3 SID.ir | مدلسازي رويش علف هاي هرز غالب در زراعت کلزا در دو منطقه پاکدشت و صباشهر با استفاده از مدل هاي‎ دمايي

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 

مدلسازي رويش علف هاي هرز غالب در زراعت کلزا در دو منطقه پاکدشت و صباشهر با استفاده از مدل هاي‎ دمايي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* مرکز تحقیقات گیاهان داروئی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، کرج، ایران
 
چکیده: 

سابقه و هدف: تعيين زمان نسبي سبز شدن علف هاي هرز به عنوان يکي از مولفه هاي اصلي رقابت داراي اهميت است. خطرناکترين علف هاي هرز آنهايي هستند که گياهچه هايشان همزمان و يا کمي پس از رويش گياه زراعي سبز مي شوند. يکي از روش هاي سودمند در تعيين زمان رويش علف هاي هرز، مدلسازي است. هدف از اجراي آزمايش، بررسي الگوي رويش علف هاي هرز پهن برگ و باريک برگ غالب در زراعت کلزا در دو منطقه صباشهر و پاکدشت با استفاده از مدل هاي دمايي بود تا در صورت امکان يک مدل واحد براي پيش بيني رويش علف هاي هرز غالب در هر منطقه ارايه شود.
مواد و روش ها: آزمايشي در دو منطقه صباشهر (از توابع شهريار داراي ميانگين بارندگي ساليانه برابر 170 ميلي متر بارش) و پاکدشت (داراي ميانگين بارندگي ساليانه برابر 247 ميلي متر بارش) در سال زراعي 91- 1390 در قالب طرح بلوک هاي کامل تصادفي با چهار تکرار اجرا شد. گياهان شلمي (Rapistrum rogusum)، خردل وحشي (Sinapis arvensis) و خاکشير (Descurainia Sophia) به عنوان علف هاي هرز پهن برگ و فالاريس (Phalaris minor) به عنوان باريک برگ غالب در زراعت کلزا در نظر گرفته شد. الگوي رويش گياهچه هاي علف هرز بر پايه درجه روز رشد با استفاده از مدل هاي مختلفي مانند سيگموديال (سيگموئيدي، لجستيک، گامپرتز، ويبول 3پارامتري (فراسنجه اي)) بررسي شد. برازش مدل ها با استفاده از نرم افزار سيگما پلات 11، ارزيابي و انتخاب مدل ها با کمک ريشه دوم ميانگين خطا (RMSE= Root Mean Square Error)، ضريب تبيين تصحيح شده (adj R2) و شاخص آکائيک تصحيح شده (AICc= Akaike’s Information Criteria) انجام شد.
نتايج و بحث: نتايج نشان داد، علف هاي هرز در هر دو منطقه پاکدشت و صباشهر داراي الگوي رويشي متفاوتي اند، اما پيش بيني الگوي رويش علف هاي هرز، در هر منطقه با استفاده از يک مدل دمايي امکان پذير است. با توجه به اينکه کدام مدل داراي کمترين ريشه دوم ميانگين خطا (
RMSE)، ضريب تبيين تصحيح شده (adj R2) نزديک به يک و کمترين شاخص آکائيک تصحيح شده (AICc) مدل برتر انتخاب شد و بدين ترتيب مدل گامپرتز در منطقه پاکدشت و مدل سيگموئيدي به عنوان مدل برتر در پيش بيني الگوي رويش و سبز شدن علف هاي هرز غالب در منطقه صباشهر استفاده شدند. رويش علف هاي هرز نشان داد، در منطقه صباشهر علف هرز شلمي با دريافت 40 درجه روز رشد، نخستين علف هرزي است که در مزرعه سبز مي شود اما پس از آن علف هاي هرز خردل وحشي و فالاريس با دريافت 50 و 60 درجه روز رشد سبز شدند. علف هرز خاکشير براي سبز شدن در مزرعه به 150 درجه روز رشد نياز داشت که اين امر باعث تاخير در سبز شدن اين علف هرز شد. در منطقه پاکدشت نيز علف هرز شلمي با دريافت 110 درجه روز رشد نخستين علف هرز سبز شده در مزرعه بود و پس از آن علف هاي هرز خردل وحشي و فالاريس با دريافت 115 درجه روز رشد سبز شدند. علف هرز خاکشير هم بدليل نياز دمايي بالا (180 درجه روز رشد) با تاخير نسبت به ديگر علف هاي هرز در مزرعه ظاهر شد.
نتيجه گيري: نتايج اين تحقيق نشان داد، رويش علف هاي هرز در هر دو منطقه همسان بوده و به ترتيب علف هاي هرز شلمي، خردل وحشي، فالاريس و خاکشير سبز مي شوند درنتيجه مي توان اظهار داشت براي افزايش قابليت رقابت گياه زراعي با علف هاي هرز گياه زراعي را تا جايي که شرايط آب و هوايي منطقه اجازه مي دهد، بايد زودتر کاشت و از سوي ديگر مبارزه با علف هرز شلمي پس از آن خردل و فالاريس بدليل سرعت سبز شدن و رقابت با گياه زراعي نسبت به علف هرز خاکشير که با تاخير زماني سبز مي شود، اولويت دارد.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
-
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 234
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی