5 SID.ir | اثر تغيير اقليم بر آبدهي و ويژگي هاي چشمه هاي کارستي استان کرمانشاه

مشخصات مقاله

 
عنوان مقاله: 

اثر تغيير اقليم بر آبدهي و ويژگي هاي چشمه هاي کارستي استان کرمانشاه

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه رازي، کرمانشاه، ايران
 
چکیده: 
مناطق کوهستاني زاگرس چين خورده (حوضة الوند) و زاگرس مرتفع (حوضة قره سو) در استان کرمانشاه داراي آبخوان هاي کارستي متعدّدي بوده که توسّط چشمه هاي کارستي تخليه مي گردند. اين آبخوان ها، منبع اصلي تأمين آب جوامع انساني، اکوسيستم هاي حوضه ها و تأمين کنندة جريان پاية رودخانه هاي الوند و قره سو بوده و نقش حياتي در پايداري محيط، استمرار و شکل گيري مدنيّت در مناطق مورد مطالعه دارند. هدف پژوهش حاضر بررسي تأثير تغييرات اقليمي بر ويژگي هاي کمّي و رژيم آبدهي چشمه ها است. بدين منظور، ترکيبي از روش هاي آماري و مدل سازي استفاده شد. داده هاي مورد استفاده شامل بارش و دبي ايستگاه هاي وزارت نيرو، داده هاي بارش، پارامترهاي دمايي، رطوبت نسبي و تابش خورشيد براي ايستگاه هاي همديد و همچنين داده هاي طولاني مدّت GPCC است. نتايج آناليز خودهمبستگي نشان داد در زاگرس مرتفع به جز چشمة ياوري، دبي ساير چشمه هاي کارستي به بارش وابستگي زيادي دارند. در مقابل، چشمه هاي زاگرس چين خورده وابستگي کمتري به بارش دارند، در اين زون تنها دبي چشمه هاي ماراب و ريجاب به بارش وابستگي بالايي دارند. بررسي شرايط اقليمي ايستگاه هاي همديدي نمايندة هر زون نشان داد اقليم منطقه طي دورة 2014-1986 تغييرات قابل توجّهي يافته و شرايط خشکي منطقه شدّت بيشتري پيدا کرده است، به طوري که بررسي داده هاي بارش ايستگاه ها و داده هاي شبکه اي نشان دهندة کاهش بارش و افزايش خشکسالي هاي متمادي و دوره اي در دو زون مورد بحث است. در مقابل، شرايط حرارتي از روند افزايشي معني داري برخوردار شده است. بيشترين کاهش رطوبت و افزايش دماي منطقه از اواخر دهة 1990 قابل مشاهده است. بررسي شرايط کمّي و کيفي چشمه هاي منطقه در ارتباط با تغييرات اقليمي، بيانگر تغييرات قابل توجّه آنها است، زيرا آبدهي چشمه هاي مورد مطالعه در دو دهة گذشته به تبعيّت از روند منفي بارش، داراي روند کاهشي بوده اند. خشکسالي هاي شديد و کاهش بارش بدون تأخير زماني سبب کاهش آبدهي چشمه هاي کارستي منطقة مورد مطالعه شده اند. ويژگي هاي کيفي چشمه هاي مورد مطالعه نيز تغيير کرده است که بيشتر تابع حجم آب ورودي به آبخوان بوده و رابطة معني داري با نوسانات بارشي ندارد.
 
كلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
-
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
  • ندارد
 
مقالات همایشی مرتبط: 
  • ندارد
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 19
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی