5 SID.ir | ارزيابي مولفه هاي سرمايه اجتماعي در شهر ايراني از دريچه متون کهن ادبيات فارسي

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 

ارزيابي مولفه هاي سرمايه اجتماعي در شهر ايراني از دريچه متون کهن ادبيات فارسي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه هنر اصفهان
 
چکیده: 

تعاملات اجتماعي، روابط و علقه هاي محله اي، مشارکت و بسياري مفاهيم اجتماعي ديگر که همگي تحت عنوان سرمايه اجتماعي مطرح هستند از جمله مهم ترين دلمشغولي هاي طراحان، برنامه ريزان و مديران شهري است که نقش به سزايي را در آفرينش و تقويت حس مکان، دلبستگي مکاني، رضايتمندي سکونتي، هويت مکاني و بسياري کيفيت هاي مکاني ديگر عهده دار است. بر همين اساس چنانچه تقويت اين عوامل اجتماعي را که در اين تحقيق از آنها تحت عنوان سرمايه اجتماعي ياد مي شود به عنوان يکي از اهداف طرح ها و برنامه هاي شهري در نظرگيريم، نگاه به گذشته جامعه ايراني، نقاط قوت و ضعف بسياري را در توانايي ارتباطات اجتماعي ايرانيان در جهت همسايگي اجتماعي، مشارکت شهروندي و زندگي جمعي نشان خواهد داد که مي تواند روشني بخش جامعه امروز در نيل به اهدافش باشد. در اين بين ادبيات نيز به عنوان ميراثي مکتوب از گذشتگان مي تواند نقش مهمي در شناسايي روندها و رويه ها عهده دار باشد. در واقع همواره بخشي از ادبيات به اجتماعيات اختصاص دارد و بيانگر راز و رمزهاي نهفته در مناسبات ميان مردم است. از اين رو پژوهش حاضر با هدف واکاوي مناسبات اجتماعي در جامعه سنتي ايران با مروري بر تعاريف سرمايه اجتماعي به ارزيابي مولفه هاي سه گانه آن در متون کهن پارسي پرداخته است. بر اين اساس در يک سامانه پژوهش کيفي مبتني بر رويکرد پژوهش تفسيري- تاريخي، با استفاده از روش تحليل محتوا تلاش شده تا به بررسي هر يک از مولفه هاي سه گانه سرمايه اجتماعي در متون کهن ادبي ايران همچون خمسه نظامي، مثنوي معنوي و گلستان سعدي پرداخته شود. نتايج مطالعات حاضر حکايت از آن دارد که محلات به عنوان مهم ترين تجلي شبکه هاي اجتماعي در زندگي شهري جامعه ايراني مهم ترين عامل تعيين کننده ديگر مولفه هاي سرمايه اجتماعي روابط و تعاملات اجتماعي، هنجارهاي همياري و اعتماد هستند. بر اين اساس برخلاف جوامع غربي که تعاملات ميان شهروندان عمدتا به صورت ميان گروهي، در مقياس شهر و در فضاهاي شهري صورت مي پذيرفته است، تعاملات ايرانيان به صورت درون گروهي و در مقياس محلات تحقق مي يافته است به گونه اي که در شکل گيري شبکه هاي اجتماعي، ارتباطات افقي بسيار قويي تر از ارتباطات عمودي (آوندي) بوده است. همچنين در حالي که هنجارهاي همياري و اعتماد در دو سطح خرد و ميانه از سطح مطلوبي برخوردار است ليکن اعتماد در سطح کلان سست و شکننده است. علاوه بر اين به نظر مي رسد مشارکت دادن مردم در مديريت فضاهاي شهري از طريق شکل گيري و اولويت دادن به سازمان هاي مردم نهاد به مثابه حلقه واسطه عرصه عمومي و دولتي نقش به سزايي در تقويت سرمايه اجتماعي بين گروهي مي تواند عهده دار باشد.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 169
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی