5 SID.ir | گونه شناسي مساجد بلوچستان ايران، از دوره قاجاريه تا معاصر

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 
گونه شناسي مساجد بلوچستان ايران، از دوره قاجاريه تا معاصر
 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* گروه معماري، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد گرگان
 
چکیده: 

با گسترش اسلام در قرون اوليه اسلامي، ساير مناطق مسلمان شده بر اساس نوع معماري منطقه خود و ويژگي هاي جغرافيايي آن، اقدام به احداث مساجد کردند. بلوچستان ايران نيز يکي از نخستين سرزمين هايي بوده است که در اوايل قرون اسلامي، اسلام در آن گسترش يافت و مردم آن به تبع عوامل جغرافيايي، فرهنگي و مصالح ساختماني در منطقه، مساجد خود را بنا کردند. اين مساجد داراي ويژگي هاي متنوعي نسبت به ساير مناطق ايران هستند و در اين پژوهش، اين خصوصيات در دوره تاريخي سيصدساله اخير، مورد شناخت و بررسي قرار مي گيرد (از دوره قاجاريه تا معاصر)، اين دوره تاريخي باتوجه به نمونه هاي قابل بررسي و مشاهده انتخاب شده است. بدين سان براي تبيين ويژگي ها تمايزي ذکر شده که حاوي نکات ارزشمندي از زمينه هاي شکل گيري معماري است. هدف از پژوهش، شناسايي ساختار شکلي فضايي مساجد بلوچستان و معرفي گونه هاي برآمده از اين تحليل شکلي فضايي است. براي اين منظور، از روش تحقيق توصيفي تحليلي بهره گرفته شده است و جمع آوري اطلاعات از طريق مطالعات کتابخانه اي و برداشت و بازبيني مساجد بلوچستان مي باشد. در اين پژوهش، ابتدا مساجد برحسب موقعيت مکاني به سه دسته مساجد عشايري، روستايي و شهري تقسيم شده و سپس برحسب معيار شکلي فضايي گونه شناسي صورت گرفته است. تفاوت گونه ها در نحوه شکل گيري و ارتباط فضاي باز، بسته و نيمه باز در الگوي فضايي مسجد است. يافته هاي گونه شناسانه حاکي از سه گونه صحن شبستان، گونه صحن رواق شبستان و گونه دوشبستاني است. بيشترين تنوع گونه در دسته مساجد روستايي واقع شده است. مساجد شهري علي رغم تزيينات بيشتر و مصالح جديد در ساخت آن ها و مساحت زياد، همچنان از ساختار کالبدي فضايي مساجد روستايي تبعيت مي کنند. همچنين بررسي ها نشان مي دهد گونه صحن رواق شبستان در حال حاضر، پرکاربردترين الگوي ساخت مساجد است و گونه دوشبستاني رو به فراموشي گذاشته است. گونه صحن شبستاني همچنان الگوي مساجد ساده و کوچک در نقاط کم تراکم جمعيتي است.

 
كلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 291
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی