برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

بررسی تطبیقی هویت قومی و دینی دانشجویان ترک، کرد و فارس دانشگاه تبریز



گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  واحد استان آذربایجان شرقی 

گروه پژوهشی: پژوهشی علوم اجتماعی

پژوهشگران: 
میرزایی حسین علی (همکار طرح)
فتحی لاله (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  1385

کارفرما: معاونت پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی

خروجی طرح: 

گزارش نهایی به کارفرما عرضه شد.
تهیه و ارسال مقاله به همایش علمی و پژوهشی هویت دینی، وحدت ملی و زبان مادری در دانشگاه تبریز


نوع: کاربردی

 
تلفن: 8-3448607-0411

نشانی سازمان مجری: تبریز، بلوار 29 بهمن، دانشگاه تبریز، جهاددانشگاهی
 

چکیده:

امروزه موضوع هویت (Identity) از جنبه های گوناگون واز سوی نظریه ‌پردازان بسیاری مطرح می‌شود. مسایلی مانند بحران هویت، هویت قومی، هویت دینی، هویت ملی و … همگی حول  محور بحث هویت طرح و بررسی می‌شوند. برگزاری همایش ها، سمینارها و میزگردهها در خصوص این موضوع و مسایل مرتبط با آن طی دو دهه اخیر همگی حکایت از حساسیت و اهمیت این مساله دارد. به طور کلی هویت را پدیده ‌ای زنده، پویا و شامل بخش های گوناگونی می دانند که از عضویت فرد در گروههای مختلف ناشی می شود به گونه ای که این هویتها قسمتی از هویت کلی فرد را تشکیل می دهند، هویت اجتماعی و هویت فرهنگی از بخشهای مهم هویت هر فردی بحساب می ‌آیند. این هویتها بسیار گسترده و دارای ابعاد مختلف هستند که دو عنصر مهم آن «قومیت» (Ethnicity) و «دین» (Religion) است. در این تحقیق تلاش شد با توجه به اهمیت موضوع هویت و مباحث مطرح شده حول و حوش آن و وضعیت خاص دانشگاه تبریز از لحاظ بافت قومی جمعیت دانشجویی به بررسی تطبیقی هویت قومی و دینی دانشجویان این دانشگاه پرداخته شود.
در شاخص سازیها از تئوریهای اندیشمندانی چون؛ استرایکر، بورک، تاجفل، ‌بارث و جامعه شناسانی چون کنت، دورکیم، وبرو دیگران بهره گرفته شد. تحقیق حاضر به صورت پیمایشی به سفارش گروه علوم اجتماعی جهاددانشگاهی استان آذربایجان شرقی و در سال تحصیلی 1386-1385 در دانشگاه تبریز به انجام رسید. حجم نمونه انتخاب شده 300 نفر بوده است که به صورت تصادفی ساده (
Random Sampling) نمونه ها انتخاب گردیدند.
به طور کلی در این تحقیق چندین فرضیه مورد آزمون قرار گرفت که برخی از نتایج آنها به شرح ذیل است:
- نتیجه آزمون رابطه بین دو متغیر جنسیت و هویت نشان داد که اگرچه از لحاظ هویت قومی و دینی دانشجویان دختر و پسر با همدیگر متفاوت نیستند اما در بحث هویت ملی این تفاوت معنادار است و دانشجویان دختر از میانگین هویت دینی بالاتری برخوردارند.
- آزمون رابطه بین رشته تحصیلی و هویت حاکی از آنست که از لحاظ هویت دینی هیچ تفاوتی بین دانشجویان رشته‌های فنی، علوم پایه و انسانی وجود ندارد اما از لحاظ هویت قومی دانشجویان فنی نسبت به دو گروه دیگر ضعیف تر و برعکس از لحاظ هویت ملی در سطح بالاتری قرار دارند.
- در خصوص رابطه بین دو متغیر سن و هویت مشخص شد که بین سن و هویت قومی و ملی ارتباطی وجود ندارد اما در خصوص هویت دینی رابطه معکوس و ضعیفی دیده شده است. بدین معنا که هر چقدر سن افراد کمتر بوده است از لحاظ هویت دینی در سطح بالاتری قرار داشته‌اند. این نتیجه با تئوریها و مطالعاتی که معتقدند هر چقدر افراد در محیط دانشگاه مدت زمان بیشتری را سپری کنند عرفی (سکولار) تر می ‌شوند همخوانی دارد.
- در رابطه با متغیر مذهب و هویت مشخص شد که از لحاظ هویت قومی دانشجویان سنی که همگی نیز کرد بوده ‌اند در مرتبه بالاتری قرار دارند. حال آنکه همین دانشجویان نسبت به پاسخگویان شیعه از هویت دینی و ملی ضعیف تری برخوردارند. اگرچه یافته ها نشان داد که دانشجویان سنی نسبت به سایر دانشجویان مورد مطالعه از لحاظ هویت دینی عرفی ‌تر هستند اما از آنجا که دانشجویان سنی این تحقیق همگی کرد بوده اند موضوع قومیت برای آنان برجسته تر است و در مرتبه بعد از لحاظ هویت قومی دانشجویان ترک و نهایتا فارس ها قرار داشته اند. در رابطه با هویت ملی نیز نتایج نشان داد که ابتدا دانشجویان فارس سپس ترک ها و نهایتا کردها قرار گرفته اند.
- در رابطه با دو متغیر نگرش پاسخگویان در خصوص دموکراتیک بودن کشور و هویت نتایج نشان داد که هر چقدر پاسخگویان فضای کشور را دموکراتیک تر ارزیابی کرده اند، هویت قومی ‌شان ضعیف تر بوده است. همچنین هر چقدر نگرش شان نسبت به فضای دموکراتیک کشور مثبت تر بوده است از لحاظ هویت دینی و ملی در سطح بالاتری قرار داشته اند.
- نتایج حاصله از آزمون متغیر عدالت قومی و هویت نیز نشان داد که هر چقدر پاسخگویان تصور کنند که عدالت قومی در کشور بیشتر است به همان نسبت از لحاظ هویت قومی ضعیف تر بوده و در عوض از لحاظ هویت دینی و ملی در سطح بالاتری قرار داشته اند.



کلیدواژگان:

 
 
Title:



Abstract:

Nowadays, the issue of Identity is presented from different perspectives and by many theoreticians. The setting up of meetings, seminars and conferences involving the issue and related topics during past two decades all indicate the significance of the topic. Generally speaking, identity is known as a live, dynamic and multi – faceted phenomenon which depends on the membership of an individual in different groups so that these identities make up part of the overall identity of the individual. Cultural and social identities are among the most important parts of every individual identily. These identities are so vast and include many features two important elements of which are Ethnicity and Religion. In this paper, and regarding the importance of the Identity issue and discussions around it and also the special atmosphere of University of Tabriz in terms of the ethnic structure of the student population, we tried to aim at the comparative study of Ethnic and Religious Identities of the UOT students. To make indices, the theories of thinkers such as Striker, Burke, Tajfel, Barth and Sociologists such as Comte, Durkheim, Weber and others were used. The present research was carried out in the form of a survey and at the request of the social sciences group of ACECR – East Azerbaijan Province Branch in - at UOT. The selected random size consisted of people who were chosen according to the Random Sampling Method. On the whole, several hypotheses were tested the results of some of which are as follows: The result of the test of relationship between variables of gender and identity showed that although the boys and girls are not different from each other in terms of Ethnic and Religious Identities, this difference , regarding national Identity, is meaningful and the average religious identity of girls is higher than that of boys. The result of the test of relationship between the major course of study and the identity indicates that there is no difference between the students of Technical, basic sciences and humanities courses in terms of the religious identity but that in ethnic Identity terms, technical courses students' are weaker and on the contrary they are in a higher position in terms of national identity in comparison with the groups. Concerning the relationship between the two variables of age and identity, it became obvious that there is no relationship between the age and ethnic and national identity but regarding the religious identity there was seen a weak and contrary relationship. This result correlates with those theories and studies which express that the more people are at university, the more secular they will be. As for the variables of religion and identity, it became obvious that sunni students who were all Kurds are in a higher position in terms of ethnic identity. In contrast, these students are weaker than their Shiite counterparts in terms of religious and national identity. The findings were indicative of Sunni students' being more secular than the Shiite respondents, however, because Sunni students in this research were all Kurds, the issue of ethnicity is highlighted in their case and they are above Turkish – speaking and eventually Farsi – speaking students in order of ethnicity significance. Results indicated that in tems of national identity the order is as Farsis, Turks and Kurds respectively. About the two variables of respondents' attitudes towards democracy in Iran and Identity, the results showed that the more the respondents evaluated the general atmosphere of the country as democratic, the weaker their ethnic identities seemed to be. Besides, the more positive their attitude towards the democratic situation of the country were, the higher their national and religious identity there have been. The results of Test of the Identity and ethnic justice showed that the more the respondents think that the ethnic justice is satisfactory enough in the country, the weaker they are in terms of ethnic identity and, in return, they were higher than others in terms of religious and national identity.



Keyword(s):