemisia dracunculus L)، پیرمینت (.Mentha piperita L) و شوید (.Anethum graveolens L) در اندامهای خشک و تر گیاه



گروه تخصصی:  پزشکی

سازمان مجری:  پژوهشکده گیاهان دارویی 

گروه پژوهشی: پژوهشی فارماکوگنوزی و داروسازی

پژوهشگران: 
یزدانی داراب (مسئول طرح)
مجاب فراز (همکار طرح)
رضازاده شمس علی (همکار طرح)
جمشیدی امیرحسین (همکار طرح)
شهنازی سحر (همکار طرح)
خلیلی بیدهندی فرهاد (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  اسفند 1382

کارفرما: معاونت پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی

خروجی طرح: 

تهیه و چاپ مقاله در فصلنامه گیاهان دارویی، شماره یازدهم تابستان 1383


نوع: کاربردی

 
تلفن: 4702499-4702505-4702611-0261-66950447-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان قدس، بزرگمهر غربی، پلاک 97، ساختمان اصلی: کیلومتر 55 اتوبان تهران قزوین
 

چکیده:

اسانس ها ترکیبات معطری هستند که در اندام های تعدادی از گیاهان یافت می شوند، اسانس ها جزو متابولیت های ثانویه این گیاهان بوده و به شدت تحت تاثیر فاکتورهای محیطی و مراحل رشدی گیاه قرار دارند، علاوه بر آن این ترکیبات فرار، طی فرآیند خشک کردن و در حرارت های نامناسب تبخیر می شوند بنابراین لازم است تا با توجه به خصوصیات هر گیاه نحوه استخراج اسانس مورد بررسی قرار گیرد.
در طرح حاضر تغییرات کمی و کیفی اسانس اندام های خشک و تر چهار گیاه معطر پرمصرف در صنایع دارویی و غذایی شامل شوید، ترخون، نعناع فلفلی و آویشن مورد مطالعه قرار گرفت. هدف از این تحقیق آگاهی از این موضوع بود که آیا لازم است تا گیاه قبل از استحصال اسانس، خشک شود؟ سرعت خروج اسانس در اندامهای خشک و تر گیاه چه تفاوتی دارد؟ آیا اجزا تشکیل دهنده اسانس در فرآیند اسانس گیری از اندامهای خشک و تر گیاه تغییر خواهند کرد؟
این پژوهش در گروه پژوهشی فارماکوگنوزی و داروسازی پژوهشکده گیاهان دارویی صورت گرفت و آنالیز اسانس ها با استفاده از دستگاه
GC/Mass صورت گرفت، نتایج نشان داد که:
1- خشک کردن گیاه ترخون در دمای 35 درجه سانتی گراد تاثیری بر روی کمیت و کیفیت اسانس ندارد و بنابراین می توان از گیاه تازه جهت استحصال اسانس استفاده نمود.
2- خشک کردن گیاه آویشن حتی در دمای 35 درجه سانتی گراد موجب افت راندمان اسانس می شود و بنابراین مناسب ترین روش استحصال اسانس، استفاده از گیاه تازه در مرحله گل دهی می باشد.
3- در مورد نعناع فلفلی نیز شرایط مشابه آویشن است و باید گیاه به صورت تازه اسانس گیری شود.
نکته قابل توجه در مورد پیرمنیت این است که برداشت گیاه و خشک کردن نسبی آن بصورت قراردادن آن در مزرعه به مدت 24 ساعت ضمن کاهشی حدود 10 درصد در آب گیاه، هیچگونه تغییری در کمیت و کیفیت اسانس نداشته و مشابه گیاه تازه می باشد.
4- در مورد گیاه شوید با توجه به نیاز صنایع به ماده موثره کارون، مناسب ترین شکل استفاده از گیاه، برداشت آن در مرحله تشیکل بذر است ولی قبل از تغییر رنگ آن به قهوه ای می باشد، عبور از مرحله سبزی بذر به قهوه های شدن به شدت موجب کاهش درصد اسانس می شود.
همچنین نتایج نشان داد که علیرغم بالا بودن سرعت خروج اسانس در ابتدای فرآیند اسانس گیری در اندامهای خشک گیاهی، تمامی اسانس پس از گذشت 100 دقیقه از شروع کنداس در هر دو نمونه خشک و تر از گیاه خارج می شود.



کلیدواژگان:

 
 
Title:

Study on variation of essential oil quality and quantity in dry and fresh herb of Tyume, Peppermint, Tarragon and Dill plants



Abstract:

Essential oils are aromatic components that exist in different parts of plants. These components are secondary metabolites of aromatic plants. Not only environment factors but also drying temperature effect on this component seriously.
The aim of this research:
1) Does harvested plant need to dry before extraction of essential oil?
2) Does speed of extraction of essential oil differ in dry and fresh parts of plant?
3) Do components of essential oil change in hydrodistillation process from fresh and dry parts of plants?
In this research quantity and quality variation of essential oils on fresh and dry part of four genuses: Anethum graveolens L., Thymus vulgaris L., Mentha piperita L. and Artemisia dracunculus L. were studied.
This research in done at pharmacognosy department of Institute of Medicinal Plants. Essential oil analysis with GC/Mass set. Results showed that:
1- essential oil percentage and constituent in dried tarragon at 35oc temperature was not significant variation with fresh tarragon:
2- Dried Thyme at 35oc temperature reduced essential oil percentage.
3- Results for Peppermint were similar to Thymus.
Studies showed harvesting and drying of plant for 24 hours on field, haven’t any effects on essence percentage and constituents and similar to fresh palnt.
4- The best time for harvesting of dill was green fruit stage of plant and after of this stage the essence percentage was reduced seriously.



Keyword(s):