5 SID.ir | مکتب اخلاقي خيام اصالت فايده و گريز از خودکامگي در رباعيات خيام
برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

 
عنوان مقاله: 

مکتب اخلاقي خيام اصالت فايده و گريز از خودکامگي در رباعيات خيام

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
 
چکیده: 

شايد بيش از هر شاعر پارسي گويي، بر شعر، انديشه و شخصيت خيام، پرده ابهام کشيده شده است. نسبت دادن رباعيات مختلف، اين ابهام را چند برابر کرده و از سوي ديگر نيز همين ابهام، سبب اين شمار گوناگون رباعيات وي شده است. خيام به سبب ارتباط تنگاتنگي که در دوران زندگي با دربار و حکومت داشت، از مسايل و مشکلاتي که جامعه را از ثبات و خير همگاني محروم مي کرد، به خوبي آگاه بود. جامعه اي که خيام در آن مي زيست، عرصه جدال متعصباني شده بود که با تکيه بر عقايد خود، در پي دستيابي به اقتدار بودند. در حقيقت قواعد اخلاقي حاکم بر جامعه بر عقايدي استوار بود که ثمري جز خودکامگي نداشت. به همين روي، او از رباعي بسان مانيفست مکتبي اخلاقي بهره برد؛ مکتبي که اگر با مکتب هاي امروزي قياس شود بيشترين شباهت را با اصول مکتب «اصالت فايده» دارد؛ در مکتب اخلاقي او، نيکي يا بدي امور، بستگي به پيامد آن ها و اين که چه ميزان خوشي ايجاد مي کنند دارد و به عقايد عمومي و تفاسير متعدد آن وابسته نيست. خيام از اهميت و منفعت آزادي هاي فردي براي پيشرفت جامعه به خوبي آگاه بود؛ به همين روي، در رباعيات خود کوشيد فضاي جمود فکري را که بر جامعه حکم فرما بود، در هم شکند و روحيه تساهل و مدارا را تقويت کند.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 203
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی