برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
تابستان 1395 , دوره  7 , شماره  24 ; از صفحه 43 تا صفحه 63 .
 
عنوان مقاله: 

تحليل سازمان يابي فضايي و تحولات نظام شهرهاي ايراني- اسلامي (مطالعه موردي، استان قزوين)

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* گروه معماری و منظر شهری پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری جهاد دانشگاهی
 
چکیده: 

طي چند دهه گذشته، در نتيجه رشد فزاينده جمعيت و به موازات آن رشد شهرنشيني، نظام شهري تحولات عميقي را به خود ديده و بر تعداد سکونت گاه هاي شهري به طور فزاينده اي افزوده شده و در سازمان فضايي نظام شهري تغييراتي ايجاد کرده است. هدف از پژوهش پيش رو تحليل و ارزيابي سازمان يابي فضايي نظام شهري استان قزوين و شناخت تحولات جمعيتي آن در سال هاي 1355 تا 1390 با استفاده از سه نوع شاخص هاي سنجش ميزان نخست شهري، تمرکز و تعادل است. نتايج نشان دهنده شدت بالاي نخست شهري، تمرکز و عدم تعادل هاي استان در قياس با کشور در تمامي دوره ها به ويژه در سال هاي ابتدايي است، با اين وجود روند نزولي کاهش اين شاخص ها در طول دوره مورد مطالعه که در توافق با روند تجربه شده در کشور است، از کاهش تمرکز گرايي جمعيت در شهر قزوين به عنوان نخست شهر و افزايش تعادل نظام شهري استان به رغم فاصله بسيار زيادي که هم چنان با وضع مطلوب دارد حکايت مي کند، به طوري که شدت نزديک تر شدن اين شاخص ها به ارقام مطلوب در بازه زماني مشابه براي استان قزوين بسيار بيش تر از کشور بوده است. از دلايل بالا بودن ميزان تمرکز نظام شهري استان، سهم بالاي جمعيت شهر قزوين در برابر ساير شهرهاي استان و محدوديت تعداد و اندازه شهرهاي مياني به سبب عدم برخورداري از آستانه هاي جمعيتي قابل قبول به ويژه در سال هاي ابتدايي دوره است. اما سال 1385 به عنوان نقطه عطفي در روند تحولات به وقوع پيوسته محسوب مي شود زيرا در نتيجه دو برابر شدن تعداد نقاط شهري استان از رقم 12 به 24 و تبديل وضعيت تعدادي از روستاها به نقاط شهري که حتي جمعيتي کم تر از 5000 نفر دارند، عدم تعادل در نظام شهري استان تشديد شده که عمدتا به حساسيت شاخص هاي اندازه گيري ميزان تمرکز به آستانه جمعيتي تعريف سکونت گاه ها به عنوان نقطه شهري مربوط است، به طوري که عدم تعادل هاي نظام شهري بر خلاف آن چه که عموما تصور مي شود، بيش از آن که ناشي از بزرگ سري شهر مرکز استان باشد، مي تواند ناشي از کمبود جمعيت شهرهاي کوچک و تغيير وضعيت سکونت گاه هاي روستايي به نقاط شهري بسيار کم جمعيت قلمداد شود.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  بازدید یکساله 344
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی