5 SID.ir | تخمين هدررفت خاك و عناصر غذايي در اثر تغييركاربري اراضي مرتعي با استفاده از باران ساز مصنوعي

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 
تخمين هدررفت خاك و عناصر غذايي در اثر تغييركاربري اراضي مرتعي با استفاده از باران ساز مصنوعي
 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
 
چکیده: 

عدم توجه انسان به نحوه بهره برداري از منابع طبيعي از جمله خاك باعث تخريب و فرسايش آن مي گردد. فرسايش آبي يكي از عوامل مهم تخريب خاك مي باشد. در اثر تغيير كاربري اراضي مرتعي به دليل كاهش پوشش گياهي و بهم خوردگي سطح خاك، مقاومت خاك سطحي كاهش يافته و فرسايش آبي شديدي رخ مي دهد. مطالعه اي در منطقه چشمه علي (سوليجان) استان چهارمحال و بختياري باهدف برآورد رسوب، رواناب و هدررفت عناصر غذايي در چهار كاربري اراضي انجام شد. چهاركاربري بررسي شده شامل مرتع با پوشش گياهي تقريبا خوب (20%<)، مرتع با پوشش گياهي ضعيف (10%>)، ديمزار و ديمزار رها شده بود. نمونه هاي خاك از عمق 10-0 سانتي متر در قالب طرح كاملا تصادفي در چهار تكرار برداشته شد. به منظور برآورد رسوب، رواناب و هدررفت عناصر غذايي از اندازه گيري صحرايي فرسايش خاك تحت شرايط استاندارد از باران ساز مصنوعي استفاده شد. درصد مواد آلي، ازت كل، فسفر قابل دسترس،‌توزيع اندازه ذرات رسوب و خاك در آزمايشگاه اندازه گيري شد. تجزيه و تحليل داده ها نشان داد كه بيشترين تخريب در اين منطقه از فرسايش آبي بوده و عوامل متعددي در گسترش آن نقش داشته اند از جمله چراي بي رويه در مرتع، حساسيت سازندهاي زمين شناسي و مهم ترين آن تغيير كاربري اين اراضي مرتعي به ديمزارهاي كم بازده را مي توان نام برد. بيشترين مقدار رواناب در كاربري ديمزار رها شده و كمترين مقدار رواناب در كاربري مرتع با پوشش گياهي خوب ايجاد گرديد. بيشترين مقدار رسوب در كاربري ديمزار مشاهده شد. مقدار رسوب در كاربري هاي ديمزار، ديمزار رها شده و مرتع با پوشش گياهي ضعيف به ترتيب 54.5، 21 و 10.4 برابر مرتع با پوشش گياهي خوب بود. كمترين مقدار رواناب و رسوب در كاربري مرتع با پوشش گياهي خوب ايجاد گرديد. نسبت غني شدن ذرات خاك در رسوب در جزء سيلت ريز (2-5mm) و سپس رس بيشترين و در مورد شن كمترين مقدار بود. درصد هدررفت مواد آلي، ازت كل و مقدار فسفر قابل دسترس همراه با رسوب در ساعت اول بارندگي نسبت به ساعت دوم بارندگي بيشتر بود كه علت آن انتقال ذرات ريزتر در ابتداي واقعه بارندگي است. هدررفت كل اين سه فاكتور اندازه گيري شده در رسوب طي 2 ساعت بارندگي در كاربري ديمزار بيشترين، در كاربري مرتع با پوشش گياهي ضعيف و ديمزار رها شده در حد متوسط و در كاربري مرتع با پوشش گياهي خوب كمترين مقدار بود. نسبت غني شدن ماده آلي، ازت كل و فسفر در رسوب در چهار كاربري بيشتر از يك است كه دليلي بر انتقال ماده آلي و اين دو عنصر غذايي همراه با رسوب مي باشد. به طور كلي مي توان گفت تغيير كاربري اراضي از عرصه هاي منابع طبيعي نظير مرتع به كاربري هاي ديگر كه تحت سيستم مديريت انسان باعث افزايش فرسايش، هدر رفت تشديدي خاك و انتقال عناصر غذايي همراه با آن مي شود.

 
كلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 294
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی