برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
 
عنوان مقاله: 

بررسي رابطه بين پسرفت خاك با جابه جايي زماني و مكاني دام در مرتع

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری کشور
 
چکیده: 

در مناطق نيمه خشك ايران اغلب مراتع تحت چراي مفرط توسط دام ها بوده و مي باشد به طوري كه در اين مناطق جابه جايي دام ها در مراتع به ميزان در دسترس بودن علوفه و آب همراه با برخي از سنت هاي محلي بستگي دارد. از طرف ديگر، در اثر رشد فزاينده جمعيت و افزايش نياز به غذا، بسياري از مراتع واقع در محدوده روستاها به اراضي كشاورزي تبديل شده اند كه خود در روند و الگوي چراي دام ها اثر گذاشته و به همين دليل موجب شده است تا مراتع واقع در مناطق پرشيب كوهستاني نيز در معرض چرا قرار گرفته و به شدت تخريب شوند. از اين رو، به منظور دستيابي به رابطه بين وضعيت مراتع، ويژگي هاي خاك و حركت و جابه جايي دام ها در مراتع، تحقيق حاضر در آبخيز نمرود واقع در شهرستان فيروزكوه (در شمال شرقي تهران) اجرا شده است. به نحوي كه براي مشخص كردن ويژگي هاي خاك از روش ژئوپدولوژي بر اساس داده هاي حاصل از تفسير عكس هاي هوايي، تصاوير ماهواره اي لندست- TM و نقشه هاي توپوگرافي همراه با تشريح پروفيل هاي خاك در 40 نقطه و تجزيه نمونه هاي خاك در آزمايشگاه خاك شناسي، استفاده شده است. براي تعيين وضعيت پوشش گياهي و وضعيت مراتع و پسرفت خاك نيز به ترتيب از شاخص پوشش گياهي NDVI، روش چهار عاملي و نقشه پسرفت و تخريب خاك GLASOD بهره گيري گرديده است. نتايج حاصل از اين تحقيق نشانگر اين است كه هر چند وضعيت مرتع در مناطق كوهستاني و تپه هاي كوهپايه اي در حد متوسط تا خوب است اما در برخي نقاط به ويژه در تپه هاي متشكل از پيدمنت ها وضعيت مراتع به شدت ضعيف (فقير) مي باشد. در بررسي رابطه بين واحدهاي ژئومورفولوژي با خصوصيات پوشش گياهي و مراتع، مشخص شده است كه در واحدهاي كوه و تپه به رغم دور بودن آن ها از محل استقرار روستاها، تخريب پوشش گياهي و در نتيجه سير نزولي وضعيت مراتع از خوب به ضعيف، به شدت تحت تاثير اقدامات عامل انساني به ويژه در رابطه با جابه جايي زماني و مكاني گله دام ها مي باشد. به طوري كه در اين مناطق، جوامع گياهي به طور كلي دچار دگرگوني شده و در اثر جايگزين شدن گونه هاي گياهي مهاجم، خاك نيز تخريب و پسرفت كرده است. نتايج حاصل از مشاهدات ميداني نيز مبين اين بوده كه اثر اقدامات عامل انسان در قالب اجراي برنامه چراي مفرط در مراتع و جمع آوري مواد سوختي از سطح مراتع (از طريق بوته كني و قطع اشجار) به صورت معني داري در تغيير شرايط و وضعيت فعلي مراتع تاثيرگذار بوده است. براساس يافته هاي حاصل از اين تحقيق، مي توان نتيجه گيري كرد كه به دليل وجود رابطه قوي بين وضعيت مراتع، واحدهاي اراضي، ويژگي هاي خاك و پسرفت آن، با جابه جايي زماني و مكاني دام ها در مراتع، ضرورت دارد به موضوع ورود و خروج دام ها به مراتع از نظر زماني و مكاني توجه ويژه شود. زيرا اجراي اين برنامه مي تواند موجب بهبود و توسعه شرايط و وضعيت مراتع از يك سو و مهار و جلوگيري از پسرفت خاك در مراتع در اثر رخداد فرسايش از سوي ديگر، شود.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 127
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی