5 SID.ir | بررسي اپيدميولوژيك بيماري مالاريا و ناقلين در روستاهاي مرزي شهرستان سرخس از استان خراسان

مشخصات مقاله

 
عنوان مقاله: 

بررسي اپيدميولوژيك بيماري مالاريا و ناقلين در روستاهاي مرزي شهرستان سرخس از استان خراسان

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
 
چکیده: 
مقدمه: خراسان پهناورترين استان ايران و حدود 20 درصد از خاك كشور را تشكيل ميدهد. يكي از شهرستانهاي آن سرخس ميباشد كه داراي 8 روستاي مرزي است. اين شهرستان به دليل مرزي طولاني با كشورهاي همسايه داراي اهميت ويژه اي ميباشد. تعيين ميزان بيماريها و ناقلين آنها از نظر اپيدميولوژي توصيفي به دليل مسائل پيشگيري و نيز شناسايي تغييرات احتمالي مهم است. هدف از انجام اين تحقيق تعيين ميزان شيوع بيماري مالاريا و ناقلين و فاكتورهاي مرتبط با آن در روستاهاي مرزي سرخس ميباشد.
مواد و روشها: اين مطالعه در تقسيم بندي مطالعات از نوع مقطعي ميباشد.
جامعه و نمونه مورد مطالعه: جامعه شامل ساكنين روستاهاي مرزي شهرستان سرخس ميباشد. با كمك فرمول حجم نمونه برآورد نسبتهاي سيصد نفر براي هر روستا تعيين گرديد.
جمع آوري داده ها: شامل معاينات باليني، تهيه گسترش نازك و ضخيم خوني و صيد ناقلين و گزارشهاي مركز بهداشت صورت گرفت.
تجزيه و تحليل داده ها: داده ها پس از ورود به كامپيوتر با استفاده از شاخصهاي مركزي و پراكندگي و نيز آزمون مجذور كاي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.
نتايج: ميزان شيوع بيماري مالاريا در يك روستا با موقعيت دشت صفر ميباشد. در اين روستا ناقل مالاريا نيز صيد نشد. ميزان شيوع بيماري مالاريا در دو روستاي ديگر در سال مطالعه 96 در هزار تعيين گرديد. ميانگين سن افراد مورد مطالعه 22.5 سال (18± سال) برآورد گرديد. حداقل سن ابتلا يكسال و حداكثر سن 90 سال مشاهده گرديد. بيشترين ميزان ابتلا در گروه سني 14-10 سال و كمترين ميزان ابتلا مربوط به گروه سني 29-25 سال بود. كمترين ميزان شيوع مالاريا مربوط به فصل زمستان و بالاترين شيوع مربوط به فصل تابستان (1.7 درصد) ميباشد. غالب بيماران در فصل تابستان و ماههاي تير و مرداد ثبت گرديدند. توزيع گونه هاي آنوفل در توتال كچهاي انجام شده، آنوفل مارتراي (A. marteri) 70.6 درصد بيشترين و آنوفل الجرينس (A.algeriensis) و 7.4 درصد كمترين را شامل ميشدند.
بحث و نتيجه گيري: به طور كلي انتقال بيماري مالاريا در 64 درجه عرضي شمالي و 32 درجه عرض جنوبي كره زمين رخ ميدهد كه داراي حداقل درجه حرارت لازم براي سپري شدن دوره گامتوگني انگل مالاريا ميباشد. منطقه مورد مطالعه نيز در همين محدوده جغرافيايي واقع شده است. از سه روستاي مورد مطالعه، روستاي با موقعيت جغرافيايي دشت در طول سال، بيماري از آن گزارش نشد. هيچگونه ناقل مالاريا نيز با انجام توتال كچهايي كه صورت گرفت، صيد نگرديد. خشكسالي و عدم وجود آبهاي راكد در روستاي مذكور و حوالي آن ميتواند توجيه كننده ميزان شيوع صفر درصد باشد. وجود رودخانه تجن و راكد ماندن آب در محدوده دو روستاي ديگر سبب شده بود كه مكان نسبي جهت تكثير ناقلين به وجود آيد و بيماري در اين منطقه مشاهده گردد. با توجه به اينكه تماسهاي مكرر سبب به وجود آمدن ايمني در افراد ميشود (15) توزيع بيماري در همه گروه هاي سني و به ويژه نسبت بالاي بيماري در افراد بالغ (حدود 55%) در اين مطالعه نشانه عدم وجود ايمني نسبي گروهي در جمعيت ميباشد و منطقه را كانون و ظهور بيماري در سالهاي اخير ميتوان تصور نمود. به منظور تعيين درجه آندميسيتي بيماري از شاخص ضريب طحالي استفاده ميگردد. چنانچه شيوع را با شاخص ضريب طحالي معادل فرض كنيم با توجه به شيوع 11 درصد بيماري در گروه سني زير 10 سال، اين منطقه را ميتوان حداقل مزواندميك رتبه بندي نمود. تا كنون 416 گونه انوفل نامگذاري شده اند. از اينگونه ها بالغ بر 64 گونه ناقل مالاريا در انسان ميباشند. در ايران تنها 7 گونه ناقل بيماري در انسان گزارش شده است. در نتيجه از بين انوفلهاي صيد شده در اين منطقه انوفل سوپرپيكتوس (A.Superpictus) كانديد زنجيره انتقال بيماري ميباشد. در برنامه هاي دراز مدت جهت كنترل بيماري در اين منطقه بايستي بهسازي محيط به منظور حذف زايشگاه ناقلين مدنظر قرار گيرد. با عنايت به اينكه سالينانه 3 تا 8 هزار مورد مالاريايي از افغانستان، پاكستان و بنگلادش وارد كشور شده و سبب برقراري زنجيره انتقال در مناطق پاك شده ميشوند بايستي كنترل ترددهاي مرزي مورد توجه جدي قرار گيرد. از برنامه هاي غربالگري جهت شناسايي بيماران در مراحل اوليه و درمان زودرس استفاده ميشود. استفاده از پشه بند، به ويژه پشه بندهاي آغشته به سم تأكيد ميگردد. مسافريني كه قصد عزيمت به اين منطقه را دارند بايستي از داروهاي ضدمالاريا به عنوان شيموپروفيلاكسي استفاده نمايند.
 
كلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  بازدید یکساله 294
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی