نسخه جدید سایت SID.ir

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
 
عنوان مقاله: 

آيين هاي تلويزيوني و بازنمايي «حزن مذهبي» آسيب شناسي سنت هاي مناسبتي تلويزيون ايران در «محرم»

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه باقرالعلوم (ع)
 
چکیده: 
«برنامه هاي مناسبتي» با وسعت و گونه گوني امروزينش، از اختصاصات تلويزيون پساانقلابي است. يکي از تغييراتي که به تبع انقلاب اسلامي در راديوتلويزيون ملي ايجاد شد، توجه به هم گرايي آن با زمينه هاي فرهنگي و تاريخي و مذهبي جامعه بود. شاخه اي از اين هم گرايي در «تقويم محوري» جداول پخش تجلي يافت که استمرار آن به شکل گيري تدريجي برنامه هاي تلويزيوني متمايزي انجاميد که بعدها به «مناسبتي» موسوم شد. تلفيق منحصربه فرد دو تقويم شمسي و قمري در تقويم رسمي کشور در کنار چگالي مناسبتي بالاي مذهب تشيع، دو زمينه حداکثري بودگي تقويم رسمي ايران هستند. مناسبتي ها اما در راديوتلويزيون پساانقلابي همچنان مهمان ناخوانده تلقي مي شوند. کيفيتِ نازل و وضعيتِ معمولاً يکنواخت آن ها خصوصا در ماه محرم، برند اين گونه را عملاً از رونق انداخته است. با اين حال برخي سريال هاي ويژه مثل شب دهم و مختارنامه زمينه نوعي بازگشت به مناسبتي ها و بازسازي آن ها را فراهم مي آورد. مناسبتي ها در بخش مطالعاتي هم چندان مورد توجه نبوده اند. مقاله ي پيشِ رو گزارشي از اولين مطالعات جدي در حوزه «مناسبت پژوهي تلويزيوني» است که برنامه هاي مناسبتي «شبکه يک سيما» در ماه محرم سال 1433 هجري قمري برابر با 1393 هجري شمسي را مورد بررسي قرار داده است. باز زماني مطالعه (جامعه تحقيق) پخش شکه اول سيما را از ده روز پيش از آغاز ماه محرم تا پنج روز پس از روز عاشورا (مجموعاً 25 روز) شامل مي شود. در اين مطالعه از مبدأ نظري «ارتباطات آييني» و به کمک رهيافت «مردم نگاري» و در ادامه با استفاده از روش «مقايسه دايمي داده ها»، فرايند ورود و خروج آييني تلويزيون ايران به مناسبت «حزن مذهبي» ثبت و تحليل مي شود. در ميان روش هاي کيفي، مردم نگاري روشي است که قابليّت انعطاف براي ثبت تغييرات مناسبتي اَبَرمتني تصويري در حد 25 روز از پخش يک شبکه تلويزيوني را دارد. بدين ترتيب که با بازبيني چندباره برنامه هاي روزانه شبکه اول سيما، روند تدريجي تغييرات مناسبتي فضا و نشانه ها در پخش تلويزيوني به تفکيک هريک از برنامه ها و به ترتيب پخش آن ها ثبت و توصيف شد. حاصل اجراي اين فرايند توليد قريب به 200 صفحه داده توصيفي بود. اين داده ها پس از دسته بندي اوليّه(category system)، با استفاده از روش مقايسه دايمي (constant comparative technique) در چند مرحله فراوري شد و نهايتاً روندهاي آييني سازي تلويزيوني حزن تحت عناويني استعاري صورت بندي شد. مؤلفه هاي «حزن تلويزيوني» در شبکه اول سيما در بازه زماني اين مطالعه عبارتند از: «تباکي» حداکثري، «بُکاء» حداقلي؛ حماسه زدايي (حزن مجلس ترحيمي)؛ انفکاک بين رمزگان هاي شور و شعور؛ آغاز باشکوه و پايان برهوت؛ تقابل عزاداري تک و تنهايي در گوشه استوديو با عزاداري دسته جمعي در وسط خيابان، پرداخت به «عزاداري» بيش از پرداخت به «عزا»؛ بازنمايي «تاريخمند» و «نقطه جوشي» از رسانه هاي سنتي.
 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط:  
 
مقالات همایشی مرتبط: 
  • ندارد
 
طرح های مرتبط: 
 
مقالات بین المللی مرتبط: 
  • No item.
 
ارتباط خیلی زیاد ارتباط زیاد مرتبط ارتباط کمتر
 
ارجاعات: 
  • ثبت نشده است
 
استنادات: 
  • ثبت نشده است
 
+جهت ارجاع به این مقاله کلیک کنید(Cite).
APA : کپی

جعفری، ع.، و باهنر، ن. (1398). آیین های تلویزیونی و بازنمایی «حزن مذهبی» آسیب شناسی سنت های مناسبتی تلویزیون ایران در «محرم». دین و ارتباطات, 26(1 (پیاپی 55) ), 67-97. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=482719



Vancouver : کپی

جعفری علی، باهنر ناصر. آیین های تلویزیونی و بازنمایی «حزن مذهبی» آسیب شناسی سنت های مناسبتی تلویزیون ایران در «محرم». دین و ارتباطات. 1398 [cited 2022May23];26(1 (پیاپی 55) ):67-97. Available from: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=482719



IEEE : کپی

جعفری، ع.، باهنر، ن.، 1398. آیین های تلویزیونی و بازنمایی «حزن مذهبی» آسیب شناسی سنت های مناسبتی تلویزیون ایران در «محرم». دین و ارتباطات, [online] 26(1 (پیاپی 55) ), pp.67-97. Available: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=482719.



 

 
چکیده انگلیسی بازدید یکساله 246 مباني نظري و تجربي ونداليسم: مروري بر يافته هاي يك تحقيق
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی