نسخه جدید سایت SID.ir

مشخصات

عنوان:

بررسی و نقد جایگاه عقل در معرفت دینی از منظر نومعتزلیان (با تاکید بر نظریه نقد عقل عربی-اسلامی عابد الجابری و محمد ارکون)



گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  معاونت آموزشی جهاددانشگاهی (پایان نامه ها) 

گروه پژوهشی: مذاهب اسلامی

پژوهشگران: 
معلمی حسن (استاد راهنما)
عابدی احمد (استاد مشاور)
سلطانی مصطفی (استاد مشاور)
علی اکبرزاده حامد (پژوهشگر)

تاریخ خاتمه:  بهار 1395

کارفرما: معاونت آموزشی جهاددانشگاهی

خروجی طرح: 
نوع: پایان نامه

 
تلفن: 

نشانی سازمان مجری: 
 

چکیده:

یکی از مهمترین جریان های فکری معاصر در حوزه جهان اسلام جریان اعتزال نو است که با سعی دارد با خوانشی عقلانی از دین در جهت رفع عقب ماندگی های مسلمین حرکت کند. در این میان محمد عابدالجابری و محمد ارکون که منتسب به این جریان هستند معتقدند مشکل اصلی مسلمانان میراث فکری آنهاست، میراثی که از تولید و پویایی و خلاقیت بازایستاده و توانایی اصلاح وضع موجود را ندارد. این دو با طرح فکری خود تحت عنوان "نقد عقل عربی" و "نقد عقل اسلامی"تلاش کردند تا زمینه را برای قرائتی جدید و عقلانی از اندیشه اسلامی فراهم آورند. البته هم جابری و هم ارکون در این پروژه به شدت متاثر از روش های دین پژوهی مدرن و پست مدرن غربی بودند. جابری و ارکون متاثر از روش هایی چون ساختارگرایی، پساساختارگرایی، تاریخی نگری نوین، هرمنوتیک وگسست معرفت شناختی امیدوار بودند تا بتوانند عقلانیت انتقادی را در فضای اندیشه اسلامی نهادینه سازند اما به نظر می رسد که طرح آنها در بسیاری از اهداف خویش ناکام ماند. دراین پژوهش تلاش شده است تا ابتدا روش های این دو اندیشمند در نقد اندیشه اسلامی شناسایی، بررسی و با محتوای آثارشان تطبیق داده شود و در مرحله بعد با روش توصیفی تحلیلی ابتدا آراء آنها مطرح و بعد مورد برررسی و نقد قرار گیرد. سوال اصلی در این پژوهش ناظر به چگونگی نقد میراث فکری اسلامی توسط جابری و ارکون و بررسی میزان توانایی این پروژه در نیل به اهداف خویش است. البته پیش فرض ما این بود که روش های نومعتزلیان و به ویژه این دو شخصیت متناسب با اندیشه اسلامی نیست و حتی این رویکردها متناسب با فکر اسلامی بومی سازی نیز نشده اند، به علاوه اینکه با اصلاح رویکردهای سنتی و بدون نیاز به گسست از میراث فکری اسلامی می توان قرائت هایی را ارایه داد که در حل مشکلات و عقب ماندگی های جهان اسلام موثر باشند.



نومعتزله,عقل عربی,عقل اسلامی,محمد ارکون,عابد الجابری

 
 
Title:



Abstract:

Keyword(s):