4 SID.ir | علم و معرفت در آثار سنايي غزنوي

مشخصات مقاله

 
عنوان مقاله: 

علم و معرفت در آثار سنايي غزنوي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
 
چکیده: 

فضايل «علم» و «معرفت» که وسيله و دستيار ارزشمندي در جهت کشف مجهولات به شمار مي روند، در آثار نظم و نثر فارسي بازتاب گسترده اي دارند؛ اما آثار «سنايي» از اين حيث، ازلوني ديگر است و از جهاتي طرز نگرش وي نسبت به علوم و معارف، در ميان فارسي زبانان، بخصوص شاغران پيش از خود بديع و گسترده است. وي نخستين شاعر عارفي است که براي نيل به حقايق و دقايق غيبي، کمال «شريعت» را با «طريقت» مي آميزد و طرفه معجوني مي سازد که پس از وي دوستداران و مريداني، چون: «عطار» و «مولانا» آن را به مرحله کمال پختگي مي رسانند. «سنايي» وقتي علوم طبيعي تاکيد مي ورزد، از منظر وحدت علم (آگاهي منظم و عيني از نظم طبيعي) و معرفت (دانش روحاني) مي نگرد با اينکه علوم دين را سر علوم ديگر قلمداد مي کند، نسبت به علوم ديگر حتي فلسفه يونان – البته پس از صبغه ديني بخشيدن بدان – با سعه صدر و به ديده قبول مي نگرد. وي تنها علومي را مي پذيرد که مبدا هستي مرتبط باشد. هدف از اين پژوهش، اين است که استناد به آثار سنايي بيان کنيم که چگونه آدمي در پرتو کمال در علوم حقيقي، بخصوص معارف ديني و عمل به آنها، پس از سير و سلوک باطني، با نيروي کشف و شهود – که محصول بصيرت اوست – به شناخت حقايق امور عموما و حق تعالي خصوصا دست پيدا مي کند و به کمال معرفت که خاص دل آدمي است، نايل مي گردد و در وادي «حيرت»، من خود را در عالم شناخت دوست گم مي کند و به موجب ادب شرعي و عرفاني فرياد عجز و حسرت بر مي آورد؛ اما فضل الهي، اقرار عجزوي از معرفت را «معرفت» مي شمارد.

 
كلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 383
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی