برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات

عنوان:

تهیه و تدوین ابزار سنجش تعارضات زناشویی



گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  واحد استان فارس 

گروه پژوهشی: علوم رفتاری

پژوهشگران: 
جمشیدی بهنام (مسئول طرح)
عرب مقدم نرگس (مسئول طرح)
سروش مریم (همکار طرح)
خواجه نوری بیژن (همکار طرح)
شیخ الاسلامی راضیه (همکار طرح)
ماجدی مسعود (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  دی 1395

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 2335010-0711

نشانی سازمان مجری: شیراز، خیابان زند، دانشکده پزشکی، حوزه مدیریت جهاددانشگاهی فارس،صندوق پستی: 1463-71345
 

چکیده:

هدف از انجام این پژوهش، تهیه و تدوین ابزاری برای سنجش تعارضات زناشویی بود. در این پژوهش که به روش ترکیبی (کیفی و کمی) انجام گردید، ابتدا پس از مرور مبانی نظری مرتبط با خانواده و تعارضات زناشویی و بررسی ابزارهای موجود، محورهایی کلی برای تعارضات زناشویی در نظر گرفته شد. سپس20 نفر از زنان و مردان مراجعه کننده برای طلاق و نیز زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده در قالب سه گروه کانونی مورد مصاحبه قرار گرفته و موضوعات تعارض و راهبردهای حل تعارض آنان مورد بررسی قرار گرفت. در مورد زوجین از مصاحبه های نیمه ساختار یافته در قالب گروه های متمرکز و برای مشاورین خانواده از مصاحبه های نیمه ساختار یافته بصورت انفرادی استفاده گردید. پس از ارائه ی توضیحات لازم و اعتمادسازی چند سوال باز مطرح شد و درخواست شد تا افراد دیدگاه خود را از تعارضات زناشویی، واکنش زوجین به تعارض، شیوه های حل تعارض، و دلایل یا موضوعات ایجاد تعارض مطرح کنند. جریان مصاحبه علاوه بر یادداشت برداری به طور کامل ضبط و سپس گفتگوها کلمه به کلمه پیاده سازی شد. پژوهشگران نسبت به کدگذاری محتوای مصاحبه اقدام کردند. بدین صورت که در حاشیه ی متن، کلمات کلیدی مرتبط با تعارضات زناشویی را استخراج و تایپ کردند. سپس سعی گردید با دسته بندی این کدها، مقولات انتزاعی تر استخراج شود. در بررسی یافته های حاصل از گروه های متمرکز و مشاورین خانواده، پس از استخراج کامل کدها، مشخص گردید که کلیه ی کلمات کلیدی را می توان در دو مقوله ی کلی دسته بندی کرد: "موضوع تعارض یا دلایل تعارض" و "عکس العمل افراد نسبت به تعارض". در هر دو مقوله بر حسب استخراج از پیشینه تحقیق، گروه های متمرکز زوجین، و مشاورین، چندین تم اصلی بدست آمد و برای هرکدام از تم های اصلی، تم های فرعی تعیین شد. سپس در مرحله آخر همه عناوین مستخرج از تم ها با هم مقایسه و نقاط (عناوین) مشترک و مشابه انتخاب و موارد تکراری از آن حذف گردید. آیتم های باقیمانده برای تحلیل بیشتر در اختیار 3 نفر از همکاران قرار گرفت تا میزان مطابقت آنها با عنوانهای مشخص شده وارسی گردد و آنهایی که به نظر می رسید غیر قابل قبول هستند و با معیارهای اعتبار محتوایی مغایرت دارند حذف گردد. این یافته ها مبنایی برای ساخت پرسشنامه ی تعارضات زناشویی فراهم کرد که در سه محور کلی موضوعات تعارض، راهبردهای مثبت حل تعارض و راهبردهای منفی حل تعارض تدوین گردید. پس از اجرای آزمایشی پرسشنامه بر روی نمونه ای چهل و پنج نفره و انجام اصلاحات مورد نیاز، اجرای اصلی پرسشنامه بر روی 420 نفر از زنان و مردان متأهل شهر شیراز که به صورت خوشه ای تصادفی و با استفاده از بلوک بندی مرکز آمار ایران انتخاب شده بودند، انجام شد. روایی سازه ای پرسشنامه با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و روایی افتراقی آن از طریق بررسی همبستگی آن با پرسشنامه های رضایت زناشویی و بی ثباتی زناشویی مورد بررسی قرار گرفت. پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش حاکی از آن بود که پرسشنامه ی موضوع تعارض حاوی شش موضوع کلی روابط همسران، ناتوانی مالی، ارتباط با خانواده ی پدری، مشکلات شخصیتی، انتظارات غیر واقعی از زندگی مشترک و فرزندان بود که بر روی هم 5/41 درصد از واریانس گویه های مربوطه را تبیین می کردند. همچنین نتایج تحلیل عاملی اکتشافی پرسشنامه ی راهبردهای مثبت، حاکی از وجود دو عامل راهبردهای مبتنی بر منابع فردی و درون خانوادگی و جستجوی منابع بیرونی بود که بر روی هم 27/49 درصد از واریانس گویه های مربوطه را تبیین می کردند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی پرسشنامه ی راهبردهای منفی، حاکی از وجود سه عامل پرخاشگری غیر مستقیم، پرخاشگری مستقیم و رفتارهای تخریبی بود که بر روی هم 59/44 درصد از واریانس گویه های مربوطه را تبیین می کردند. بررسی رابطه ی ابعاد پرسشنامه با شاخص های رضایت زناشویی و بی ثباتی زناشویی، حاکی از تأیید روایی افتراقی پرسشنامه بود. پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفته و ضرایب مطلوبی حاصل شد. در مجموع یافته ها حاکی از آن بود که پرسشنامه ی تعارضات زناشویی از روایی و پایایی قابل قبولی برخوردار است و می تواند در پژوهش های مربوط به خانواده مورد استفاده قرار گیرد.



کلیدواژگان: تعارضات زناشویی,ابزار سنجش,موضوع تعارض,راهبردهای مثبت حل تعارض,راهبردهای منفی حل تعارض

 
 
Title:

Constructing and validating marital conflict scale



Abstract:

The purpose of this research was making a scale for measuring marital conflict. In this research which done by mix method (qualitative and quantitative) after a literature review about family and marital conflict and investigating different existing scales, we chose general axis to examine marital conflict. 20 men and women who seeking divorce or referred to consult centers organized in 3 focus groups and discuses different subjects of conflict and strategies to solve them. Some consultants were interviewed individually too. Findings showed that keywords in discussions can be categorizes in two general category: “ subject or reason of conflict” and “ the way of reactions to conflict” . There were some core themes in both categories and more sub themes. These themes were used as bases for mew scale in three axes: “ subject of conflict” , “ negative” and “ positive strategies” to facing conflicts. After an small 45 person pretest, 420 married individuals in Shiraz who was chosen by random cluster sampling in Shiraz answered the questions. Construct validity was examined using explanatory factor analysis and differential validity was examined by testing correlation with “ marital satisfaction” and “ marital instability” scales. Corronbach alpha was used to test the reliability. Findings showed that subject of marital conflict has 6 dimension: couples relation, economic disability, relation to paternal family, personality problems, nonrealistic expectations of marital life and children which explains 41. 5 percent of variance. Positive strategies had two dimension strategies based on individual and in-family resources and seeking out-family resources which explains 49. 27 percent of variance. Negative strategies contain 3 factor as indirect aggression, direct aggression and destructive behavior which explains 44. 59 percent of variance. Findings showed that new marital conflict scale have acceptable validity and reliability and can be used as a valid scale.



Keyword(s): marital conflict,scale,subject of conflict,positive strategy,negative strategy