مشخصات

عنوان:

بررسی تطبیقی آرای موضوع ماده 2 قانون «نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور مصوب 1382» اصداری توسط دادگاه های جمهوری اسلامی ایران واصله به مرکز درمان ناباروری ابن سینا در سال های 85-1383



گروه تخصصی:  پزشکی

سازمان مجری:  پژوهشکده فنآوریهای نوین علوم پزشکی ابن سینا 

گروه پژوهشی: حقوق و اخلاق زیستی

پژوهشگران: 
تاریخ خاتمه:  شهریور 1390

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 22432020-021

نشانی سازمان مجری: تهران، بزرگراه شهید چمران، اوین، دانشگاه شهید بهشتی، انتهای بلوار داخل دانشگاه
 

چکیده:

پیشینه: اهدای جنین یکی از روشهای درمان ناباروری، بعنوان یک تاسیس حقوقی در سال 1382 و متعاقب تصویب «قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور» (1) وارد رژیم حقوقی کشور ایران شد و پس از بحث و جدلهای فراوان در آخر سال 1383 آئین نامه اجرایی آن نیز به تصویب رسید (2).
اهدای جنین در چرخه اعمال، گذری هم به دادگستری کشور دارد و نمی توان اهمیت رویه قضایی را در اعمال آن نادیده انگاشت. جدید بودن موضوع و ناآشنایی قضات با ماهیت و آثار پزشکی درمان مذکور در بسیاری موارد آنان را از برخورد منطقی با این روش درمانی بازداشته و سعی در اجرای تشریفات قضایی برای درمان مذکور به شکلی مشابه با سایر تاسیسها و تکالیف قانونی، موجد مشکلات نه چندان کمی بوده است
.
مواد و روشها: در این مقاله 71 رای اصداری محاکم با مدلول اجازه دریافت جنین اهدایی در طی سالهای 1383 تا 1385 که توسط زوجین متقاضی درمان به مرکز درمان ناباروری ابن سینا – تهران – ایران ارایه شده بود، بررسی و آیین رسیدگی به درخواست های زوجین نابارور و دیدگاه قضات از نظر پزشکی و حقوقی مورد نقد و بررسی قرار گرفت
.
یافته ها: از بین ارا، 2رای اصداری دادگاه شهرستان و 69 رای اصداری از دادگاه مرکز استان بوده است. از بین 69 نفری که به به عنوان خواهان به دادگاه های مرکز استان مراجعه کرده اند 8 نفر زن، 28 نفر مرد، 32 نفر هردو و 1 نفر مرکز درمان گزارش شده است. از بین 2 خواهان در دادگاه های شهرستان 1 مورد، زوجه و دیگری هر دو زوجین بوده اند. در 71 رای بررسی شده4 مورد، فقط گواهی پزشکی مرکز درمان ناباروری را مستند قرارداده و 36 مورد هم به گواهی پزشکی قانونی استناد کرده اند. تعداد30 رای و1رای هم بترتیب به هر دو گواهی و به هیچکدام آنها استناد نموده اند. از 71 تصمیم بررسی شده،13 مورد به تحقیقات محلی،1 مورد به استعلام از کلانتری محل،13 مورد به استشهاد محلی و شهادت شهود و 23 مورد به اصل صحت استناد نموده اند. در 21 مورد نیز تنها به ذکر این نکته که "دادگاه صلاحیت عمومی زوجین را احراز نموده" اشاره شده است
.
نتیجه: در این بررسی وجود تشتت آرا در بین قضات در ماهیت عمل قضایی (تصمیم یا حکم بودن عمل مذکور)، نحوه رسیدگی، کارشناسی و انشای دادنامه، لزوم تعریف رویه ای واحد و آموزش قضات را گوشزد می کند. بویژه آن که رازداری پزشکی که در رابطه پزشک بیمار بعنوان یک اصل بلا تخدیش مورد نظر است، در آیین نامه اجرایی اهدای جنین مورد تاکید مضاعف قرار گرفته و اسناد و اطلاعات در جریان این درمان در رده بکلی سری لحاظ شده است. و بسیاری از دستورهای اداری و قضایی نظیر گزارش پلیس یا استشهاد محلی در تضاد کامل با محرمانیت درمان رخ می نمایاند. حال آن که باید بیشترین منافع و مصلحت والدین، کودکان حاصل و جامعه مد نظر باشد
.



کلیدواژگان: اهدای جنین، حقوق ایران، حقوق مدنی، مجوز دادگاه

 
 
Title:

A comparative study among the decisions of the courts of IRI regarded to Art.3 of the Act of Embryo Donation Legislated 2003



Abstract:

Backgrounds: Embryo donation as an infertility treatment was legalized by the national parliament in 2003. The Act of "embryo donation to infertile married couples" determines that the infertile couples must request permission from a family court.
With respect to this Act, the couple must submit the needed documents to the court and then the family court considers their request in terms of criminal record (Good standing), Iranian nationality, and general health status with no evidence of serious mental and physical disorders and impossible treated diseases like HIV/AIDS and hepatitis. Moreover, the court must be assured of no kinds of drug addiction and substance abuse. According to the provisions and bylaw related to the Act, top secrecy and confidentiality of both donors and recipients must be observed.
Methods & Materials: the present study surveyed 71 court permissions filed in Avicenna Infertility Clinic, Tehran, Iran from March 2005- February 2007 to compare the juridical procedure according to judges’ viewpoints in different family court.
Results: 2 permissions were issued by county court and the rest by the courts of county capital. In 28 cases the husband, in 9 cases the wife, in 33 cases both of them and in 1 case the infertility clinic (IC) demand the permission as a plaintiff. Approving the infertility was based on IC report in 4 cases, Legal Medicine Organization (LMO) in 36 cases, both of them in 30 cases and none in 1 case. General competence and good standing is detected by local investigation in 13, police report in 1, testimony in 13 and presumption of validity in 23 cases. In 19 cases, document just mentioned "The court has been sure" with no more explanation. In 2 cases nothing was mentioned.
Conclusions: There is not a lawyer in any case, although no legal prohibition mentioned in the Act. Here, so many differences in judges' consideration obviously threaten the secrecy and privacy of the infertile couples exactly against the Act and bylaw. It seems judges of family courts must be trained and more educated about the embryo donation and its legal and social complications especially the necessity and obligation to protect the secrecy and confidentiality as a patient right and main factor in best interest of the child and public order.



Keyword(s): Embryo donation, Iranian Low, Civil Low, Court permission