برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
 
عنوان مقاله: 

تعيين موثرترين ويژگي هاي فيزيکي و مکانيکي خاک بر افزايش سطح مقطع آبکندها در استان اردبيل

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
 
چکیده: 

فرسايش آبکندي يکي از مهمترين انواع فرسايش در سطح کشور است که در نقاط مختلف استان اردبيل وجود دارد و يکي از شاخص هاي گسترش آبکند افزايش سطح مقطع آن مي باشد. توپوگرافي منطقه و ويژگي هاي خاک از جمله مهمترين عوامل موثر بر فرسايش آبکندي مي باشند. با وجود اهميت ويژگي هاي خاک در فرسايش آبکندي، تاثير مستقيم اين عوامل کمتر بررسي شده است و مطالعات محدودي در مورد تاثير ويژگي هاي فيزيکي و مکانيکي خاک بر فرسايش آبکندي انجام شده است. هدف اين پژوهش تعيين تاثير توپوگرافي بر فرسايش آبکندي و تاثير ويژگي هاي فيزيکي و مکانيکي خاک سطحي و زيرسطحي بر افزايش سطح مقطع آبکندها و در نهايت انتخاب مهمترين ويژگي هاي خاک موثر بر آن در سه منطقه ارتاداغ، ملااحمد و سرچم استان اردبيل بود. همچنين رابطه بين مهمترين ويژگي هاي خاک و عوامل توپوگرافي نيز بررسي گرديد. با استفاده از دو روش رابطه طبقات شيب با تراکم آبکندها و شاخص آستانه توپوگرافي S=aAb که S و A شيب و مساحت حوضه زه کشي آبکند و a و b ضرائب محيطي هستند، تاثير توپوگرافي بر فرسايش آبکندي در سه منطقه ارزيابي شد. پس از انتخاب مجموعه اي مشابه از آبکندها در هر منطقه از نظر مشخصات حوضه زه کشي، گسترش آبکندها با اندازه گيري افزايش سطح مقطع آن ها در طول دو سال و در چهار نقطه از طول آبکندها اندازه گيري شد. با اندازه گيري 17 ويژگي مکانيکي و فيزيکي خاک سطحي و زيرسطحي در نقاط اندازه گيري سطح مقطع، با استفاده از تحليل مولفه هاي اصلي (PCA) مهمترين ويژگي هاي موثر بر افزايش سطح مقطع آبکند تعيين شد. در نهايت مدل رگرسيوني افزايش سطح مقطع آبکند در اثر مهمترين ويژگي هاي خاک حاصل از PCA، با رگرسيون گام به گام براي هر منطقه به دست آمد. رابطه طبقات شيب و تراکم آبکند نشان داد در منطقه ملااحمد با افزايش شيب تراکم آبکند بيشتر شده است و در منطقه ارتاداغ تا شيب 20-30 درصد اين روند مشاهده شد، در حالي که در منطقه سرچم رابطه اي بين طبقات شيب و تراکم آبکند وجود نداشت. با استفاده از شاخص آستانه توپوگرافي، فرآيند غالب هيدرولوژيکي تشکيل آبکند براي منطقه ملااحمد رواناب سطحي و براي منطقه سرچم جريان زيرزميني تشخيص داده شد و در ارتاداغ هر دو نوع جريان سطحي و زيرزميني موثر شناخته شد. با انجام PCA در دو منطقه ملااحمد و ارتاداغ عمدتا ويژگي هاي مکانيکي و پايداري خاکدانه ها بر افزايش سطح مقطع آبکند تاثير بيشتري داشتند، در حالي که در منطقه سرچم کلاس هاي اندازه ذرات و شاخص هاي پايداري خاکدانه ها تاثير بيشتري داشتند. به طور کلي رابطه ي بين تراکم آبکند در طبقات مختلف شيب، آستانه توپوگرافي تشکيل آبکند و ويژگي هاي فيزيکي و مکانيکي موثر بر گسترش آبکندها نشان داد که بين نوع جريان هيدرولوژيکي تشکيل آبکند و مهمترين ويژگي هاي خاک موثر بر افزايش سطح مقطع آبکند هماهنگي وجود دارد.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 89
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی