5 SID.ir | بررسي و نقد ديدگاه سيدجمال الدين اسدآبادي و محمد عبده در سير استعلايي بيداري اسلامي

مشخصات مقاله

 
عنوان مقاله: 

بررسي و نقد ديدگاه سيدجمال الدين اسدآبادي و محمد عبده در سير استعلايي بيداري اسلامي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
 
چکیده: 

سيدجمال الدين اسدآبادي و محمد عبده از جمله پيشگامان و انديشمندان بيداري اسلامي در جهان تسنن اند. هر دو، با احساس «دردي مشترک» و با نگاه به وضع کشورهاي اسلامي و عقب ماندگي و عقب نگهداشته شدن ممالکشان، در پي چاره افتادند و «اسلام» را چاره نهايي دانستند و به ارائه راهکارهايي پرداختند. سيدجمال به رغم اين که آرمان هاي بزرگي، همچون «وحدت»، در سر داشت و براي تحقق آن ها، بي صبرانه، به هر تلاشي دست مي زد، کمتر به تناسب اين روش ها و ايجاد پشتوانه مردمي توجه مي کرد. چرا که کمتر در انديشه تاملات نظري در مورد لوازم و توابع آراي خويش بود. عبده نيز، در عين اخلاص و توجه به فعاليت هاي فرهنگي، بر اين نظر بود تا زماني که مردم مصر ناآگاه اند، نمي توانند انگليسي ها را از ميهن خود برانند و بدين دليل، اصلاح فکر ديني مصريان بايد بر پيکار سياسي با استعمار مقدم باشد، اما به اين اصل توجه نمي کرد که براي ملت هاي مستعمره، رهايي از عقب ماندگي، بدون آزادي از اسارت استعمار، ناممکن است و استعمار و انحطاط مسلمانان در اغلب موارد هم افزايي دارند.
حال، در دهه سوم انقلاب اسلامي، نقش سيدجمال و عبده کم رنگ شده است. بدين علت که بيداري اسلامي، با سير استعلايي خود، وارد مرحله نظام سازي و تمدن سازي شده است، اما انديشه و عملکرد اين دو مصلح، به رغم تاثيرگذاري در شروع اين جريان در جهان تسنن، بن مايه هايي اساسي براي همراهي جريان در سير تکاملي، ازجمله شناخت عميق استعمار و ايمان به نقش مردم، ندارد. لذا مساله مهم، که در شرايط کنوني بايد به آن توجه کرد، اين که براي تثبيت و تداوم اين جريان کدام انديشه و عملکرد کارآمد است. در اين راستا، تحقيق پيش رو بر آن است که، با بررسي و نقد منصفانه انديشه و عملکرد سيدجمال و عبده، کارآمدي اين دو انديشه را در سير استعلايي بيداري اسلامي بررسي کند.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  بازدید یکساله 240
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی