برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

ارزشیابی برنامه کشوری پیشگیری و کنترل بیماری فشار خون بالا



گروه تخصصی:  پزشکی

سازمان مجری:  پژوهشکده علوم بهداشتی (گزارش طرح های مصوب داخلی) 

گروه پژوهشی: 

پژوهشگران: 
مفتون فرزانه (مسئول طرح)
صدیقی ژیلا (همکار طرح)
ترابیان سعادت (همکار طرح)
فرزدی فرانک (همکار طرح)
جهانگیری کتایون (همکار طرح)
وحدانی نیا مریم سادات (همکار طرح)
پیله رودی سیروس (همکار طرح)
منتظری علی (همکار طرح)
محمد کاظم (همکار طرح)
گویا محمدمهدی (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  1384

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 66480804- 9-66951877-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان فلسطین جنوبی، خیابان شهید وحید نظری، پلاک 51، کدپستی: 1315795795، صندوق
 

چکیده:

برنامه کشوری «کنترل و پیشگیری از بیماری فشار خون بالا»، روستاهای سطح کشور را تحت پوشش قرار داده است.
این برنامه پس از تدوین در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در مراحل اولیه اجرا و پیرو نظرات کارشناسان آن وزارت تغییراتی داشته است از جمله تغییر گروه هدف از 18 سال و بالاتر به 30 سال و بالاتر و در حال حاضر تقریبا 3 سال است که برای تمام افراد جامعه روستایی که 30 سال و بالاتر سن دارند، اجرا می شود
.
طبق مطالعات انجام شده حدود یک پنجم افراد بالغ در جامعه دارای فشار خون بالا هستند. بیماری که اعضاء حیاتی بدن را درگیر نموده و باعث ایجاد ناتوانی ها و مرگ زودرس افراد مبتلا می گردد
.
مرگ و میر ناشی از بیماریهای قلبی و عروقی در ایالات متحده و اروپای شمالی 70 در 10000 در حالیکه در ژاپن و جنوب اروپا حدود 20 در 10000 است و رابطه مستقیم بین فشار خون و مرگ و میر ناشی از بیماری قلبی و عروقی وجود دارد و مطالعات نشان داده است که با هر افزایش در فشار خون، افزایش متناسبی از مرگ و میر وجود دارد و این در میان جمعیت های مختلف، قابل تعمیم است
.
علاوه بر این بار اقتصادی که این بیماری بر جامعه تحمیل می نماید چه به جهت هزینه هایی که سیستم بهداشتی _ درمانی متقبل می شود و چه به واسطه هزینه های غیر مستقیم ناشی از ناتوانایی های افراد مبتلا که فرد، خانواده و جامعه متحمل می گردند، همه از نکات حایز اهمیت است.
اهمیت کاربردی این برنامه برای ارتقا سیستم بهداشتی به چند لحاظ است
:
1- اهمیت بیماری فشار خون بالا و عوارض مربوط که با توجه به شیوع بالای این بیماری، اثرات چشمگیری در وضعیت سلامت افراد جامعه دارد
.
2- ظرفیت سازی در سیستم بهداشتی
"Capacity building" از عوامل اساسی ارتقا بهداشت Health promotion می باشد و ایجاد و پیگیری برنامه های بهداشتی نقش اساسی در این ظرفیت سازی دارند.
3- پتانسیل حایز اهمیت این گونه برنامه های بهداشتی در جهت آموزش و هدایت دانشجویان رشته های پزشکی و رشته های مرتبط است
.
جهت استقرار موثر و ارتقا اینگونه برنامه ها، ارزشیابی و اصلاح برنامه بر اساس آن ضروری است
.
مسوولین این برنامه در سطح وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی به منظور ارتقا برنامه، ارزشیابی اجرا برنامه را در سطح کشور به پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی، سفارش داده اند.
مسلم است ارزیابی برنامه جزء لاینفک طراحی هر برنامه باید باشد. در واقع زمانی که طرح هر برنامه ای شکل می گیرد، بهترین شرایط جهت تبلور شاخص های ارزیابی آن برنامه نیز می باشد چرا که انتخاب روش ارزیابی مناسب علاوه بر ابعاد علمی، زمان مناسب ارزیابی را نیز می طلبد. در شرایط حاضر پس از گذشت حدود 3 سال از اجرا این برنامه که شامل شناسایی بیماران و ارایه خدمات مراقبتی و درمانی به ایشان است با مطالعه مراحل اجرا شده در برنامه و نیز کیفیت اعمال آن می توان تصویر نسبتا مناسبی از وضعیت برنامه ارایه نمود به امید آنکه بتوان گامهای بعدی را در فضای شناخته شده و شفاف تری برداشت
.
لازم به ذکر است گزارش نهایی طرح در کشور و استانها در 4 مجلد ارایه شده است
:
جلد 1: شامل گزارش کامل کشوری است و تمام مراحل مطالعه در 5 فصل توضیح داده شده است. با توجه به اینکه در فصل سوم این جلد «ارزشیابی برنامه کشوری پیشگیری و کنترل فشار خون بالا»، نتایج استانی به صورت فشرده گزارش شده است، جزییات بیشتر نتایج استانی در 3 جلد بعدی ارایه شده اند. بدین ترتیب در واقع جلدهای دوم، سوم و چهارم گزارش ارایه یافته ها فصل سوم گزارش کشوری با تفصیل بیشتر است
.
جلد 2: شامل گزارش نتایج استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، اصفهان، ایلام، بوشهر، تهران، چهارمحال و بختیاری، خراسان.
جلد 3: شامل گزارش نتایج استانهای خوزستان، زنجان، سمنان، سیستان و بلوچستان، فارس، قزوین، قم، کردستان، کرمان.
جلد 4: شامل گزارش نتایج استانهای کرمانشاه، کهگلویه و بویراحمد، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، همدان، یزد
.

کارفرما: مرکز تحقیقات کاربردی معاونت سلامت و مرکز مدیریت بیماریها وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی



کلیدواژگان:

 
 
Title:



Abstract:

Hypertension probably is one of the most important public health problems in developing country. Coronary heart disease (CHD) is the leading cause of death in many developing and developed countries and it accounts 11 percent of burden of diseases because of hypertension.
Coronary heart disease and stroke, the two major causes of CVD-related mortality, are not influenced to the same degree by the recognized risk factors. For example, elevated blood cholesterol is a major risk factor for coronary heart disease, and hypertension is the major risk factor for stroke. Physical activity, smoking cessation, and a healthy diet, which can lower the risk for heart disease, also can help lower the risk for stroke.
Hypertension as a risk factor, is principle cause of coronary ischemic diseases, cerebra vascular diseases, congestive heart failure and cerebral hemorrhages. Also it is the second cause for chronic renal disease after diabetes.
In 2002 in Iran it was estimated that the cost of coronary Heart diseases was over 300,000,000,000 Rials and in the petroleum industry the cost of coronary Heart diseases admissions was over than 30,000,000,000 Rials.
In Iran proportion of attributable burden of arterial hypertension in total risk factors burden is 14.85.
Iran Ministry of Health in 2002 proposed a national program for case finding and conducting healthy behavior such as physical activity, smoking cessation and a healthy diet to prevention and treatment of hypertension. There is a widespread health network through country which provided primary health cares almost to all population. Accessibility to this facility provided the circumstances for integration the mentioned program. General physician and Behvarz whom are responsible for care delivery in health network, also are providers in hypertension control program (HTNCP).
In this program, service delivery processes included:
- Community – readiness.
- Case–finding: In primary stage community were informed and then they were examined by Behvarz and G.P.
- Smoking, physical activaty and diet training/education for detected cases.
- Treatment of detected cases if needed.
- Fallow up the detected cases every three months by behvarz and GP.
- Referring to specialist if needed.
Target group was the people over 30 years old and the first step of program was done through all rural regions.
In 2004 Institute of Health Sciences Research became responsible for evaluation this national program. Evaluation may be approached from many different perspectives, as is evident from the wide array of categorizations and terminology used to describe it.In general terms, most definitions agree that evaluation involves the assessment of results achieved by a program directed towards a socially valued objective, but how these results are categorized and described can vary widely.
Once these objectives and dimensions have been identified, result may be viewed as occurring at different levels of a hierarchy. The hierarchy helps to establish a sequence (or progression) of events, and allows for results to be categorized in relation to a set of immediate, intermediate and ultimate objectives. Each level in the hierarchy offers a legitimate and potentially desirable target for assessment.
This evaluation project was designed to address the fallowing items:
- case – finding output indicators.
- intermediate outcome indicators of HTNCP.
- ultimate outcome indicators of HTNCP.
- resource adequacy.
Materials and Methods: After announcement of the HTNCP, target people must be referred to Behvarz and then to GP for case – finding .Identified cases must be fallow up regularly every 3 months .Measuring of HTN and bmi life style education and recording the drugs administration and related complications were carried out in each fallow up.
This program was directed by CDCs in related medical universities. Each health house has a defined population which provides services to them. For evaluation of HTNCP in each province a sample of health houses, health providers (General physicians and Behvarzes) and CDC staff were selected. In each health house under coverage population and related documents were studied.
As mentioned before target group of HTNCP was the people over 30 years old.
For evaluation systematic random sampling method was used. 540 health houses were selected in country and 18 household in each health houses were studied. As evaluation project for this program take place 3 years after starting the program, consequently individuals over than 33 years were selected for evaluation study. In this way 15973 persons were studied during 2 weeks.



Keyword(s):