6 SID.ir | الگوي ساختار فرونشست قم- آران

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 

الگوي ساختار فرونشست قم- آران

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
 
چکیده: 

بر پايه تقسيم بنديهاي ساختاري موجود، حوضه فرونشست درون قاره اي قم - آران در پهنه ايران مركزي جاي دارد و از شرايط زمين ساختي حاكم بر يا پهنه تبعيت ميكند. نوار فرونشسته‌اي متشكل از حوضه هاي قم - آران، اردستان - يزد و رفسنجان - زرند در حد فاصل دو پهنه فرعي برخاسته از سنگهاي ايران مركزي (مثلث مياني در شمال خاور و نوار ماگمايي اروميه - دختر در جنوب باختر) قرار گرفته است و راستاي گسترش آنها با پيروي از روند حاكم شمال باختري - جنوب خاوري ميباشد. با فاصله گرفتن از پهنه فرعي ما گمايي اروميه - دختر به سمت بخشهاي مياني ايران مركزي ريخت ساختاري متنوع و روندهاي فرعي آشكار گرديده اند. احتمالا رفتار شكننده پي سنگ متبلور ايران مركزي در واكنش به نيروهاي وارده ضمن ايجاد قطعات گسله با شكل و ابعاد مختلف سبب جا به جايي و حركت چرخشي آنها نيز شده است كه تاثير توام اين حركات، ريخت ساختاري درهمي را به وجود آورده است، به گونه اي كه در حوضه فرونشست قم - آران سه روند ساختاري شمال باختري - جنوب خاوري (گسل دوازدهم امام - نره خركوه)، شمال شمال باختري - جنوب جنوب خاوري (گسل قم - رواند- زفره)، شمال خاوري - جنوب باختري (گسل مرنجات) رخنمون دارد. طي نئوژن بازشدگي درياي قرمز و حركت ورقه عربي به سمت شمال موجب اعمال تنشهاي فشارشي بر فلات ايران گرديده است، در همين رابطه حركت راستالغز قطعات گسله ايران مركزي موجب برخي از كششهاي محلي از جمله در محل خميدگي گسل قم - راوند - زفره گرديده كه توام با كشيدگي و بازشدگي بوده است. در روند تكاملي حوضه كشيده - جدا شده ياد شده انباشته هاي رسوبي سازند قرمز بالايي با رخساره محيط قاره اي و متشكل از عضوهايM1،M2،M3  شده است. فرسايش برخاستگيهاي اطراف، خاستگاه واحدهاي مذكور بوده، و در حال حاضر به طور عمده با مرز گسله معكوس به صورت بخش برخاسته در حاشيه حوضه فرونشست قم - آران قرار گرفته اند. تداوم بازشدگي درياي قرمز و اعمال نيروي فشاري در اواخر نئوژن به سمت شمال سبب حركت چرخشي در خلاف جهت حركتي عقربه هاي ساعت قطعه گسله قم - آران گرديده است. متناسب با اين تحول ساتاري روندهايي همچون شمال خاوري - جنوب باختري (گسل مرنجاب) فعال شده اند، به طوري كه اين گسل با زاويه حدود 75 درجه نسبت به گسل قم - راوند - زفره قرار گرفته است. مجموعه شرايط ساختاري و رسوبي موجود معرف حوضه كشيده - جدا شده قم - آران است كه با پديده كششي در محلهاي خميدگي گسل راستا لغز شمال باختري - جنوب خاوري مانند گسل قم - راوند - زفره تشكل شده است. از سوي ديگر چين خوردگي سازند قرمز بالايي با روند محوري شمال باختري - جنوب خاوري (تاقديس البرز و سراجه) و خاوري - باختري (تاقديس قعله سردار) و بخش حاشيه پهنه فرونشست قم - آران نشانگر محدود شده ابعاد حوضه ناشي از همگرايي مايل خرد قطعه جنوبي و ايجاد دالان تنگ در خاور حوضه فرونشست و محدوده قلعه سردار است. حركات چرخشي ياد شده با خرد لرزه هاي ثبت شده و شواهد ژئوفيزيكي گزارش شده مورد تاييد قرار مي گيرد كه نتيجه آن تقسيم يك پهنه ساختاري به مجموعه قطعات فعال (مرنجاب)، غيرفعال (يخاب(، گرفتار (درياچه نمك)، و جدا مانده (درياچه حوض سلطان) شده است.

 
كلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 283
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی