4 SID.ir | طراحي و پياده‌سازي تصويرگري عملكردي از مغز بر اساس ميزان اكسيژن بافت هاي مغز با استفاده از رزونانس مغناطيسي

مشخصات مقاله

 
عنوان مقاله: 

طراحي و پياده‌سازي تصويرگري عملكردي از مغز بر اساس ميزان اكسيژن بافت هاي مغز با استفاده از رزونانس مغناطيسي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* مرکز تحقیقات و تکنولوژی پزشکی، بیمارستان امام خمینی، دانشگاه علوم پزشکی تهران
 
چکیده: 

مقدمه: مغز آدمي مهمترين قسمت در كنترل و اجراي فعاليتهاي مختلف حسي، حركتي و فكري است و شناخت چگونگي انجام اين فعاليتها و ميزان آن در هر بخش از مغز نقش موثري در تشخيص نارسائيهاي مغزي دارد. برخلاف ساير اندامها، به سبب نبود حركات فيزيكي در مغز تشخيص مراكز فعال، پيچيده‌تر از ساير اعضاست و محتاج روشهاي خاص مي‌باشد. امروزه بكمك روش‌هايPET (Positron Emission Tomography) ، الكتروآنسفالوگرافي مغزي و تصويربرداري عملكردي تشديد مغناطيسي (FMRI) Functional Magnetic Resonace Imaging  سعي در تهيه نقشه فعاليت مغز بر اساس متابوليك سلولهاي مغزي، خواص الكتريكي مغز و يا تغييرات ميزان جريان خون اكسيژن در قسمتهاي فعال مغز مي‌شود. اگرچه روش PET داراي توانائيهاي زيادي در نمايش مناطق فعال و ميزان فعاليت آنهاست، اما چون اين روش نياز به دستگاههاي پيچيده دارد بسهولت قابل استفاده نيست. بتازگي تلاشهايي در جهت بكارگيري از سيستمهايMRI  در تهيه تصاوير عملكردي صورت گرفته است كه در كشورهاي پيشرفته در حال تحقيق و توسعه است. در اين پروژه ضمن طراحي پروتكل تصويرگيري MR و بهينه ‌سازي پارامترهاي آن، امكان بررسي نواحي فعال مغز توسط اين سيستم از طريق تهيه تصاوير عملكردي ارزيابي شده است.
روش: با گسترش روشهاي تصويربرداري عملكردي  FMRI، امكان تهيه اين تصاوير با استفاده از پروتكلهاي معموملي گراديان اكو GE كه بر روي تمامي دستگاهها موجود است فراهم مي‌شود. در تحقيق حاضر تصاوير عملكردي بكمك دستگاه 5/1 ـ تسلا ساخت كمپاني PICKER  با استفاده از پروتكلهاي گراديان اكو بر اساس كنتراست وابسته به سطح اكسيژن خون BOLD (Blood Oxygenation Level Dependent) بدست آمد. با بهينه ‌سازي پارامترها، پروتكل جديدي بنام (CE-FAST TE-35) در دستگاه طراحي و مورد استفاده قرار گرفت. جهت تحريك مركز حركتي انگشت شست دست راست در مغز، از طريق حركت و زدن نوك انگشت به ساير انگشتان اين عمل انجام شد و تصاوير حاصل در ناحيه حسي، حركتي مورد ارزيابي قرار گرفتند. در هر آزمايش، دو سري تصاوير تحريكي و سه سري تصاوير بدون تحريك تهيه شد و تعداد 10 تصوير در هر سري در مدت زمان پنج دقيقه از ناحيه حسي ـ حركتي مورد مطالعه قشر مغزي بدست آمد. تصاوير حاصل سپس مورد بررسي هاي پردازشي و آماري قرار گرفتند. در اين مرحله تغييرات حاصل در هر سري تصاوير بكمك انجام آزمون t- مورد بررسي قرار گرفتند. با انجام اين اقدامات تغييرات شدت سيگنال مورد انتظار در نواحي عملكردي در نيمكره چپ مغز مشاهده و بصورت تصوير نشان داده شد.
نتايج: نتايج حاصل نشان داد، در اين روش ميزان تغييرات اكسيژن خون و يا فعاليت با طريقه و شدت حركت انگشتان دست ارتباط دارد و از اين رو مي توان با ارائه اين روش مراكز حسي و حركتي مغز و فعاليت آنها را به تصوير كشيد. از طرفي نشان داده شد، وجود بعضي عوامل مزاحم مثل جريان خون در عروق بزرگ بر تصوير عملكردي تاثير مي‌گذارند و لذا نياز به رعايت نكات تكنيكي زيادي در جهت حذف اين اثرات مي‌باشد. اگرچه تحقيقات جاري نشان داد با ايجاد تغييراتي در برنامه‌هاي موجود در بعضي دستگاههاي MRI مي‌توان تصاوير عملكردي از مغز تهيه نمود، جا دارد بعلت اهميت اين روش و امكان استفاده از پروتكل‌هاي خاص تصويربرداري عملكردي، سيتم‌هاي خريداري شده از اين به بعد حداقل مجهز به روشهاي سريع تصويربرداري باشند تا تصوير برداري عملكردي را عملي‌تر و در شرايط روتين قابل انجام سازند.
بحث: با توسعه اين روش در ساير مراكز MRI فعال در كشور، بخصوص در دستگاههاي ميدان بالا 5/1 تا 2 تسلا امكان افزايش اصلاعات در زمينه تشخيص زود هنگام و درمان بسياري از بيماريها و يا نارسائيهاي مغزي در اين مراكز فراهم مي‌شود.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
-
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 327
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی