7 SID.ir | سخن گفتن از خدا بر مبناي اشتراک معنوي و تشکيک وجودي با تاکيد بر ديدگاه علامه طباطبايي

مشخصات مقاله

 
عنوان مقاله: 

سخن گفتن از خدا بر مبناي اشتراک معنوي و تشکيک وجودي با تاکيد بر ديدگاه علامه طباطبايي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اردستان
 
چکیده: 

در پاسخ به اين پرسش مهم که آيا مي توان با زباني محدود و بشري، از خدايي نامحدود و متعالي سخن گفت؟ ديدگاهها و نظريات گوناگوني مطرح شده است. بنابر ديدگاهي که با نظر به مباني حکمت متعاليه ملاصدرا، مي توان آن را نظريه «اشتراک معنوي و تشکيک وجودي» ناميد، با توجه به اينکه خدا کامل مطلق و قائم بالذات است، اولا معناي اتصاف او به صفات کمال اين است که خداوند تمامي کمالات وجودي را به کاملترين نحو داراست و صفات سلبيه نيز چيزي جز سلب نقص، يا همان اثبات کمال، نيست و ثانيا اين صفات کماليه عين يکديگر و عين ذات الهي دانسته مي شود و با توجه به «وحدت تشکيکي حقيقت وجود»، اشتراک معنوي صفات الهي با صفات انساني مستلزم اشتراک مصداقي خدا و انسان و افتادن در ورطه تشبيه نيست. علامه طباطبايي نخست با توجه به تلقي انسانوارانگارانه انسان از خدا، مفاهيم ديني را جامع ميان نفي و اثبات دانسته و با تکيه بر روايات، بر ديدگاه اثبات بلاتشبيه، تاکيد نموده است. آنگاه به عنوان يک فيلسوف پيرو مکتب حکمت متعاليه و به تبع صدرالمتالهين، با تکيه بر «اشتراک معنوي مفهوم وجود» و «تشکيک حقيقت اصيل وجود» و «تفکيک مقام معنا از مقام مصداق» و با توجه به مراتب معنا و کاربرد الفاظ، بر اشتراک اصل معناي صفاتي همچون علم و قدرت و حيات و ... در انسان و خدا تاکيد کرده و انحصار معنا در مرتبه مادي و جسماني را نادرست دانسته است. هر چند در نظريه علامه نيز نوعي تمايل به روش سلبي ديده مي شود و معناي ايجابي مشترک ميان صفات خدا و صفات انسان، به روشني بيان نشده است.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 268
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی