6 SID.ir | مقايسه ي تطبيقي مضامين مشترک گياهان مقدس در نقش مايه هاي گياهي معماري پيش از اسلام ايران و آرايه هاي معماري دوران اسلامي (با تأکيد بر دوره ي امويان و عباسيان)

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 

مقايسه ي تطبيقي مضامين مشترک گياهان مقدس در نقش مايه هاي گياهي معماري پيش از اسلام ايران و آرايه هاي معماري دوران اسلامي (با تأکيد بر دوره ي امويان و عباسيان)

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشکده هنر و معماري، دانشگاه مازندران، ايران
 
چکیده: 
در ميان تمام ملت ها گياهان و عناصر گياهي از تقدس ويژه اي برخوردارند و اين موضوع سبب شده است که مفاهيم آشکار و نهفتة موجود در آنها در هنر و معماري ملل مختلف بروز و ظهور داشته باشد. در ايران باستان نيز جلوه هايي از عناصر و نقش مايه هاي گياهي را مي توان در تزيينات معماري مشاهده کرد که الگوي ساير ملل نيز شده است. بيان مسئله و هدف: پژوهش حاضر در پي استخراج مفاهيم نهفته در نقوش گياهي به کاررفته در معماري ايران پيش از اسلام و بررسي اثرپذيري معماري دوره هاي امويان و عباسيان از معماري پيش از اسلام ايران است. به اين منظور مفاهيم نمادين و اسطوره اي گياهاني از جمله گل نيلوفر آبي، گياه کنگر (آکانتوس) و درختاني مانند نخل و مو که به طور مشترک در معماري پيش از اسلام ايران و دوران اسلامي استفاده مي شده، مورد بررسي قرارگرفته اند. روش: در اين پژوهش تلاش شده است که دوام تأثير اين گياهان در انديشه و سپس در معماري دو دوره تفسير شده و دلايل انتقال اين نقوش از معماري پيش از اسلام ايران به دوران اسلامي بررسي شود. بنابراين با استفاده از روش مطالعة ميان موردي نقش مايه هاي گياهي بناهاي شاخص معماري پيش از اسلام ايران در دوره هاي هخامنشيان (تخت جمشيد) و ساسانيان (کاخ تيسفون، طاق بستان و کاخ بيشاپور) با نقوش گياهي به کاررفته در بناهاي دورة امويان از جمله مسجد قبه الصخره، قصرالحير، قصرالمشتي و کاخ خربه المفجر و تزيينات نقوش گياهي بناها و کاخ ها در دورة عباسيان از جمله کاخ بلکورا و مسجد سيمره مقايسه شد و با استفاده از تفسير تاريخي بناها و مراجعه به متون مختلف، مضامين مشترک استخراج شده و نمود آن در معماري هر دو دورة تاريخي مورد تحليل و بررسي قرار گرفته است. نتيجه: نتايج حاصل نشان مي دهد که وجود مفاهيم والايي چون پاکي، خلوص و نيروي مقدس حيات، دانش و معرفت در بطن اين گياهان سبب استفاده از آنها در معماري شده و اين ويژگي به طور مشترک در معماري هر دو دوره وجود دارد. نتايج بررسي ها نشان مي دهد وجود برگ هاي نخل و گل نيلوفر در قصر الحير و کاخ خربه المفجر و همچنين برگ هاي تاک و خوشه هاي انگور در بناي قبه الصخره در کنار بهره گيري از فرم هاي مثلث و دايره در قصرالمشتي و ساير نقوش به کاررفته، همه نشان از حضور معماري و هنر ايراني در معماري دورة اموي و عباسي دارند. همچنين هم جواري جغرافيايي، تعلقات به آرمان هاي يکسان، زبان، هنر و شراکت در ايجاد و پرورش مکاتب علمي از ديگر دلايل انتقال نقوش از معماري و فرهنگ ايراني به معماري دورة اسلامي به طور خاص دورة اموي و عباسي است.
 
كلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
-
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 156
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی