4 SID.ir | مقايسه ارزش خدمات اکوسيستمي در کشتزارهاي رايج و ارگانيک گندم و سيب زميني در منطقه فريمان

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 

مقايسه ارزش خدمات اکوسيستمي در کشتزارهاي رايج و ارگانيک گندم و سيب زميني در منطقه فريمان

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* گروه اقتصاد منابع و محيط زيست، پژوهشكده علوم محيطي، دانشگاه شهيد بهشتي، تهران، ايران
 
چکیده: 

سابقه و هدف: ارزشگذاري و کمي کردن خدمات و کارکردهاي مختلف اکوسيستم (بوم سازگان) هاي کشاورزي يکي از مهم ترين عامل هاي موثر در راستاي افزايش توجه به اين خدمات و اتخاذ راهکارهاي مناسب براي پايداري اين خدمات مي باشد. در واقع ارزشگذاري اقتصادي با بازگو کردن ارزش کمي کارکردها، خدمات و کالاهاي اکوسيستم ها، برنامه ريزان و مديران اجرايي، اجتماعي و اقتصادي را در برنامه ريزي حفاظت و بهره برداري پايدار منابع ياري مي دهد. يک راهکار براي دستيابي به پايداري در کشتزارها، استفاده از خدمات طبيعي در زمين هاي کشاورزي با جايگزيني بعضي از نهاده هاي برون کشتزار اي مانند آفت کش ها و کودهاي شيميايي است. بررسي خدمات اکوسيستم هاي کشاورزي راهکاري جديد براي نگاه به آينده کشاورزي به عنوان يک عامل مهم در توليد را پيش رو مي نهد که بايد در تصميم گيري هاي مربوط به آينده توليدات کشاورزي دخيل شود.
مواد و روش ها: در اين بررسي ارزش خدمات اکوسيستم کشاورزي در دو نظام مختلف مديريت رايج و ارگانيک سيب زميني و گندم در منطقه فريمان ارزيابي شدند. خدمات اکوسيستمي مورد بررسي در اين پژوهش شامل توليد محصول اصلي و ثانويه به عنوان خدمات بازاري و کنترل آفات، ساخت خاک، ترسيب کربن، تامين عناصر غذايي از خاک و همچنين حاصل خيزي خاک به عنوان خدمات غيربازاري بودند. محصول اصلي شامل دو محصول بود (غده ها و بذرها براي کشت در سال بعد و محصول برداشت شده براي ارسال به بازار) که به وسيله کشاورزان در بازار خريد و فروش مي شود. ارزش اقتصادي محصول ثانويه در اين بررسي از طريق قيمت سر زمين بقاياي گندم و سيب زميني محاسبه شد و اين بقايا توليدات ثانويه در کشتزارهاي مورد بررسي در نظر گرفته شدند. ديگر خدمات اکوسيستمي شامل ارزش هاي غيربازاري بود. با محاسبه ارزش بازاري و غيربازاري خدمات اکوسيستمي در کشتزارهاي رايج و ارگانيک، اين ارزش ها تحت سه پيش فرض (سناريوي) مختلف در منطقه فريمان و بر پايه کل سطح زير کشت گندم (10 هزار هکتار) و سيب زميني (800 هکتار) مورد ارزيابي قرار گرفت. در اين سناريوها فرض بر اين بود که 10، 25 و 50 درصد کل سطح زير کشت گندم و سيب زميني رايج به نظام ارگانيک تبديل شود. در نهايت اختلاف بين سناريوها با شرايطي که کل سطح زير کشت محصولات گندم و سيب زميني به صورت نظام رايج کنوني مديريت شود، مورد مقايسه قرار گرفت.
نتايج و بحث: نتايج بررسي نشان داد نظام رايج سيب زميني ارزش بازاري بيشتري نسبت به نظام ارگانيک دارد، در صورتي که ارزش خدمات غيربازاري در اين نظام پايين تر از نظام ارگانيک بود. ارزش بازاري و غيربازاري برآورده شده براي کشتزارهاي ارگانيک گندم بيشتر از کشتزارهاي رايج برآورد شد، به طوري که کل ارزش خدمات اکوسيستمي کشتزارهاي ارگانيک برابر
97.5 ميليون ريال در هکتار در سال و براي کشتزارهاي رايج حدود 78.7 ميليون ريال در هکتار در سال به دست آمد. نتايج سناريوهاي مورد ارزيابي نيز نشان داد با افزايش سطح زير کشت سيب زميني و گندم ارگانيک در منطقه فريمان، ارزش خدمات غيربازاري افزايش مي يابد، به طوري که با کشت 50 درصد از کل سطح زير کشت سيب زميني و گندم به صورت ارگانيک، کل ارزش غيربازاري به ترتيب به ميزان 8610 و 69980 ميليون ريال در سال نسبت به کشت رايج افزايش نشان خواهد داد.
نتيجه گيري: با توجه به ارزيابي انجام گرفته در اين بررسي مي توان بيان کرد نظام مديريت ارگانيک کشتزارهاي سيب زميني و گندم باعث ارائه خدمات اکوسيستمي بيشتري به ويژه خدمات غيربازاري، در مقايسه با نظام رايج مي شود. هرچند کاهش عملکرد و ارزش بازاري در مواردي باعث کاهش کل ارزش خدمات کشاورزي ارگانيک مي شود، ولي بايد به اين نکته توجه کرد که حرکت به سمت کشاورزي ارگانيک و پايدار افزون بر ارائه خدمات غيربازاري بيشتر، خدماتي همچون حفظ محيط زيست و توليد غذاي سالم را نيز به همراه خواهد داشت.

 
كلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 232
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی