مشخصات

عنوان: بررسی محتوای کتاب های دینی و انطباق آن با اهداف تعیین- شده از نظر دانش آموزان و معلمان و مولفان کتب دینی دوره راهنمایی تحصیلی

گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  واحد تهران 

گروه پژوهشی: روان شناسی و علوم تربیتی

پژوهشگران: 
نظری بهروز (همکار طرح)
پورکریمی جواد (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  آذر 1384

کارفرما: سازمان آموزش و پرورش شهر تهران

خروجی طرح: 

ارائه گزارش نهایی به کارفرما


نوع: کاربردی

 
تلفن: 66495417-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان 16آذر، سازمان مرکزی دانشگاه تهران، طبقه پنجم، صندوق پستی: 186-13145
 

چکیده:

مشکل عمده ای که کتاب های دینی مقطع راهنمایی در جهت تحقق تربیت دینی با آن درگیرند و در ایجاد نگرش مطلوب مخاطبان نسبت به این محتوای درسی اثرگذار بوده، موضوع ابتناء محتوا بر حیطه شناختی است در حالی که اهداف مصوب شورای عالی آموزش و پرورش تاکید عمده را بر حیطه عاطفی متمرکز کرده است. این مشکل نقطه آغاز تحقیقی بود که طی آن محتوای کتاب های دینی دوره راهنمایی تحصیلی از نظر انطباق با اهداف تربیت بدنی بررسی شد. برای این منظور از روش تحقیق پیمایشی استفاده گردید و دو گروه نمونه با روش نمونه گیری خوشه ای از 5 منطقه آموزش و پرورش شهر تهران انتخاب شدند که شامل 450 دانش آموز پایه اول، دوم و سوم راهنمایی و 95 معلم دینی مقطع راهنمایی بودند که به دو پرسشنامه موازی محققان پیرامون هدف فوق پاسخ گفتند. در این مطالعه برای بررسی کتاب های دینی طرحی حاصل آمد که شامل 5 بخش و 14 مولفه بود. معلمان وضعیت موجود کتاب های دینی را متوسط و دانش آموزان آن را مطلوب ارزیابی کرده اند. در مولفه سازماندهی محتوای کتاب ها ارزیابی هر دو گروه متوسط است. در دو مولفه بیان استدلالی محتوا و استفاده محتوا از مطالب قابل پذیرش هر دو گروه نظرشان مطلوب ارزیابی شده است. در مولفه استفاده کتاب ها از مباحث روز نظر هر دو گروه همسان است و تقریبا یک سوم ارزیابی، ضعیف و یک سوم متوسط و یک سوم مطلوب است. معلمان درخصوص تغییر شیوه ارزشیابی از کمی به کیفی ارزیابی متوسط داشتند. دانش آموزان شیوه ارزشیابی موجود را مطلوب ارزیابی کرده اند. در مولفه تحریک شدن علایق یادگیری با محتوا هر دو گروه ارزیابی متوسط داشته اند. در مولفه ایجاد عواطف و نگرش های دینی با کتاب اگر چه هر دو گروه ارزیابی شان مطلوب است لیکن، معلمان به طور معنی دار ارزیابی شان بالاتر از دانش آموزان است. در مولفه ترغیب به انجام رفتارهای دینی با کتاب، ارزیابی معلمان متوسط و ارزیابی دانش آموزان مطلوب است و تفاوت نشر دانش آموزان با معلمین از نظر آماری معنادار است. در مولفه جذابیت کتاب های دینی علی رغم ارزیابی هر دو گروه نظر دانش آموزان از نظر آماری بیشتر است. در مولفه توجه محتوا به نیازهای عاطفی نظر معلمان مرد بالاتر از معلمان زن بود. در مولفه توجه محتوا به نقش های جنسیتی معلمین مرد و زن متفقا ارزیابی شان مطلوب بود.
در بخش اول مولفه وضعیت موجود کتاب های دینی از نظر انطباق با اهداف تربیتی دینی بررسی شد، در بخش دوم که بخش بررسی ابعاد مبتنی بر اهداف شناختی بود 5 مولفه بررسی گردید، شامل: سازماندهی محتوای کتاب های دینی، استفاده کتاب ها از بیان استدلالی، استفاده کتاب ها از مطالب قابل پذیرش، استفاده کتاب ها از مباحث روز و مطلوبیت ارزشیابی محتوا. بخش سوم که بخش بررسی ابعاد مبتنی بر اهداف عاطفی بود 6 مولفه بررسی شد، شامل تحریک شدن علایق یادگیری با کتاب ها، جذابیت کتاب ها، توجه کتاب ها به نیازهای عاطفی دانش آموزان و توجه کتاب به نقش های جنسیتی دانش آموزان. در بخش چهارم و پنجم، هر کدام یک مولفه بررسی شد که شامل ایجاد بصیرت دینی با محتوا و پیشنهاد استفاده از روش های مطلوب تربیت دینی با محتوا است. همچنین مولفه های مذکور بین معلمان دینی زن و مرد مقطع راهنمایی و دانش آموزان پسر و دختر مقطع راهنمایی تحصیلی نیز بررسی شد.



کلیدواژگان:

 
 
Title:

Abstract:

Keyword(s):