برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
پاييز 1398 , دوره  17 , شماره  3 ; از صفحه 89 تا صفحه 106 .
 
عنوان مقاله: 

ارزيابي کيفيت آب زيرزميني دشت سيدان-فاروق براي هدف هاي آبياري و شرب

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
 
چکیده: 
سابقه و هدف: مطالعه کيفيت آب هاي زيرزميني يکي از ابزارهاي مهم براي توسعه پايدار در هر منطقه اي مي باشد و اطلاعات تعيين کننده اي را براي مديريت آب در بخش هاي مختلف فراهم مي کند. در سال هاي اخير برداشت بي رويه ي آب از آبخوان هاي کشور سبب کاهش کيفيت آب زيرزميني در بيشتر دشت ها شده است. اين تحقيق بمنظور بررسي کيفيت آب زيرزميني دشت سيدان-فاروق براي مصرف هاي کشاورزي، شرب و همچنين پهنه بندي برخي پارامترهاي شيميايي موثر در اين دو بخش انجام شد. مواد و روش ها: در اين پژوهش از نتايج يک دوره آناليز شيميايي مربوط به 12 حلقه چاه در سال 1395 استفاده شد. ابتدا تيپ و رخساره هيدروژئوشيميايي آب زيرزميني تعيين شد. سپس عامل هاي کنترل کننده شيمي آب زيرزميني با استفاده از نمودار گيبس و نمودار Ca+Mg در برابر SO4+HCO3 تعيين شد. بمنظور طبقه بندي آب براي آبياري از هدايت الکتريکي (EC)، نسبت جذب سديم (SAR)، درصد سديم محلول، نسبت منيزيم، نسبت خورندگي و انديس نفوذپذيري استفاده شد. سپس نقشه پهنه بندي برخي از پارامتر مهم در بخش آبياري تهيه شد. براي طبقه بندي آب براي شرب، ابتدا پارامترهاي شيميايي با دستورالعمل هاي سازمان بهداشت جهاني(WHO) مقايسه شد. در مرحله بعد برخي از پارامترهاي مهم در بخش شرب نظير کل مواد جامد محلول، سختي کل، غلظت يون کلريد با استانداردهاي موجود مقايسه و تأثير آن ها بر سلامت انسان بحث شد. سپس نقشه پهنه بندي اين پارامتر براي دشت مورد مطالعه تهيه گرديد. در نهايت کيفيت آب با استفاده از دياگرام شولر مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج و بحث: الگوي پراکندگي نمونه ها در دياگرام درو، نشان از تمايل برخي از نمونه هاي آب براي رسيدن به انتهاي سيکل تکاملي هيدروژئوشيميايي دارد. بطوريکه در فاصله کوتاهي از تيپ بي کربناته به تيپ کلريده تغيير کرده است. براساس نمودار گيبس و نمودار Ca+Mg در برابر SO4+HCO3 واکنش آب-سنگ و هوازدگي کاني هاي کربناته عامل اصلي در تغيير کيفيت شيمي آب زيرزميني دشت مي باشد. باتوجه به ميزان SAR تمام نمونه ها در رده عالي قرار گرفتند که براي آبياري مناسب مي باشند و هيچ خطري مبني بر قليايي شدن خاک وجود ندارد. درحالي که به لحاظ شوري (EC) در بخش کشاورزي قابل قبول مي باشند. براساس ميزان درصد سديم، نمونه ها در رده عالي تا خوب قرار مي گيرند که براي آبياري مناسب مي باشند. براساس انديس نفوذپذيري بجز يک نمونه، همه نمونه ها داراي کيفيت خوب براي آبياري مي باشند و نفوذپذيري خاک را تغيير نمي دهند. در بيشتر نمونه ها ميزان نسبت منيزيم کمتر از 50 مي باشد که براي آبياري مناسب هستند. مقايسه پارامترهاي شيميايي با دستورالعمل WHO نشان داد که هيچ کدام از پارامترها از حد مجاز تجاوز نمي کند. مقايسه TDS و کلريد نمونه ها با ديگر استانداردهاي موجود نشان داد تنها يک نمونه جزء آب هاي لب شور بوده و مناسب شرب نمي باشد. براساس ميزان سختي، آب زيرزميني دشت مورد مطالعه جزء آب هاي با سختي بالا طبقه بندي مي شود. باتوجه به دياگرام شولر، کيفيت آب دشت مورد مطالعه در رده خوب قرار مي گيرد. نتيجه گيري: براساس نتايج هيدروژئوشيميايي، واکنش آب-سنگ و هوازدگي کاني هاي کربناته عامل اصلي در تغيير شيمي آب مي باشد. از آنجائي که بيشتر سنگ هاي تغذيه کننده آبخوان مورد مطالعه آهکي هستند غالب بودن يون هاي کلسيم و بي کربنات در آب زيرزميني بديهي بنظر مي رسد. بجز چاه هايي که نفوذ آب شور در آن ها محتمل بنظر مي رسد در همه نمونه ها، پارامترهايي نظير خطر شوري، SAR، سديم محلول و انديس نفوذپذيري قابل قبول براي کشاورزي مي باشند و هيچ خطري مبني بر قليايي شدن خاک وجود ندارد. تغذيه آبخوان توسط سنگ هاي آهکي-دولوميتي و دولوميتي در برخي از منطقه ها سبب افزايش نسبت منيزيم در حدود 40 درصد از نمونه ها و افزايش سختي آب زيرزميني شده است. هيچ کدام از پارامترهاي شيميايي از حد مجاز WHO تجاوز نکردند و نمودار شولر کيفيت آب دشت را در رده خوب طبقه بندي مي کند.
 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط:  
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 
ارتباط خیلی زیاد ارتباط زیاد مرتبط ارتباط کمتر
 
ارجاعات: 
  • ثبت نشده است
 
استنادات: 
  • ثبت نشده است
 
+جهت ارجاع به این مقاله کلیک کنید(Cite).
APA : کپی

قره محمودلو، م.، و حشمت پور، ع.، و جندقی، ن.، و زارع، ع.، و مهرابی، ح. (1398). ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی دشت سیدان-فاروق برای هدف های آبیاری و شرب. علوم محیطی, 17(3 ), 89-106. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=504399



Vancouver : کپی

قره محمودلو مجتبی، حشمت پور علی، جندقی نادر، زارع علی، مهرابی حسین. ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی دشت سیدان-فاروق برای هدف های آبیاری و شرب. علوم محیطی. 1398 [cited 2021July30];17(3 ):89-106. Available from: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=504399



IEEE : کپی

قره محمودلو، م.، حشمت پور، ع.، جندقی، ن.، زارع، ع.، مهرابی، ح.، 1398. ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی دشت سیدان-فاروق برای هدف های آبیاری و شرب. علوم محیطی, [online] 17(3 ), pp.89-106. Available: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=504399.



 

 
چکیده انگلیسی بازدید یکساله 53 مباني نظري و تجربي ونداليسم: مروري بر يافته هاي يك تحقيق
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی