مشخصات

عنوان: بررسی شرایط مطلوب جهت جداسازی روغن های فرار از گیاه رزماری به روش تقطیر با بخار آب

گروه تخصصی:  پزشکی

سازمان مجری:  پژوهشکده گیاهان دارویی 

گروه پژوهشی: پزشکی

پژوهشگران: 
رضازاده شمس علی (مسئول طرح)
خدیوپارسی پریسا (همکار طرح)
کدخدا زهره (همکار طرح)
عسگری سارا (همکار طرح)
غفارزادگان رضا (همکار طرح)
ملکی محسن (همکار طرح)
دادوندسراب محمودرضا (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  دی 1389

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 4702499-4702505-4702611-0261-66950447-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان قدس، بزرگمهر غربی، پلاک 97، ساختمان اصلی: کیلومتر 55 اتوبان تهران قزوین
 

چکیده:

در این طرح تحقیقاتی فرآیند استخراج روغن های فرار از گیاه رزماری به روش تقطیر با بخار آب با هدف بهینه سازی فرایند و بررسی میزان انتقال جرم مورد بررسی قرار گرفت. برای مطالعه گسترده روی این فرایند ابتدا یک واحد استخراج ساخته شد و با توجه به مطالعات صورت گرفته تاثیر پنج عامل بر بازده فرایند مورد بررسی قرار گرفت که عبارتند از: تاثیر شدت جریان حجمی بخار، تاثیر جرم یا ارتفاع بستر گیاه، تاثیر عایق بندی ستون جداسازی، تاثیر تعداد مراحل ستون جداسازی و تاثیر شدت جریان حجمی بخار و زمان تقطیر بر میزان اجزا روغن فرار رزماری. هر آزمایش به مدت 100 دقیقه انجام شد و در زمان های پنج، 15، 30، 60 و 100 دقیقه روغن های فرار جدا شده نمونه گیری شد.
با توجه به آزمایش های صورت گرفته برای سه شدت جریان حجمی بخار به میزان چهار، هفت و نه لیتر بر دقیقه این نتیجه حاصل شد که کاهش شدت جریان حجمی بخار ورودی به ستون جداسازی سبب افزایش بازده فرایند می شود و بیشترین بازده برای شدت جریان حجمی چهار لیتر بر دقیقه به دست آمد. از طرفی آزمایش ها نشان داد که کاهش جرم بستر نیز سبب افزایش بازده می شود. در این آزمایش ها سه بستر به جرم 100، 150، 200 گرم مورد بررسی قرار گرفت که بهترین بازده برای بستر به جرم 100 گرم به دست آمد. در آزمایش صورت گرفته برای تاثیر عایق بندی ستون جداسازی بر بازده فرآیند، افزایش 14 درصدی بازده در حالت عایق بندی نسبت به حالت غیر عایق بندی وجود داشت. اما بهترین مقادیر برای بازده فرایند در حالت استخراج توسط ستون های جداسازی چند مرحله ای به دست آمد. در این آزمایش ها ستون های یک، دو و سه مرحله ای با شدت جریان حجمی بخار چهار و هفت لیتر بر دقیقه مورد بررسی قرار گرفت که در پایان بیشترین بازده برای استخراج روغن های فرار از گیاه رزماری به روش تقطیر با بخار برای ستون سه مرحله ای با شدت جریان حجمی چهار لیتر بر دقیقه و جرم 100 گرم به دست آمد که مقدار آن
1.36 درصد گزارش شد. برای سه آزمایش با شدت جریان حجمی چهار، هفت و نه لیتر بر دقیقه و بستری تک مرحله ای به جرم 100 گرم نمونه های جمع آوری شده توسط دستگاه کروماتوگرافی گازی - جرمی و کروماتوگرافی گازی مورد آنالیز قرار گرفت و تاثیر شدت جریان حجمی بخار و مدت زمان تقطیر بر میزان سه جزء آلفا - پینن، 8، 1- سینئول و کامفور که دارای بیشترین درصد در روغن استخراج شده بودند، مورد بررسی قرار گرفت.



کلیدواژگان: رزماری، تقطیر، انتقال جرم، آلفا- پینن، 8، 1- سینئول، کامفور

 
 
Title: Study of mass transfer in separation of essential Oil of rosemary plant by distillation

Abstract:

In this study, the extraction process of essential oil of rosemary plant was considered by steam distillation method. The objective of this work was process optimization and determination of mass transfer coefficient. For vast study on this process an extraction unit comprising a distillation column was constructed then the effect of five factors were examined on extraction yield as follows: Steam flow rate on extraction yield, the number of stages of separation colum, the height of packed bed of plant, the insulation of column; and both distillation time and steam flow rate on quantity of component of essential oil of rosemary.
An each of the experiments was conducted up to 100 minutes. With sampling after 5, 15, 30, 60 and minutes. All the experiments were performed for three steam flow rates of 4,7 and 9 liters per minutes.
It was found that:
The oil yield was increased with decrease of steam flow rate and maximum yield was obtained for steam flow rate of four lit/min. The experiments displayed that with decrease of packed bed height the yield of extraction was increased. In these experiments three packed beds of 100,150 and 200 g were considered. The maximum yied was obtained for 100g. The insulation increased the extraction yield 14 % in comparison with ordinary column. The best result for the yield of essential oil extraction was obtained in the case of multi-stage column. Also columns with one, two and three stages and steam flow rates of four and seven lit/min were examined. It was found that the maximum yield was obtained for three stages was for three stages cokumn with steam flow rate of four lit/min the yield was 1.36%.
The samples were collected for three experiments with steam flow rates of 4, 7 and 9 lit/min and single packed bed with 100g of plant and analyzed with GC and GC-MASS chromatography. It was considered that the effect of distillation time and steam flow rate for a-pinene, 1,8-cineole and camphor resulted in the maximum percentage of extraction in essential oil of rosemary.



Keyword(s): rosemary, distillation mass transfer, a-pinene, 1,8-cineole ,camphor