4 SID.ir | شمس تبريزي و تفسيرهاي بديع او از آيات قرآن

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 

شمس تبريزي و تفسيرهاي بديع او از آيات قرآن

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه پیام نور
 
چکیده: 

قرآن كريم از آن هنگام كه از طرف باري بر قلب رسول خويش نازل گرديد، به دليل ساخت زباني، بافت معنايي و ويژگيهاي بلاغي بي مانندش مورد توجه مخاطبان قرار گرفت؛ به گونه اي كه حتي سوالات متعددي را بر اصحاب پيامبر اكرم (ص) به وجود مي آورد و آن حضرت به فراخور درك و آگاهيشان به رموز معنايي پاره اي از آيات اشاره مي كردند. بنابراين، مي توان گفت تفسير قرآن از بدو نزول آيات آغاز گرديد و با گسترش اسلام و افزايش تعداد مخاطبان و رشد آگاهيهاي ديني پيروان آن، وسعت و عمق بيشتري يافت. به طوري كه رويكردهاي متفاوتي در تفسير قرآن اعم از بررسي اختلاف قرائتها، تفسير لغوي و نحوي، تاريخي، كلامي، سياسي و عرفاني در ميان مسلمانان به وجود آمد و مفسران اسلامي در هر يك از حوزه ها، آثار پرشمار و ارزشمندي خلق كردند. تفسيرهاي عارفانه نيز در كنار ساير تفاسير از قرون اوليه مورد اهتمام قرار گرفت و آثار مدوني در اين زمينه نگاشته شد. اما عارفاني بودند كه به صورت پراكنده و در لابه لاي آثار خويش بعضي از آيات قرآن را تفسير يا تاويل مي نمودند. جستجو، يافتن و تحليل اين تفسيرها كمك شاياني به تبيين سنت تفسير نويسي عارفانه خواه نمود. شمس الدين محمد تبريزي در تنها اثر خويش؛ يعني «مقالات» نظريه هاي جالب تفسيري و تاويلات بديعي از پاره اي از آيات قرآن دارد و خود ادعا مي كند از هيچ مفسر پيش از خود تاثير نپذيرفته است. در اين مقاله ضمن تشريح نظريه و رويكردهاي وي به علم تفسير، نمونه هايي از تفسيرهاي او را آورده و با تفسيرهاي عرفاني پيش از وي مقايسه كرده ايم. شمس تبريزي در تفسيرهاي معدود خويش، تفسير واژگاني، تاريخي و كلامي را ناديده مي گيرد و به تفسير تخيلي متكي بر اسطوره هاي مذهبي نيز توجهي نمي كند. بلكه بر اساس «تجزيه عارفانه شخصي» خويش، آيات را تفسير و تاويل مي كند. با مقايسه تفسيرهاي وي با آثار پيشينيان، به اين نتيجه رسيديم كه شمس، هر چند نتوانسته است خود را يكسره از سيطره سنت تفسيرنويسي عرفاني قبل از خود خارج كند، در تفسيرهاي معدود خود رهيافتهاي كاملا بديع و تازه اي دارد و به دليل اصالت دريافت و تاويلات وي، نمي توان در سنت تفسيرنويسي عرفاني آنها را ناديده گرفت.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 640
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی