برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
بهار 1397 , دوره  12 , شماره  1 ; از صفحه 107 تا صفحه 126 .
 
عنوان مقاله: 

پاسخ داده هاي لرزه نگاري به تزريق گاز به مخازن هيدروکربني با اهداف ازدياد برداشت و ذخيره سازي زيرزميني

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه صنعتی سهند تبریز، تبریز، ایران
 
چکیده: 
گاز طبيعي در مخازن زيرزميني به صورت مستقل و يا به صورت کلاهک گازي در مخازن نفتي وجود دارد. در کنار آن، گاز با هدف ازدياد برداشت (IOR/EOR) و يا با هدف ذخيره سازي زيرزميني، به مخازن هيدروکربني تزريق مي شود. در موارد قابل توجهي از پروژه هاي تزريق گاز، ناهمگني (Heterogeneity) مخازن زيرزميني و وجود گسل ها، باعث حرکت گاز به مکان ها و لايه هاي ناخواسته مي شود که باعث عدم تأمين هدف اصلي پروژه مي گردد. براي رفع اين نگراني و پايش (Monitoring) تزريق گاز زيرزميني با اهداف ازدياد برداشت و يا ذخيره سازي، از داده هاي لرزه نگاري چهار بعدي استفاده مي شود که در حقيقت تکرار لرزه نگاري سه بعدي در زمان هاي متوالي است. در سال هاي اخير موفقيت هاي قابل توجهي از کاربرد اين تکنيک نسبتاً جديد ارائه شده است. با وجود اين موفقيت هاي کيفي، مشکلات فراواني در زمينه محاسبات کمي در صورت وجود گاز در مخازن زيرزميني گزارش شده است. مبناي اين مشکلات پاسخ کاملاً غير خطي گاز به پارامترهاي کشساني سنگ از قبيل سرعت صوت بوده است. در صورت تزريق گاز به سنگ هاي حاوي آب و همچنين نفت، کاهش شديدي در سرعت صوت به ازاي افزايش چند درصد گاز ايجاد مي شود؛ اما با افزايش بيشتر اشباع شدگي گاز، تغييري در سرعت صوت ايجاد نمي شود. اين مورد باعث نتيجه گيري کلي عدم کارايي داده هاي لرزه نگاري براي محاسبه تغييرات اشباع شدگي گاز شده است. در اين کار پژوهشي، اقدام به درک توزيع و پراکندگي گاز در داخل مخازن هيدروکربني و در مقياس مخزن گرديد و مشاهده شد که توزيع گاز در مقياس مخزن متفاوت از توزيع آن در مقياس آزمايشگاهي است. با تزريق گاز به مخازن هيدروکربني، گاز به قسمت هاي بالاي مخازن مهاجرت کرده و در زمان اندکي، به اشباع شدگي ثابتي با نام اشباع شدگي گاز بيشينه (برابر1-Swir ) مي رسد. با ادامه تزريق گاز، ضخامت گاز از بالاي مخزن و به سمت پايين شروع به افزايش مي کند ولي اشباع شدگي گاز ثابت مي ماند؛ بنابراين تنها متغير موجود، ضخامت گاز خواهد بود و بر خلاف مقياس آزمايشگاهي، اشباع شدگي گاز تقريباً ثابت است. اين مشاهده باعث ارائه پاسخ هاي مناسب براي لرزه نگاري چهاربعدي (و همچنين سه بعدي) شد. دو نشانگر اصلي لرزه نگاري چهاربعدي، تغييرات دامنه (Amplitude Change) و شيفت زماني (Timeshift) براي اين کار انتخاب شدند. اين پاسخ ها به صورت تحليلي استخراج شده و به صورت عددي بررسي گرديدند. صحت معادلات ارائه شده با استفاده از مدل هاي مختلف با ضخامت ها و ناهمگني هاي متفاوت بررسي شدند و مشاهده شد که براي تزريق گاز به مخازني با کيفيت متوسط تا خوب، پاسخ نشانگرهاي لرزه نگاري به ضخامت گاز تزريق شده (و يا حجم گاز تزريق شده) به صورت خطي مي باشد؛ بنابراين داده هاي لرزه نگاري قادر به نشان دادن حجم گاز تزريق شده در قسمت هاي مختلف به صورت کمي است. صحت نتايج اخذ شده در اين کار تحقيقي نياز به مطالعه بيشتر در مخازن با کيفيت پايين (تخلخل و تراوايي بسيار پايين) دارد.
 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط:  
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 
ارتباط خیلی زیاد ارتباط زیاد مرتبط ارتباط کمتر
 
ارجاعات: 
  • ثبت نشده است
 
استنادات: 
  • ثبت نشده است
 
+جهت ارجاع به این مقاله کلیک کنید(Cite).
APA : کپی

فلاحت، ر. (1397). پاسخ داده های لرزه نگاری به تزریق گاز به مخازن هیدروکربنی با اهداف ازدیاد برداشت و ذخیره سازی زیرزمینی. مجله ژئوفیزیک ایران, 12(1 ), 107-126. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=479988



Vancouver : کپی

فلاحت رضا. پاسخ داده های لرزه نگاری به تزریق گاز به مخازن هیدروکربنی با اهداف ازدیاد برداشت و ذخیره سازی زیرزمینی. مجله ژئوفیزیک ایران. 1397 [cited 2021October28];12(1 ):107-126. Available from: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=479988



IEEE : کپی

فلاحت، ر.، 1397. پاسخ داده های لرزه نگاری به تزریق گاز به مخازن هیدروکربنی با اهداف ازدیاد برداشت و ذخیره سازی زیرزمینی. مجله ژئوفیزیک ایران, [online] 12(1 ), pp.107-126. Available: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=479988.



 

 
چکیده انگلیسی بازدید یکساله 120 مباني نظري و تجربي ونداليسم: مروري بر يافته هاي يك تحقيق
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی