برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

ارائه روش تحلیل میادین شهری با رویکرد به زیباشناختی اسلامی برای ارتقا کیفی حضور مردم



گروه تخصصی:  هنر و معماری

سازمان مجری:  پژوهشکده فرهنگ و هنر 

گروه پژوهشی: شهر اسلامی

پژوهشگران: 
دانش جابر (مسئول طرح)
طیبی امیر (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  شهریور 1390

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 3-66970901-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، بین خیابان فلسطین و چهارراه ولیعصر، نبش شهید برادران مظفر (جنوبی)، شماره 1176
 

چکیده:

شهر سیستمی مادی و معنوی است که به نیازها، فعالیت ها و رفتارهای ساکنین پاسخی فضایی می دهد. انسان ها نیز بر اساس نیازهای فردی یا گروهی و الگوهای رفتاری خاص خود در شهر حضور می یابند و فضایی شهری را شکل داده و تغییر می دهند. هر نوع بررسی و پژوهشی در جهت شناخت ویژگی های میدان به عنوان یک فضا یا عنصرشهری، نیازمند آشنایی با معنای شهر و مفهوم آن فضای شهری در متن فرهنگی و محیط طبیعی متعلق به آن است. فضای شهری و میدان به عنوان یک فضای شهری عمده و با قدمتی برابر با ظهور نخستین شهرها، ظرف زندگی و فرهنگ جمعی مردم یک شهر بوده است که این خود تاثیرپذیری زیاد این ظرف را از فرهنگ و خصوصیات بومی منطقه ای که در آن واقع شده است را باعث می شود. برای میدان اگرچه معنا و ایده ای مشترک می توان متصور شد که میان تمام فرهنگ ها مشترک باشد، اما این مفهوم در فرهنگ های گوناگون، فرم و عملکرد و حتی معناهای متفاوتی را پذیرا می شود.
در چند دهه اخیر، فرم، معنا و عملکرد میادین در شهرهای ایران، همانند سایر وجوه زندگی فردی، اجتماعی و فرم و سیمای شهرها در معرض تحولات سریع و گاه مخرب قرار گرفته اند که از جمله آن عوامل مخرب و تاثیرگذار، ورود اتومبیل و طراحی شهرها بر اساس راه نفوذ حداکثری آن ها به فضای شهرها می باشد. این در حالی است که اگرچه فرم و معنای کنونی میادین در شهرها تغییر کرده اند، اما معنا و توقع ذهنی که مردم از آن ها دارند بیشتر با فرم و کارکرد گذشته چنین فضاهایی همخوانی دارد. این بار معنایی سبب تمرکز فعالیت ها و کارکردهای بعضا مغایر باهم در فضای میدان است که این موضوع خود به دلیل ارزش آن در نظر سواره و پیاده، طراح و مدیر و ... است
.
میدان به عنوان یکی از عناصر خوانایی و شناسایی بسیار مهم شهری در کنار خیابان، دو المان مفهومی و منطقی بنیادین شهر را تشکیل می دهد. میدان محل و نماد سکون، جمعیت پذیری، فراخی و مقصد است، در حالی که خیابان نماد حرکت، انتقال جمعیت، مسیر و شریان جریان های انسانی در شهر است. از طرف دیگر میدان به عنوان بهترین مصداق برای تعریفی که از فضای شهری ارائه می شود، ظرفی برای حضور مردم و فعالیت های آنان است که برای ظهور این معنا به بهترین وجه در آن، نیاز به پیوستگی کالبدی و عملکردی دارد. در این پژوهش سعی در تبیین وجوه تداوم این پیوستگی و انسجام در میدان شده که تاکید بر تقویت حضور انسانی با رویکردی به زیبایی شناسی اسلامی در کالبد میدان نیز، در این وجوه دیده شده اند. و بر اساس مفاهیمی که در فصول دوم و سوم ارائه شده است، محورهای تحلیل و ارائه راهبرد میادین شهری با توجه به معیارهای زیبایی شناسی اسلامی و تاکید بر حضور انسانی مشخص شده و در هر محور راهبردهایی مشخص شده اند که برآمده از این پژوهش و در راستای برآورده کردن اهداف خاص آن می باشند. این محورها شامل موارد زیر می شوند:1- ویژگی های کالبدی-زیبایی شناختی (محیط عینی) 2- ویژگی های عملکردی موثر بر ویژگی های زیبایی شناختی 3- ویژگی های مرتبط با حضور انسان
.



کلیدواژگان: فضای شهری، میدان، هویت شهری، زیبایی شناسی، زیباشناسی اسلامی، حضور کیفی مردم

 
 
Title:

Provide Analysis Method of Urban Squares According to Islamic Aesthetic Approach for Qualitative Enhancement of People Presence



Abstract:

City is a physical and cultural system that responds to needs, activities and behaviors of residents with a spatial answer. People assist in the city based on their individual or collective needs and their particular behavior patterns, and shape and change urban space. Each study and research to identify square properties as a urban space or element requires familiarity with the city meaning and sense of that space in cultural and natural environment context that belongs to it. Urban space and square as a major urban space and with an antiquity equal to emergence of initial cities has been container of a city's collective life and culture. This causes deep effectiveness of this container from culture and domestic qualities of a region that is located in. Although a common sense and idea can been imagined for the square, that is shared among all cultures but this concept in different cultures may accept form, function and even different meanings.
In recent decades, form, meaning and function of Iranian cities squares like other aspects of personal and social life, form and image of our cities have subjected to rapid and sometimes destructive changes. As destructive and influential changes of them are car entree and design of cities with maximal admission of them to urban space. Whereas current form and meaning of squares in the cities have been changed, but meaning and subjective expectation that people have from them matches with past form and function of such spaces more. This meaning because of functions and activities centralization that are sometimes contradict each other in the square space and reason of this issue is its value in look of pedestrian and driver, director and designer.
The urban squares as one of the most important elements of urban legibility and recognition along streets, form two fundamental, conceptual and logical elements of city. Square is place and symbol of people absorption, wideness and destination, while the street is symbol of motion and pass and is artery of human population flows in the city. The square as the best example for urban space definition is a container for the people and their activities. To emerge this meaning in it in the best face, it needs to physical and functional union. In this study, we tried to clear dimensions that acquits continuity and coherence in the square till emphasis on enhancement of people presence with an approach to Islamic aesthetics in square mould are seen in these dimensions. Based on concepts are presented in second season and third, axes of analysis and offer presentation for urban squares according to Islamic aesthetic approach for qualitative enhancement of people presence are marked, that emerged from this study in order to meet its specific goals. The axes are as follows: 1- Physical-Aesthetics features (objective environment) 2- Functional features affecting the aesthetic properties 3-Associate features with human presence.



Keyword(s): Urban space, Square, Urban identity, Aesthetics, Islamic aesthetics, people presence quality