5 SID.ir | ويژگي هاي نخستين «پارک» تهران: پارک امين الدوله

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 

ويژگي هاي نخستين «پارک» تهران: پارک امين الدوله

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه تربیت مدرس
 
چکیده: 

اگر چه ايجاد فضاهاي سبز عمومي در ايران، قدمتي به عمق تاريخ فرهنگ اين سرزمين دارد و اوج نمايش آن، در چهارباغ اصفهان صفوي پديدار مي شود؛ اما واژه «پارک»، نخستين بار در دوره قاجار و در عصر ناصرالدين شاه به دايره واژگان شهرنشيني ايران وارد شد. عصر ناصري، از موثرترين ادوار شکل گيري حيات مدني نوين در ايران است. ارتباطات گسترده با غرب، دنياي بکر و سنتي ايراني را دستخوش تحولاتي شگرف کرد؛ از جمله اين تغييرات در معماري و شهرسازي رخ داد که شاخصه اصلي آن تمايل به الگوبرداري از سبک فرنگي بود. در اين دوره، فضاهاي نويني در شهر پديد آمد که از همان زمان در مدارک، اسناد و نقشه ها «پارک» ناميده شدند؛ از «پارک امين الدوله» در اسناد مختلف، به عنوان اولين پارک تهران ياد شده است.
فرضيه اين نوشتار آن است که اولين بار، در تهران قاجاري، «پارک» هايي ساخته شد که داراي عملکرد، مالکيت و مفهوم متفاوت، هم با باغ هاي آن دوره و هم با پارک هاي عمومي امروزين است. اين مقاله، در پي بررسي سير تحول معنايي اين واژه، در فرهنگ شهري ايران نيست، بلکه هدف، بيان ويژگي هاي پارک امين الدوله به عنوان اولين پارک ايراني است - که داراي سبک طراحي متمايل به الگوهاي فرنگي و متفاوت با باغ هاي ايراني بوده - و طرح اين پارک موثر بر طراحي پارک هاي بعدي ايران است. بنابراين روند و شرايط شکل گيري اين پارک مورد بررسي قرار مي گيرد و از اين رهگذر، به چرايي «پارک» ناميده شدن آن پي برده مي شود؛ براي نيل به اين هدف، ابتدا با استفاده از روش تاريخي - توصيفي، گوشه اي از تغيير شتاب زده در فرهنگ دوره قاجاري، خصوصا در حوزه معماري و شهرسازي، در تعامل با غرب بررسي شده و سپس اين پارک به وسيله اسناد و مدارک، بازنمايي شده و مورد تحليل قرار مي گيرد
.
نتايج اين تحقيق نشان مي دهد نخستين پارک تهران، داراي تفاوت هايي با اصالت باغ ايراني بوده که موجب متفاوت ناميده شدن اين فضاها، از همان زمان قاجار شده است؛ پارک قاجاري، مانند بسياري از اجزاي ديگر معماري و شهرسازي دوره قاجار، داراي خصوصيات التقاطي بوده و مفهومي مياني و برآمده از پارک فرنگي و باغ ايراني است.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 365
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی