برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
زمستان 1395 , دوره  7 , شماره  25 ; از صفحه 29 تا صفحه 50 .
 
عنوان مقاله: 

بررسي خطوط و تزيينات کتيبه هاي کوفي و ثلث بر ظروف فلزي ايران در قلمرو سلجوقي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* گروه ارتباط تصویری، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد
 
چکیده: 

ظروف فلزي سلجوقي نماينده يکي از منحصربه فردترين تحولات کتيبه نگاري در آثار هنر ايران است. در اين پژوهش، ظروف فلزي کتيبه دار ايران از اوايل قرن چهارم تا اوايل هفتم هجري/ دهم تا سيزدهم ميلادي که محقق توانسته به تصاوير آن ها دسترسي پيدا کند، مورد بررسي قرار گرفته است. تمام کتيبه هاي اين ظروف با خطوط کوفي و ثلث و با انواع تزييني مختلف ترسيم شده اند. اين مقاله به شيوه توصيفي- تحليلي انجام شده و هدف آن شناسايي انواع کتيبه هاي کوفي و ثلث بر ظروف فلزي اين دوران است.در اين پژوهش مبناي دسته بندي کتيبه ها، نوع خط، ساختار طراحي حروف و شيوه هاي تزييني به کاررفته در آن ها بوده است. در کتيبه هاي کوفي دو شيوه متفاوت از هم ديده مي شود که داراي گونه هاي تزييني فرعي تري هستند. شيوه اول، خطوطي هستند که تغييرات ضخامت خط در آن ها ديده نمي شود و بيشتر با فن مرصع کاري بر ظروف فلزي اين دوران نگاشته شده اند. اين شيوه از خطوط کوفي داراي سه نوع تزييني، برگدار، گره دار برگدار و گره دار انسان نما هستند. شيوه دوم، خطوطي است که در آن ها طراحي هر حروف با توجه به موقعيتش در بين حروف ديگر شکل هاي متنوع تري دارد، در اين شيوه، برخي از حروف با ساختار هندسي متفاوتي طراحي شده اند و دواير در آن ها بيشتر ديده مي شود. اين کتيبه ها از نظر تزييني به سه حالت دايره وار (ساده)، برگدار و گره دار قابل دسته بندي هستند. خطوطي که در اين پژوهش با نام ثلث از آن ها ياد شده است، حاصل تاثيرات نسخ و کوفي هستند و در دوره گذار به خط «ثلث تکامل يافته» طراحي شده اند. در اين کتيبه ها ترکيب خط و تصوير از شيوه هاي ساده و بدون تزيينات تا شيوه هايي که تسلط کامل تصويرگري اين دوران را نشان مي دهد در نوسان بوده است. در نمونه هاي ساده تر، تنها صورت هاي «انسان نما- جانورسان» به انتهاي حروف عمودي شکل افزوده شدند، اما در نمونه هاي پيچيده تر به تدريج، شدت هم آميزي خط و صور انساني و جانوري تا مرزهاي تصويرگري پيش رفته است و در حقيقت تلاقي ادبيات، تصويرگري و انديشه هاي عرفاني حاکم بر جامعه با کتيبه نگاري بر اشيا فلزي را آشکار مي سازد.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
Cite:
APA : کپی

خضری، م.، و چاریی، ع. (1395). بررسی خطوط و تزیینات کتیبه های کوفی و ثلث بر ظروف فلزی ایران در قلمرو سلجوقی. پژوهشنامه خراسان بزرگ, 7(25 ), 29-50. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=312394



Vancouver : کپی

خضری محمدمحسن، چاریی عبدالرضا. بررسی خطوط و تزیینات کتیبه های کوفی و ثلث بر ظروف فلزی ایران در قلمرو سلجوقی. پژوهشنامه خراسان بزرگ. 1395 [cited 2021April23];7(25 ):29-50. Available from: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=312394



IEEE : کپی

خضری، م.، چاریی، ع.، 1395. بررسی خطوط و تزیینات کتیبه های کوفی و ثلث بر ظروف فلزی ایران در قلمرو سلجوقی. پژوهشنامه خراسان بزرگ, [online] 7(25 ), pp.29-50. Available: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=312394.



 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

 
چکیده انگلیسی بازدید یکساله 0 مباني نظري و تجربي ونداليسم: مروري بر يافته هاي يك تحقيق
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی