6 SID.ir | کندوکاو در نسبت نورگيرها و روشنايي روز در معماري گنبدخانههاي مساجد تاريخي و معاصر

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 

کندوکاو در نسبت نورگيرها و روشنايي روز در معماري گنبدخانههاي مساجد تاريخي و معاصر

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
 
چکیده: 
با توجه به اهميت نور روز در ايجاد حالت معنوي در فضاهاي عبادي، کنکاش در معماري غني مساجد تاريخي ايران، از نظر چگونگي بهره گيري مناسب از نور روز، مي تواند به شناخت و معرفي راه حل هاي کالبدي معمارانه براي به ظهور رساندن ايده هاي نو در برنامه ريزي و طراحي روشنايي مساجد معاصر منجر شود. در تحقيق حاضر براي بررسي رابطة بين نورگيرها و شرايط نورپردازي در فضاي عبادي مسجد، کيفيت نور (چگونگي توزيع، جهت و زاويه، خيرگي و درخشندگي نور)، و کميت نور (پراکندگي و ميزان روشنايي) روز در گنبدخانه هاي پنج مسجد از معماري عصر صفويه و قاجاريه در اصفهان شامل مساجد امام، شيخ لطف الله، حکيم، سيد، رحيم خان با دو مسجد معاصر از شهر تهران شامل قبا و جامع شهرک غرب مقايسه شده است. از منظر کميت ميزان روشنايي و الگوي توزيع نور روز در طول يک سال الگو و از منظر کيفيت نورپردازي ارتباط الگوي توزيع نور با فضاي زيرين آن (فضاي گنبدخانه مسجد و جهت قبله) بررسي و تحليل شده است. اين پژوهش با روش توصيفي تحليلي و بر اساس اطلاعات ميداني و کتابخانه اي انجام شده است. با کمک ابزارهاي نورسنجي، داده هاي ميداني در سه هنگام از طول روز تهيه و سپس با نرم افزار ريدينس به يک سال تعميم داده شده است. سپس با استفاده از معيارهاي موجود در کتب استاندارد نورپردازي، ميزان روشنايي، چگونگي توزيع نور، جهت نور، زاوية نور، و کيفيت بصري حاصل از آن در سطح پلان و ديد ناظر تحليل گرديده است. نتايج نشان مي دهد که مراتب استفاده از نور روز در مساجد مورد مطالعه را مي توان به دو مرتبه تقسيم کرد: ابتدا جنبة کمّي نور روز که استفادة فضا از حداقل روشنايي براي انجام مراسم عبادي يا مطالعة کتب دعا را شامل مي شود. سپس جنبه هاي کيفي نور روز که حالت معنوي فضا را ايجاد مي کند و شامل ايجاد سايه روشن هاي داخلي با تأکيد لکه هاي نوري بر نقاطي خاص از فضا چون محراب يا خطوط قرآني ترسيم شده بر حاشية سقف و امثال آن مي شود. رابطة موقعيت قرارگيري نورگيرها، ابعاد و تناسبات آن ها، ملحقاتي همچون سايه بان و امثال آن با ميزان نور از داده هاي کمي به دست مي آيد و رابطة فعاليت هاي عبادي با شيوة نورپردازي با نور روز، ايجاد تمرکز، و تأکيد بر نقاط خاصي از فضا براي ايجاد حالت معنوي دستاورد تحليل داده هاي کيفي تحقيق حاضر است.
 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
-
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 102
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی